🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Direnç ve Bağlı Olan Faktörler Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Direnç ve Bağlı Olan Faktörler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir telin direncini etkileyen faktörlerden biri uzunluktur. Birinci telin uzunluğu 10 cm iken, ikinci telin uzunluğu 20 cm'dir. Diğer özellikleri aynı olan bu iki telin direncini karşılaştırınız. 💡
Çözüm:
- Tel uzunluğu arttıkça direnç artar.
- İkinci tel, birinci telin iki katı uzunlukta olduğu için, direnci de birinci telin direncinden daha fazladır.
- Eğer birinci telin direnci R ise, ikinci telin direnci yaklaşık olarak 2R olur.
Örnek 2:
Bir telin direncini etkileyen bir diğer faktör kesit alanıdır. Birinci telin kesit alanı A iken, ikinci telin kesit alanı 2A'dır. Diğer özellikleri aynı olan bu iki telin direncini karşılaştırınız. 🤔
Çözüm:
- Tel kesit alanı arttıkça direnç azalır.
- İkinci telin kesit alanı, birinci telin iki katı olduğu için, direnci birinci telin direncinden daha azdır.
- Eğer birinci telin direnci R ise, ikinci telin direnci yaklaşık olarak R/2 olur.
Örnek 3:
Bir telin direncini etkileyen faktörlerden biri de yapıldığı malzemedir. Bakır tel ile demir telin dirençlerini karşılaştırınız. (Bakır, demirden daha iyi iletkendir.) ⚡
Çözüm:
- Farklı metallerin elektriği iletme kabiliyetleri farklıdır.
- Daha iyi iletken olan malzemelerin direnci daha düşüktür.
- Bu nedenle, bakır telin direnci, aynı uzunluk ve kesitteki demir telin direncinden daha azdır.
Örnek 4:
Bir elektrik devresinde kullanılan ampulün direncini sıcaklık da etkiler. Ampul çalışmaya başladığında ısınır. Ampulün direnci, soğukken mi yoksa çalışırken mi daha fazladır? 🔥
Çözüm:
- Metallerin direnci, sıcaklıkları arttıkça artar.
- Ampul çalışırken ısındığı için, sıcaklığı da artar.
- Bu nedenle, ampulün direnci, çalışırken (sıcakken) daha fazladır.
Örnek 5:
Evimizdeki elektrikli ısıtıcıların telleri neden kalın ve kısa olur? 🏠
Çözüm:
- Elektrikli ısıtıcılar, tellerin direncinden faydalanarak ısı üretir.
- Kalın kesit alanı, telin direncini azaltır.
- Kısa uzunluk da telin direncini azaltır.
- Isıtıcının verimli çalışması ve fazla ısı üretmesi için, telin direncinin belirli bir seviyede olması gerekir. Telin kalın ve kısa olması, direncin kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.
Örnek 6:
Elektrikli fırınların ısıtıcı tellerinin uzun ve ince olması, telin direncini nasıl etkiler? 🍳
Çözüm:
- Uzun tel, direnci artırır.
- İnce kesit alanı, direnci artırır.
- Bu iki etki birleştiğinde, fırının ısıtıcı tellerinin direnci yüksek olur. Yüksek direnç, elektrik enerjisinin ısı enerjisine dönüşümünü artırarak fırının ısınmasını sağlar.
Örnek 7:
Ayşe, özdeş iki ampul ve bir pil kullanarak şekildeki devreyi kuruyor. Birinci devrede ampul parlak yanarken, ikinci devrede daha sönük yanıyor. Bu durumun nedeni, kullanılan tellerle ilgili olmalıdır. Hangi telin direncinin daha fazla olduğunu düşünüyorsunuz? ❓
[TEXT] (Burada iki basit seri bağlı devre hayal edin. Birinde pil ve bir ampul var. Diğerinde ise pil, aynı ampul ve yanında daha uzun/ince bir tel var. Bu ikinci devredeki ampul daha sönük yanıyor.)
Çözüm:
- Ampul parlaklığı, devreden geçen akım miktarına bağlıdır.
- Akım miktarı, devrenin toplam direncine bağlıdır.
- İkinci devrede ampul daha sönük yandığına göre, devrenin toplam direnci daha fazladır.
- Devrelerde kullanılan piller özdeş olduğuna göre, artan direnç eklenen telden kaynaklanmaktadır.
- Bu nedenle, ikinci devrede kullanılan telin direnci, birinci devrede kullanılan telin direncinden daha fazladır.
Örnek 8:
Bir elektrik devresinde, 2 Ohm (Ω) dirençli bir tel kullanılmıştır. Eğer bu telin uzunluğu iki katına çıkarılırsa ve kesit alanı yarıya indirilirse, yeni direnç kaç Ohm olur? 📈
Çözüm:
- Tel uzunluğu iki katına çıkarsa, direnç de iki katına çıkar. Yani direnç \( 2 \times 2 \, \Omega = 4 \, \Omega \) olur.
- Tel kesit alanı yarıya indirilirse, direnç iki katına çıkar. Bu durumda direnç \( 4 \, \Omega \times 2 = 8 \, \Omega \) olur.
- Dolayısıyla, telin uzunluğu iki katına çıkarılıp kesit alanı yarıya indirildiğinde, yeni direnç 8 Ohm olur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-direnc-ve-bagli-olan-faktorler/sorular