✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerindeki etkileri Test Çöz

Isınma amacıyla kullanılan yakıtların çevreye verdikleri zarar miktarı birbirinden farklıdır.

Buna göre, aşağıdaki yakıt türlerinden hangisinin ısınma amacıyla kullanımı havayı diğerlerine göre daha fazla kirletir?

Kış aylarında soba kullanımı nedeniyle yaşanan karbonmonoksit zehirlenmelerini önlemek amacıyla birçok tedbir alınabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi soba zehirlenmelerini önlemeye yönelik doğru bir uygulama değildir?

Isınma amaçlı fosil yakıtların yakılması sonucu havaya salınan kükürtdioksit ($SO_2$) ve azotdioksit ($NO_2$) gazları, atmosferdeki su buharı ile birleşerek asidik özellik kazanır. Bu durum yeryüzüne yağış olarak geri döner.

Bu çevre sorununa ne ad verilir?

Isınma ihtiyacını karşılamak için kullanılan kaynaklar yenilenebilir ve yenilenemez olarak ikiye ayrılır. Yenilenebilir enerji kaynakları çevreye zarar vermezken, yenilenemez kaynaklar çevre kirliliğine yol açar.

Buna göre, aşağıdaki ısınma kaynaklarından hangisi çevre dostu ve yenilenebilir bir enerji kaynağıdır?

Bir araştırmacı, ısınma amaçlı kullanılan üç farklı yakıtın (Kömür, Doğal gaz ve Odun) çevreye bıraktığı atık ve saldığı gaz miktarlarını incelemiştir. Araştırmacı elde ettiği verileri şu şekilde özetlemiştir:

I. Yakıt yandıktan sonra geriye katı atık (kül) kalmaz, havaya salınan kükürt gazı miktarı yok denecek kadar azdır.
II. Yakıt yandıktan sonra geriye kül kalır, havaya yoğun miktarda kükürt ve karbon gazları salınır.
III. Yakıt yandığında kül bırakır ancak havaya salınan kükürt miktarı fosil yakıtlara göre çok daha azdır.

Buna göre I, II ve III ile belirtilen yakıtlar aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Isınma amaçlı yakıt tüketimi ile küresel ısınma arasındaki ilişkiyi açıklamak isteyen bir öğrenci aşağıdaki kartları hazırlamıştır:

1. Atmosferde biriken karbondioksit gazı Güneş'ten gelen ışınları tutar.
2. Isınma amacıyla kömür ve petrol türevi fosil yakıtlar yakılır.
3. Dünya'nın ortalama sıcaklığı artar ve küresel ısınma gerçekleşir.
4. Havaya yoğun miktarda karbondioksit ($CO_2$) gazı salınır.

Bu kartların mantıksal bir sebep-sonuç ilişkisi oluşturacak şekilde "nedenden sonuca" doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Soba kurulumu ve kullanımı sırasında yapılan bazı hatalar can ve mal kayıplarına yol açabilmektedir.

Soba kullanan bir ailenin yaptığı aşağıdaki davranışlardan hangisi hem yakıt tasarrufu sağlar hem de zehirlenme riskini azaltır?

Sanayi bölgelerine yakın ve kışın ısınma amaçlı kalitesiz kömür kullanımının yoğun olduğu bir şehirde yaşayan insanlar, son yıllarda mermer heykellerin aşındığını, ormandaki ağaçların yapraklarının sararıp kuruduğunu ve göldeki balık ölümlerinin arttığını fark etmişlerdir.

Bu şehirde yaşanan çevre sorunlarının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Isınma amaçlı yakıtların çevreye etkilerini araştıran bir grup öğrenci, doğal gazın kömüre kıyasla daha çevre dostu bir yakıt olduğunu savunmaktadır.

Öğrencilerin bu savunmalarına kanıt olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Karbonmonoksit ($CO$) gazı, karbon içeren yakıtların (kömür, odun, gaz vb.) oksijen yetersizliği nedeniyle tam olarak yanamaması sonucu ortaya çıkan zehirli bir gazdır. Bu gaz "sessiz katil" olarak da adlandırılır.

Karbonmonoksit gazının "sessiz katil" olarak adlandırılmasının ve fark edilmesinin çok zor olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir inşaat firması, yeni yapacağı binalarda dış cephe ısı yalıtımı (mantolama) yapacağını ve pencerelerde çift cam kullanacağını belirtmiştir.

Bu uygulamanın ısınma amaçlı yakıt kullanımı ve çevre üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir şehirde kış aylarında hava kirliliğini azaltmak amacıyla belediye tarafından bir proje başlatılmıştır. Proje kapsamında evlerde ısınma amaçlı kullanılan yakıtların özellikleri ve çevreye etkileri incelenerek halka rehberlik edilmiştir. Aşağıda şehirde kullanılan üç farklı ısınma yönteminin özellikleri verilmiştir:

- 1. Yöntem (Kömürlü Soba): Kurulum maliyeti çok düşük, yakıt maliyeti orta, havaya salınan kükürtdioksit ($SO_2$) ve kül miktarı çok yüksek.
- 2. Yöntem (Doğal Gazlı Kombi): Kurulum maliyeti yüksek, yakıt maliyeti orta, havaya salınan karbondioksit ($CO_2$) miktarı düşük, kül ve kükürt salınımı yok.
- 3. Yöntem (Jeotermal Isıtma): Kurulum maliyeti çok yüksek, işletme/yakıt maliyeti çok düşük, havaya zehirli gaz salınımı ve kül oluşumu yok.

Belediyenin çevre kirliliğini en aza indirmek ve uzun vadede halkın bütçesini korumak amacıyla öncelikli olarak desteklemesi gereken yöntem ve bunun gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

Bir çevre mühendisi, ısınma amaçlı yakıt kullanımının yoğun olduğu A şehrinde, yılın farklı aylarında havadaki kükürtdioksit ($SO_2$) gazı miktarını ölçmüştür. Mühendisin elde ettiği veriler şu şekildedir:

- Ocak ayında havadaki $SO_2$ miktarı: 180 birim
- Nisan ayında havadaki $SO_2$ miktarı: 60 birim
- Temmuz ayında havadaki $SO_2$ miktarı: 15 birim
- Ekim ayında havadaki $SO_2$ miktarı: 45 birim

Buna göre, A şehrindeki hava kirliliği verileri analiz edildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

Bir Fen Bilimleri öğretmeni, ısınma amaçlı fosil yakıt kullanımının sera etkisine yol açtığını göstermek için özdeş iki cam fanusla aşağıdaki deneyi tasarlıyor:

- I. Fanus: İçerisine sadece temiz hava konuluyor ve ağzı kapatılıyor.
- II. Fanus: İçerisine kömür yakılarak elde edilen duman (yoğun karbondioksit gazı) dolduruluyor ve ağzı kapatılıyor.

Her iki fanusun içine de birer termometre yerleştiriliyor. Fanuslar özdeş ışık kaynaklarının altına eşit mesafede konularak 30 dakika boyunca bekletiliyor ve sıcaklık değişimleri kaydediliyor.

Yapılan bu deneyle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?