🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: Türkçe test Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: Türkçe test Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "göz" kelimesi mecaz anlamıyla kullanılmıştır?
A) Gözüm ağrıyordu, doktora gittim.
B) Bu olayın üstüne bir göz gezdirdim.
C) Bebek, annesinin gözlerinin içine bakıyordu.
D) Bahçedeki çiçekler göz alıcıydı.
A) Gözüm ağrıyordu, doktora gittim.
B) Bu olayın üstüne bir göz gezdirdim.
C) Bebek, annesinin gözlerinin içine bakıyordu.
D) Bahçedeki çiçekler göz alıcıydı.
Çözüm:
- Kelime anlamlarını inceleyelim:
- Gerçek Anlam: Bir kelimenin akla gelen ilk, temel anlamıdır.
- Mecaz Anlam: Bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.
- Şıkları incelediğimizde:
- A) Gözün fiziksel olarak ağrıması gerçek anlamdır.
- C) Gözün bir organ olarak kullanılması gerçek anlamdır.
- D) Göz alıcı, dikkat çekici anlamında mecazdır ancak soruda daha belirgin bir mecaz aranıyor.
- B) Olayın üstüne "göz gezdirmek", dikkatlice bakmak, incelemek anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamından farklıdır.
Örnek 2:
"Kitap okumak, zihni besleyen en güzel alışkanlıklardan biridir." cümlesinde kaç tane fiilimsi (eylemsi) vardır? 💡
Çözüm:
- Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil gibi çekimlenemeyen kelimelerdir. Üç ana türü vardır: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil.
- Cümleyi inceleyelim: "Kitap okumak, zihni besleyen en güzel alışkanlıklardan biridir."
- "Okumak" kelimesi "-mak" ekini alarak isim-fiil olmuştur.
- "Besleyen" kelimesi "-en" ekini alarak sıfat-fiil olmuştur.
- Cümlede toplam 2 tane fiilimsi bulunmaktadır.
Örnek 3:
Bir yazar, hikayesindeki karakterlerin konuşmalarını yazarken aşağıdaki noktalama işaretlerini kullanmıştır: Nokta (.), Virgül (,), Soru İşareti (?).
Bu yazar, hangi tür cümleleri diyaloglarında daha çok kullanmış olabilir? Açıklayınız. 🤔
Bu yazar, hangi tür cümleleri diyaloglarında daha çok kullanmış olabilir? Açıklayınız. 🤔
Çözüm:
- Yazarın kullandığı noktalama işaretlerini inceleyelim:
- Nokta (.): Genellikle tamamlanmış, bitmiş cümlelerin sonuna konur. Bildirme cümlelerinde kullanılır.
- Virgül (,): Eş görevli kelimeleri ayırmak, sıralı cümleleri bağlamak gibi görevleri vardır. Cümle içinde kısa duraklamaları belirtir.
- Soru İşareti (?): Soru cümlelerinin sonuna konur.
- Yazarın bu işaretleri kullandığına göre, karakterlerin konuşmalarında:
- 1. Bilgi veren, durumu anlatan bildirme cümleleri (nokta ile biten)
- 2. Karşılıklı konuşmalarda birbirini takip eden, kısa ifadeler veya art arda sıralanan durumlar (virgül ile ayrılan)
- 3. Birbirlerine soru soran veya bilgi isteyen soru cümleleri (soru işareti ile biten)
- kullanmıştır.
Örnek 4:
Marketten aldığınız bir ürünün üzerinde "Son Kullanma Tarihi: 15.12.2024" yazıyor. Bu ifade, ürünle ilgili bize ne anlatır? 📅
Çözüm:
- "Son Kullanma Tarihi" ifadesi, bir gıda maddesinin veya ilacın güvenle tüketilebileceği veya kullanılabileceği son günü belirtir.
- Bu tarihe kadar ürünün tazeliği, besin değeri ve güvenliği garanti edilir.
- 15.12.2024 tarihine kadar olan kısımda ürün tazeliğini koruyacaktır.
- Bu tarihten sonra ürünün tüketilmesi sağlık açısından riskli olabilir.
- Yani, bu tarih ürünün raf ömrünün bittiği zamanı gösterir.
Örnek 5:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi zıt anlamlı değildir?
A) Siyah - Beyaz
B) Hızlı - Yavaş
C) Eksi - Artı
D) İnce - Kalın
A) Siyah - Beyaz
B) Hızlı - Yavaş
C) Eksi - Artı
D) İnce - Kalın
Çözüm:
- Zıt anlamlı kelimeler, birbirinin tam tersi anlamlara gelen kelimelerdir.
- Şıkları inceleyelim:
- A) Siyah ve beyaz birbirinin zıttıdır.
- B) Hızlı ve yavaş birbirinin zıttıdır.
- C) Eksi ve artı birbirinin zıttıdır.
- D) İnce ve kalın birbirinin zıttıdır.
- Bu soruda verilen tüm kelime çiftleri zıt anlamlıdır. Soruda bir hata olabilir veya özel bir durum kastedilmiş olabilir. Ancak verilen seçeneklere göre hepsi zıt anlamlıdır. 📌 Eğer soruda "eş anlamlı" kelime sorulsaydı cevap değişebilirdi.
Örnek 6:
"Çocuklar parkta neşeyle koşuşturuyor, kelebekleri kovalıyorlardı." cümlesindeki altı çizili kelimelerin türü nedir? 🦋
Çözüm:
- Cümleyi tekrar yazalım: "Çocuklar parkta neşeyle koşuşturuyor, kelebekleri kovalıyorlardı."
- Altı çizili kelimeler "koşuşturuyor" ve "kovalıyorlardı".
- Bu kelimeler, eylemin yapıldığını bildiren fiillerdir.
- "Koşuşturuyor" kelimesi, "koşturmak" fiilinden gelmekte ve şimdiki zamanı ifade etmektedir.
- "Kovalıyorlardı" kelimesi ise "kovalamak" fiilinden gelmekte, şimdiki zaman kipi ve hikaye geçmiş zaman ekini almıştır.
- Dolayısıyla, bu kelimeler fiil (eylem) türündedir.
Örnek 7:
Bir öğrenci, ödevinde "kırmızı" kelimesini kullanırken anlam çeşitliliğini göstermek istemiştir. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu amaca hizmet etmez?
A) Kırmızı, aşkın rengidir.
B) Arabası kırmızıydı.
C) Yüzü kırmızıya döndü.
D) Kırmızı ışıkta durduk.
A) Kırmızı, aşkın rengidir.
B) Arabası kırmızıydı.
C) Yüzü kırmızıya döndü.
D) Kırmızı ışıkta durduk.
Çözüm:
- Öğrenci, "kırmızı" kelimesinin farklı anlamlarını göstermek istiyor.
- Kelimenin anlam çeşitliliğini gösteren cümleleri bulalım:
- A) "Kırmızı, aşkın rengidir." - Burada kırmızı, soyut bir kavramla (aşk) ilişkilendirilmiş, mecazi bir kullanımdır.
- B) "Arabası kırmızıydı." - Burada kırmızı, arabanın rengini belirten gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- C) "Yüzü kırmızıya döndü." - Burada yüzün kızarması (utanç, heyecan vb. nedenlerle) mecazi bir kullanımdır.
- D) "Kırmızı ışıkta durduk." - Burada kırmızı, trafik ışığının rengini belirten gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- Öğrenci, kelimenin anlam çeşitliliğini göstermek için mecaz anlamlı kullanımlara da yer vermelidir.
- B ve D şıklarındaki kullanımlar kelimenin temel, gerçek anlamıdır. Ancak soruda "hizmet etmez" deniyor.
- A ve C şıkları mecaz anlamı gösterirken, B ve D şıkları gerçek anlamı gösterir. Eğer amaç çeşitlilik ise, sadece gerçek anlamı gösteren bir şık bu amaca hizmet etmez.
- Ancak, genellikle bu tür sorularda "en az çeşitlilik gösteren" veya "sadece gerçek anlamı içeren" şık aranır.
- B ve D şıkları, kelimenin temel rengi ifade eden gerçek anlamını kullanır. A ve C şıkları ise mecazi anlamlarını kullanır.
- Eğer amaç çeşitliliği göstermek ise, sadece tek bir anlamı (gerçek anlam) gösteren bir cümle bu amaca tam olarak hizmet etmez.
Örnek 8:
Bir arkadaşınız size "Bugün hava çok kapalı, yağmur yağacak gibi." diyor. Bu cümlede "gibi" kelimesi ne anlamda kullanılmıştır? ☁️
Çözüm:
- "Gibi" kelimesi cümleye farklı anlamlar katabilir: benzetme, olasılık, zaman, durum vb.
- Cümlemiz: "Bugün hava çok kapalı, yağmur yağacak gibi."
- Burada "gibi" kelimesi, yağmurun yağma olasılığının yüksek olduğunu, hava durumunun bu yönde bir işaret verdiğini belirtiyor.
- Yani, bir duruma veya olaya yakınlık, olasılık veya benzerlik anlamı katmıştır.
- Bu cümlede "gibi" kelimesi, yağmurun yağma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etmek için kullanılmıştır.
Örnek 9:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A) Yarınki toplantı saat 10'da başlayacak.
B) Her şey çok güzel gidiyordu, birdenbire her şey değişti.
C) Bu konuda hiç bir fikrim yok.
D) Öğretmenimiz bizlere yeni bilgiler öğretti.
A) Yarınki toplantı saat 10'da başlayacak.
B) Her şey çok güzel gidiyordu, birdenbire her şey değişti.
C) Bu konuda hiç bir fikrim yok.
D) Öğretmenimiz bizlere yeni bilgiler öğretti.
Çözüm:
- Yazım kurallarını gözden geçirelim:
- Saatler: Saatler yazılırken "saat 10:00" veya "saat 10" şeklinde yazılabilir. Nokta kullanımı yaygındır. "saat 10'da" da doğru bir kullanımdır. (A şıkkı doğru)
- Bileşik Kelimeler: "Birdenbire" gibi kelimeler bitişik yazılır. (B şıkkı doğru)
- "Hiçbir" / "Hiç bir": "Hiçbir" kelimesi, "hiç" ve "bir" kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan ve "hiç bir tane bile" anlamında kullanılan bir kelimedir ve bitişik yazılır. "Hiç bir" şeklinde ayrı yazılması yanlıştır.
- Fiiller: "Öğretti" kelimesi doğru yazılmıştır. (D şıkkı doğru)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-turkce-test/sorular