🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 6. Sınıf / 6. Sınıf Fen Bilimleri / Katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları karşılaştırarak bu durumun canlılar için önemi hakkında bilimsel çıkarımlar yapabilme / Çalışma Kağıdı
🎓 6. Sınıf 📚 6. Sınıf Fen Bilimleri

📄 6. Sınıf Fen Bilimleri: Katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları karşılaştırarak bu durumun canlılar için önemi hakkında bilimsel çıkarımlar yapabilme Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Suyun katı hâli olan buzun yoğunluğu, sıvı hâldeki suyun yoğunluğundan daha büyüktür.

2. Buz suyun üzerinde yüzdüğü için göllerin ve denizlerin üst kısmı donarken alt kısımda sıvı su kalır.

3. Yoğunluk, maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

4. Bir maddenin katı hâlinin yoğunluğu her zaman sıvı hâlinin yoğunluğundan küçüktür.

5. Kışın donan göllerin yüzeyindeki buz tabakası, alt taraftaki suyun soğuk hava ile temasını keserek ısı yalıtımı sağlar.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Suyun katı hâli olan buzun yoğunluğu, sıvı suyun yoğunluğundan olduğu için buz su yüzeyinde yüzer.
2. Birim hacimdeki madde miktarına denir.
3. Göllerin yüzeyden donması, suda yaşayan canlıların hayatta kalması için bir sağlar.
4. Yoğunluk birimi olarak genellikle g/cm³ veya kullanılır.
5. Genellikle maddeler katı hâle geçerken tanecikleri birbirine yaklaşır ve yoğunlukları artar; ancak bu kurala uymayan istisnai bir maddedir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Birim hacimdeki kütle miktarıdır.
« Yoğunluğu sıvı hâlinden daha küçük olan suyun katı hâlidir.
« Donan göl yüzeyinin altındaki suyun sıcak kalmasını sağlayan durumdur.
« Eşit kollu terazi ile ölçülen madde miktarıdır.
« Maddenin boşlukta kapladığı alandır.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Suyun yoğunluğu \(1\text{ g/cm}^3\) iken buzun yoğunluğu yaklaşık \(0.9\text{ g/cm}^3\)'tür. Bu durumun göllerdeki canlı yaşamına en büyük katkısı nedir?

2. Genel olarak maddelerin katı hâlinin yoğunluğu sıvı hâlinden büyükken, su donduğunda hacmi nasıl değişir?

3. Yoğunluğun matematiksel formülü nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir öğretmen sınıfa içi su dolu bir bardak ve bir miktar buz getiriyor. Buzu suyun içine attığında buzun yüzdüğünü gözlemliyorlar.

Bu durumla ilgili;
I. Buzun yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçüktür.
II. Su donarken hacmi büyümüştür.
III. Suyun katı hâli, sıvı hâlinden daha yoğundur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

2. Kış aylarında çok soğuk bölgelerde göllerin yüzeyi buz tutar. Ancak bu buz tabakasının altında balıklar ve diğer su canlıları yaşamaya devam eder. Göllerin dipten değil de yüzeyden donmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

3. Yoğunlukları sırasıyla \(d_X = 0.8\text{ g/cm}^3\), \(d_Y = 1.2\text{ g/cm}^3\) ve \(d_Z = 1.0\text{ g/cm}^3\) olan üç farklı sıvı ve katı madde verilmiştir. \(d_Z\) yoğunluğuna sahip olan madde sudur. Buna göre X ve Y maddeleri suya atıldığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

4. Su donarken hacmi artan nadir maddelerden biridir. Buna göre, ağzı sıkıca kapalı cam bir şişe tamamen suyla doldurulup derin dondurucuya konulduğunda şişenin çatlamasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

5. Maddelerin yoğunlukları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Suyun katı hâlinin (buz) yoğunluğunun, sıvı hâlinin yoğunluğundan küçük olmasının doğadaki canlı yaşamı açısından önemini açıklayınız.

2. Kütlesi \(180\text{ g}\) ve hacmi \(200\text{ cm}^3\) olan bir buz kalıbı eritildiğinde kütlesi değişmeden \(180\text{ cm}^3\) hacminde su elde ediliyor. Buna göre buzun ve suyun yoğunluklarını hesaplayarak karşılaştırınız.

3. Doğadaki birçok madde sıvı hâlden katı hâle geçerken büzüşür ve yoğunluğu artar. Suyun bu genel kuralın dışına çıkmasının (donarken hacminin artıp yoğunluğunun azalmasının) ekolojik dengedeki rolünü bilimsel olarak yorumlayınız.