🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Maddenin halleri Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Maddenin halleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Su, oda sıcaklığında genellikle sıvı haldedir. Buzdolabına konulduğunda ise katı hale geçer. Bu olaya ne ad verilir? 🧊➡️💧
Çözüm:
- Bu olayda suyun sıcaklığı düşürülerek sıvı halden katı hale geçmesi sağlanmıştır.
- Sıvı halden katı hale geçişe donma denir.
- Bu nedenle doğru cevap donma olacaktır.
Örnek 2:
Bir tencerede ısıtılan suyun yüzeyinden buharlaşarak uzaklaşan su tanecikleri, maddenin hangi hal değişimine örnektir? ♨️💧
Çözüm:
- Isıtılan suyun tanecikleri enerji kazanarak sıvı halden gaz hale geçer.
- Sıvı halden gaz hale geçişe buharlaşma denir.
- Bu olay, tencereden yükselen buharın gözlemlenmesiyle anlaşılır.
Örnek 3:
Bir miktar buzu ısıttığımızda önce eriyerek suya dönüşüyor, sonra ısıtmaya devam ettiğimizde su buharlaşıp gaz haline geçiyor. Bu iki hal değişimi sırasıyla hangi isimlerle anılır? 🌡️
Çözüm:
- Katı haldeki buzun ısıtılarak sıvı hale geçmesine erime denir.
- Sıvı haldeki suyun ısıtılarak gaz hale geçmesine ise buharlaşma denir.
- Dolayısıyla, bu iki hal değişimi sırasıyla erime ve buharlaşma olarak adlandırılır.
Örnek 4:
Sabahları camlarda oluşan su damlacıkları, havadaki su buharının soğuk cam yüzeyle temas ederek sıvı hale geçmesiyle oluşur. Bu olayın adı nedir? 🌫️
Çözüm:
- Havadaki su buharı (gaz hal) soğuk bir yüzeyle temas ettiğinde enerjisini kaybeder.
- Enerji kaybeden gaz halindeki su, sıvı hale dönüşür.
- Gaz halden sıvı hale geçişe yoğuşma (veya buharın yoğunlaşması) denir.
Örnek 5:
Bir deneyde, oda sıcaklığındaki bir miktar su, kapalı bir kap içinde derin dondurucuya konuluyor. Bir süre sonra kabın içinde suyun tamamen katılaştığı gözlemleniyor. Bu süreçte suyun hangi hal değişimleri gözlemlenir ve bu değişimler sırasında suyun enerjisi nasıl değişir? 🥶
Çözüm:
- Suyun oda sıcaklığındaki sıvı halden, derin dondurucudaki düşük sıcaklıkta katı hale geçmesi ilk olarak donma olayıdır.
- Donma sırasında madde enerji kaybeder.
- Eğer dondurucunun sıcaklığı, buzun oluştuğu sıcaklıktan daha da düşükse, buz daha fazla soğuyarak enerjisini kaybetmeye devam eder. Ancak temel hal değişimi donmadır.
Örnek 6:
Kışın ortasında, kar yağarken hava sıcaklığının sıfırın altında olmasına rağmen karın hemen erimemesi, kar tanelerinin yapısındaki buzun doğrudan gaz haline geçebilme özelliğinden kaynaklanır. Bu olaya ne ad verilir? ❄️
Çözüm:
- Katı haldeki bir maddenin, sıvı hale geçmeden doğrudan gaz hale geçmesine sürlüşme (veya süblimleşme) denir.
- Kuru buzun (katı karbondioksit) oda sıcaklığında doğrudan gaz haline geçmesi de bu olaya bir örnektir.
- Karın doğrudan gaz haline geçmesi daha nadir görülse de, bu olayın genel adı süblimleşmedir.
Örnek 7:
Bir grafik, bir maddenin hal değişimlerini göstermektedir. Grafikte, madde ısıtıldığında sıcaklığının önce sabit kaldığı, sonra arttığı, tekrar sabit kaldığı ve en sonunda tekrar arttığı görülüyor. Bu grafik, maddenin hangi hal değişimlerini ve hangi safhalarını temsil etmektedir? 📈
Çözüm:
- Grafikteki ilk sabit sıcaklık aralığı, maddenin erime olayını temsil eder. Bu sırada katıdan sıvıya geçiş olur.
- Sıcaklığın artış gösterdiği ikinci aralık, oluşan sıvının ısınmasını gösterir.
- Grafikteki ikinci sabit sıcaklık aralığı ise, sıvının buharlaşma (kaynama) olayını temsil eder. Bu sırada sıvıdan gaza geçiş olur.
- Son sıcaklık artış aralığı ise, oluşan gazın ısınmasını gösterir.
Örnek 8:
Yaz aylarında, buzdolabından çıkarılan bir bardak soğuk suyun dış yüzeyinde oluşan su damlacıklarının sebebi nedir? 💧
Çözüm:
- Bardak soğuk olduğu için, çevresindeki havanın nemi (su buharı) bardak yüzeyine temas ettiğinde soğur.
- Havadaki su buharı (gaz hal), soğuk bardak yüzeyinde enerji kaybederek sıvı hale geçer.
- Bu olaya yoğuşma denir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-maddenin-halleri/sorular