🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Bağımlı değişken Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Bağımlı değişken Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir öğrenci özdeş iki saksı bitkisinden birini güneş alan pencere kenarına, diğerini ise ışık almayan karanlık bir dolaba koyuyor. Bir hafta boyunca her iki bitkiye de eşit miktarda su veriyor. Hafta sonunda bitkilerin boylarını ölçerek karşılaştırıyor.
Bu deneydeki bağımlı değişken nedir?
Bu deneydeki bağımlı değişken nedir?
Çözüm:
Bilimsel bir deneyde, bizim değiştirdiğimiz etkene bağlı olarak değişen sonuca bağımlı değişken denir.
- Bağımsız Değişken: Işık miktarı (Bizim tarafımızdan değiştirilen şart).
- Bağımlı Değişken: Bitkinin boyundaki uzama miktarı (Işığa bağlı olarak ortaya çıkan sonuç).
- Kontrol Edilen Değişken: Su miktarı, toprak türü, saksı büyüklüğü (Sabit tutulanlar).
Örnek 2:
Bir araştırmacı, özdeş oyuncak arabaları farklı yüzeylerde (halı ve mermer) aynı hızla fırlatıyor. Arabaların durana kadar aldıkları yolları cetvel yardımıyla ölçüyor.
Bu deney düzeneğinde bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Bu deney düzeneğinde bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Deneyde neyin değiştiğini ve bu değişimin neyi etkilediğini analiz edelim:
- Bağımsız Değişken: Yüzeyin cinsi (Halı veya Mermer).
- Bağımlı Değişken: Arabanın durma mesafesi (Yüzeye bağlı olarak değişen ölçüm).
- Kontrol Edilen Değişken: Arabanın kütlesi, fırlatılma hızı.
Örnek 3:
Bir elektrik devresinde pil sayısı sabit tutulurken, devreye seri olarak bağlanan ampul sayısı artırılıyor. Her aşamada ampullerin parlaklığı gözlemleniyor.
Bu deneydeki değişkenleri belirleyiniz.
Bu deneydeki değişkenleri belirleyiniz.
Çözüm:
Elektrik devreleri konusundaki bu deneyde değişkenler şu şekildedir:
- Bağımsız Değişken: Ampul sayısı (Deneyde sayısı değiştirilen eleman).
- Bağımlı Değişken: Ampulün parlaklığı (Ampul sayısı arttıkça parlaklığın azalması gözlemlenen sonuçtur).
- Kontrol Edilen Değişken: Pil sayısı, bağlantı kablolarının uzunluğu.
Örnek 4:
Yoğunluk konusunu işleyen bir grup öğrenci, hacimleri aynı olan (\( 100 \) santimetreküp) su ve zeytinyağını hassas terazi ile tartıyor. Su dolu kabın kütlesinin \( 100 \) gram, zeytinyağı dolu kabın kütlesinin ise \( 90 \) gram (kap kütleleri ihmal edilmiştir) olduğunu görüyorlar.
Bu çalışmadaki bağımlı değişken nedir?
Bu çalışmadaki bağımlı değişken nedir?
Çözüm:
Deneyin amacına ve yapılan işlemlere bakalım:
- Bağımsız Değişken: Sıvının cinsi (Su ve Zeytinyağı).
- Bağımlı Değişken: Maddenin kütlesi (Sıvı cinsi değişince terazide okunan değer değişmiştir).
- Kontrol Edilen Değişken: Maddelerin hacmi (\( 100 \) santimetreküp).
Örnek 5:
Ali, sesin farklı ortamlardaki hızını merak ediyor. Önce kulağını bir demir rayın üzerine koyup arkadaşının \( 50 \) metre öteden raya vurmasını bekliyor. Daha sonra aynı mesafeden arkadaşının havada iki taşı birbirine vurmasını dinliyor. Demirden gelen sesin çok daha çabuk ulaştığını fark ediyor.
Bu gözlemdeki bağımlı değişken nedir?
Bu gözlemdeki bağımlı değişken nedir?
Çözüm:
Ali'nin yaptığı bu basit deneyde:
- Bağımsız Değişken: Sesin yayıldığı ortam (Katı demir ve Gaz hava).
- Bağımlı Değişken: Sesin iletilme hızı (veya kulağa ulaşma süresi).
- Kontrol Edilen Değişken: Kaynak ile dinleyici arasındaki mesafe (\( 50 \) metre).
Örnek 6:
Sindirim sistemini öğrenen bir öğrenci, özdeş iki kaba eşit miktarda mide özsuyu koyuyor. Birinci kaba bütün bir et parçası, ikinci kaba ise aynı kütlede kıyma haline getirilmiş et koyuyor. Etlerin tamamen sindirilmesi için geçen süreleri kaydediyor.
Bu deneydeki bağımlı değişken nedir?
Bu deneydeki bağımlı değişken nedir?
Çözüm:
Besinlerin fiziksel sindiriminin kimyasal sindirime etkisini inceleyen bu deneyde:
- Bağımsız Değişken: Besinin yüzey alanı (Bütün et ve kıyma).
- Bağımlı Değişken: Sindirim süresi (Besin yüzeyi arttıkça sindirimin hızlanması).
- Kontrol Edilen Değişken: Etin kütlesi, mide özsuyu miktarı, sıcaklık.
Örnek 7:
Isı ve sıcaklık ünitesinde bir öğretmen, özdeş iki ısıtıcı üzerine \( 100 \) gram ve \( 200 \) gram su bulunan kapları koyuyor. Suların sıcaklığını \( 20^\circ \) dereceden \( 50^\circ \) dereceye çıkarmak için gereken süreleri kronometre ile ölçüyor.
Bu deneydeki bağımlı değişken hangisidir?
Bu deneydeki bağımlı değişken hangisidir?
Çözüm:
Deneydeki değişkenleri adım adım belirleyelim:
- Bağımsız Değişken: Suyun kütlesi (\( 100 \) g ve \( 200 \) g).
- Bağımlı Değişken: Isıtma süresi (Kütle arttıkça gereken sürenin artması).
- Kontrol Edilen Değişken: Isıtıcı gücü, suyun ilk ve son sıcaklığı (\( 20^\circ \) ve \( 50^\circ \)).
Örnek 8:
Bir bisikletli sabit \( 5 \) m/s süratle hareket etmektedir. Bu bisikletli önce \( 10 \) saniye, sonra \( 30 \) saniye boyunca yol alıyor. Bisikletlinin her iki süre sonunda aldığı yollar hesaplanıyor.
Bu durumdaki bağımlı değişken nedir?
Bu durumdaki bağımlı değişken nedir?
Çözüm:
Hareket ve sürat konusuyla ilgili bu örnekte:
- Bağımsız Değişken: Geçen süre (\( 10 \) saniye ve \( 30 \) saniye).
- Bağımlı Değişken: Alınan yol (Süre arttıkça alınan yolun da artması).
- Kontrol Edilen Değişken: Bisikletlinin sürati (\( 5 \) m/s).
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-bagimli-degisken/sorular