🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: Yazım kuralları ve noktalama işaretleri uygulama Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: Yazım kuralları ve noktalama işaretleri uygulama Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede yapılan yazım yanlışlarını bularak cümlenin doğru halini yazınız.
👉 "bu pazar günü ayşe ve mehmet ile birlikte ankara kalesi'ni gezeceğiz."
Çözüm:
Cümledeki yazım yanlışlarını şu adımlarla düzeltebiliriz:
- Cümle Başlangıcı: Cümleler her zaman büyük harfle başlar. "bu" kelimesi "Bu" şeklinde yazılmalıdır.
- Özel İsimler: Kişi adları büyük harfle başlar. "ayşe" ve "mehmet" isimleri "Ayşe" ve "Mehmet" olmalıdır.
- Yer Adları: Yapı, yapıt ve yer adları büyük harfle başlar. "ankara kalesi" ifadesi "Ankara Kalesi" şeklinde yazılmalıdır.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerde yer alan "-de / da" eklerinin ve bağlaçlarının yazımını kontrol ediniz. Yanlış olanları düzeltiniz.
1. Kitabımı okulda unutmuşum.
2. Sende bizimle gelmelisin.
3. Bahçede ki ağaçlar çiçek açtı.
Çözüm:
Türkçede bulunma durumu eki olan "-de" bitişik, bağlaç olan "da / de" ise ayrı yazılır:
1. Kitabımı okulda unutmuşum. (Doğru)
2. Sen de bizimle gelmelisin.
3. Bahçedeki ağaçlar çiçek açtı.
- 1. Cümle: "Okulda" kelimesindeki "-da" bulunma ekidir ve doğru yazılmıştır.
- 2. Cümle: "Sende" kelimesindeki "de" bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz (Sen bizimle gelmelisin). Bu yüzden "Sen de" şeklinde ayrı yazılmalıdır.
- 3. Cümle: "Bahçede" kelimesindeki "-de" bulunma ekidir ve doğru yazılmıştır. (Not: "ki" eki burada sıfat yapmıştır ve bitişik yazılmalıdır: "Bahçedeki").
1. Kitabımı okulda unutmuşum. (Doğru)
2. Sen de bizimle gelmelisin.
3. Bahçedeki ağaçlar çiçek açtı.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan parantez içlerine uygun noktalama işaretlerini yerleştiriniz.
👉 "Pazardan elma ( ) armut ve muz aldım ( ) Annem ( ) ( ) Bunları yıka ( ) ( ) dedi ( )"
Çözüm:
Cümleyi kurallara uygun şekilde şu şekilde tamamlarız:
Pazardan elma ( , ) armut ve muz aldım ( . ) Annem ( : ) ( " ) Bunları yıka ( . ) ( " ) dedi ( . )
- Virgül (,): Eş görevli kelimeleri (elma, armut) ayırmak için kullanılır.
- Nokta (.): Tamamlanmış cümlenin sonuna konur.
- İki Nokta (:): Konuşma bölümünden önce kullanılır.
- Tırnak İşareti (" "): Başkasından aktarılan sözleri belirtmek için kullanılır.
- Ünlem veya Nokta: Tırnak içindeki cümlenin bitişine göre uygun işaret konur.
Pazardan elma ( , ) armut ve muz aldım ( . ) Annem ( : ) ( " ) Bunları yıka ( . ) ( " ) dedi ( . )
Örnek 4:
Sayıların yazımı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Sayılar harflerle de yazılabilir.
B) Birden fazla kelimeden oluşan sayılar bitişik yazılır.
C) Saat ve dakikalar arasına nokta konur.
D) Sıra sayıları rakamla veya yazıyla gösterilebilir.
Çözüm:
Sayıların yazım kurallarını inceleyelim:
- A Şıkkı: Doğrudur. "Üç ay sonra" gibi yazılabilir.
- B Şıkkı: Yanlıştır. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar (para ile ilgili işlemler hariç) her zaman ayrı yazılır. Örneğin: "On beş" şeklinde yazılmalıdır, "Onbeş" yanlıştır.
- C Şıkkı: Doğrudur. Saat ve dakika arasına sadece nokta konur. Örn: \( 10.30 \)
- D Şıkkı: Doğrudur. "2." veya "ikinci" şeklinde yazılabilir.
Örnek 5:
Bir arkadaşınıza mektup yazdığınızı hayal edin. Mektubun sağ üst köşesine tarihi nasıl yazmalısınız? Ayrıca hitap cümlesinden sonra hangi işareti kullanmalısınız?
💡 Örnek Tarih: 15 mayıs 2023
💡 Örnek Hitap: Sevgili Arkadaşım
Çözüm:
Günlük hayatta yazışma kuralları oldukça önemlidir:
- Tarih Yazımı: Ay adları, yanında rakam olduğunda büyük harfle başlar. Doğru yazım: 15 Mayıs 2023 olmalıdır.
- Hitaplar: Hitap kelimelerinin her kelimesi büyük harfle başlar. Doğru yazım: Sevgili Arkadaşım, şeklindedir.
- Noktalama: Hitaplardan sonra her zaman virgül (,) işareti konur.
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlelerde "mi" soru ekinin yazımını inceleyiniz. Yanlış olanı bulup doğrusunu yazınız.
1. Bugün hava güzel mi?
2. Kitabını okudunmu?
3. Akşam bize gelecek misin?
Çözüm:
Türkçede soru eki olan "mı / mi / mu / mü" her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır:
- 1. Cümle: "güzel mi?" yazımı doğrudur.
- 2. Cümle: "okudunmu?" yazımı yanlıştır. Soru eki kelimeye bitişik yazılamaz. Doğrusu "okudun mu?" olmalıdır.
- 3. Cümle: "gelecek misin?" yazımı doğrudur. Soru ekine gelen ekler (şahıs ekleri) soru ekine bitişik yazılır.
Örnek 7:
Bir öğrenci defterine şu notu düşmüştür:
"29 ekim cumhuriyet bayramı'nda okulumuzda tören yapılacak. Tören saat 09:30'da başlayacak."
Bu notta yapılan iki temel hatayı bulup kurallarıyla açıklayınız.
Çözüm:
Öğrencinin notundaki hataları şu şekilde analiz edebiliriz:
- 1. Hata (Bayram Adları): Ulusal ve dini bayramlar ile anma günleri büyük harfle başlar. "29 ekim cumhuriyet bayramı" değil, "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" olmalıdır.
- 2. Hata (Saat ve Dakika): Dijital saatlerde iki nokta kullanılsa da, Türk Dil Kurumu kurallarına göre saat ve dakika arasına sadece nokta (.) konur. "09:30" değil, "09.30" olmalıdır.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti (') yanlış kullanılmıştır?
A) Türkiye'nin en uzun nehri Kızılırmak'tır.
B) Yarın Türk Dil Kurumu'na gideceğiz.
C) Ali'nin çantası okulda kalmış.
D) 2024'te sınavlara gireceğiz.
Çözüm:
Kesme işaretinin kullanım kurallarını hatırlayalım:
- A Şıkkı: Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme ile ayrılır. (Doğru)
- B Şıkkı: Yanlıştır. 5. sınıf müfredatındaki önemli bir kurala göre; kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işareti ile ayrılmaz. Doğrusu: "Türk Dil Kurumuna" olmalıdır.
- C Şıkkı: Özel isme gelen iyelik eki ayrılmıştır. (Doğru)
- D Şıkkı: Sayılara gelen ekler kesme ile ayrılır. (Doğru)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-yazim-kurallari-ve-noktalama-isaretleri-uygulama/sorular