Zamirler Ders Notu

Zamirler (Adıllar) 📝

Türkçede isimlerin yerine kullanılan kelimelere zamir (adıl) denir. Zamirler, tekrarı önleyerek anlatımı daha akıcı hale getirir. 5. sınıf düzeyinde öğreneceğimiz zamirler, kelime çeşitliliğini artırmamıza yardımcı olur.

1. Kişi Zamirleri (Şahıs Zamirleri)

İnsan adlarının yerine kullanılan zamirlerdir. Cümlede özne görevinde bulunurlar.

• Ben
• Sen
• O
• Biz
• Siz
• Onlar

Bu zamirler, ismin hallerine göre şekil değiştirebilirler:

• Ben (beni, bana, bende, benden)
• Sen (seni, sana, sende, senden)
• O (onu, ona, onda, ondan)
• Biz (bizi, bize, bizde, bizden)
• Siz (sizi, size, sizde, sizden)
• Onlar (onları, onlara, onlarda, onlardan)

Örnek Cümleler:

• Ben okula gittim.
• Sen ödevini yaptın mı?
• O çok güzel resim yapıyor.
• Biz bu maçı kazanacağız.
• Siz ne zaman geldiniz?
• Onlar parkta oynuyorlardı.

2. İşaret Zamirleri

Varlıkların, yerlerin veya kavramların yerini, adları söylenmeden işaret yoluyla belirten zamirlerdir.

• Bu
• Şu
• O
• Bunlar
• Şunlar
• Onlar

İşaret zamirleri de ismin hallerine göre değişebilir ve bazen isimlerin yerini tutar, bazen de işaret sıfatı olarak isimleri belirtir.

Örnek Cümleler:

• Bu benim kalemim. (İşaret zamiri)
• Şu ev çok eski. (İşaret sıfatı)
• O, en sevdiğim kitaptı. (İşaret zamiri)
• Bunlar kimin çantaları? (İşaret zamiri)
• Şunlar bize gelsin. (İşaret zamiri)
• Onlar yarın gidecekler. (İşaret zamiri)

3. Soru Zamirleri

Cümlelerde soru sormak için kullanılan ve cevabı isim olan zamirlerdir.

• Kim?
• Ne?
• Neresi?
• Hangisi?
• Kaç? (Sayı sıfatı gibi kullanılsa da bazen soru zamiri olabilir)

Örnek Cümleler:

• Kapıyı kim çaldı? (Cevap: Ali)
• Çantanda ne var? (Cevap: Kitap)
• Gideceğimiz yer neresi? (Cevap: Ankara)
• Oyuncaklardan hangisi senin? (Cevap: Kırmızı olan)
• Masada kaç kitap var? (Cevap: Beş)

4. Belgisiz Zamirler

Varlıkların, yerlerin veya kavramların adını tam olarak belirtmeden, onları belli belirsiz veya topluluk olarak bildiren zamirlerdir.

• Herkes
• Hepsi
• Birkaçı
• Biri
• Bazıları
• Kimisi
• Herhangi biri
• Hiçbiri
• Öteki
• Beriki

Örnek Cümleler:

• Herkes bu duruma çok şaşırdı.
• Sınavdaki soruların hepsi zordu.
• Sınıfın birkaçı törene katıldı.
• Bu elbiselerden biri sana çok yakışır.
• Bazıları sessizce dinliyordu.
• Kimisi uyuyakaldı.
• Herhangi biri gelip yardım edebilir.
• Bu konuda hiçbiri bilgili değil.
• Öteki çocuk nerede?

Çözümlü Örnek

Aşağıdaki cümlelerde geçen zamirleri bulup türünü belirleyiniz.

1. Ben yarın sinemaya gideceğim.
2. Bu benim en sevdiğim bardak.
3. Kim bu kadar gürültü yapıyor?
4. Herkes kendi işine baksın.

Çözüm:

1. "Ben" kelimesi kişi zamiridir.
2. "Bu" kelimesi işaret zamiridir.
3. "Kim" kelimesi soru zamiridir.
4. "Herkes" kelimesi belgisiz zamirdir.

Günlük Hayattan Örnekler

Zamirler, günlük konuşmalarımızda sıkça yer alır. Örneğin:

• "Sen nasılsın?" derken kişi zamirini kullanırız.
• "Şu araba çok hızlı gidiyor." derken işaret zamirini kullanırız.
• "Ne zaman geleceksin?" sorusunda soru zamiri bulunur.
• "Hepsi geldi mi?" sorusunda belgisiz zamir yer alır.