🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: Niteleme Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: Niteleme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede niteleme sıfatı olan kelimeyi bulunuz. 👇
"Kırmızı elma çok lezzetliydi."
"Kırmızı elma çok lezzetliydi."
Çözüm:
Bu cümlede niteleme sıfatını bulmak için isme "Nasıl?" sorusunu sormamız gerekir. 🍎
- 👉 Hangi kelime isimdir? "Elma" kelimesi isimdir.
- 👉 Elmaya "Nasıl elma?" diye sorduğumuzda hangi cevabı alırız? "Kırmızı elma" cevabını alırız.
- ✅ Bu durumda, "kırmızı" kelimesi elmanın rengini bildirdiği için niteleme sıfatıdır.
Örnek 2:
"Sıcak çorba içimi ısıttı." cümlesindeki niteleme sıfatını ve nitelediği ismi belirtiniz. 🥣
Çözüm:
Niteleme sıfatları, isimlerin özelliklerini (nasıl olduklarını) anlatır.
- 📌 İlk olarak cümlede ismi bulmalıyız. "Çorba" kelimesi bir isimdir.
- ❓ Şimdi isme "Nasıl?" sorusunu soralım: "Nasıl çorba?"
- 💡 Cevap: "Sıcak çorba."
- ✅ Bu yüzden "sıcak" kelimesi niteleme sıfatıdır ve "çorba" ismini nitelemiştir.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır? 🤔
A) Çocuklar parka gitti.
B) Annem bana kitap okudu.
C) Yeşil top bahçede yuvarlandı.
D) Akşam yemeği çok güzeldi.
Çözüm:
Niteleme sıfatı, ismin önüne gelerek onu renk, durum, biçim gibi yönlerden belirten kelimelerdir. "Nasıl?" sorusuna cevap verir.
- A) "Çocuklar parka gitti." - Bu cümlede niteleme sıfatı yoktur.
- B) "Annem bana kitap okudu." - Bu cümlede niteleme sıfatı yoktur.
- C) "Yeşil top bahçede yuvarlandı." - Burada "top" isimdir. "Nasıl top?" diye sorduğumuzda "yeşil top" cevabını alırız. "Yeşil" kelimesi topun rengini nitelemektedir.
- D) "Akşam yemeği çok güzeldi." - "Güzeldi" yüklemdir, sıfat değildir.
- ✅ Doğru cevap C seçeneğidir.
Örnek 4:
Bir metin yazarı, hikayesindeki kahramanı okuyucularına daha iyi tanıtmak istiyor. Kahramanını anlatırken aşağıdaki cümleleri kullanıyor:
"O, uzun boylu, geniş omuzlu bir gençti. Her zaman gülen yüzüyle etrafına neşe saçardı. Üzerinde temiz bir gömlek, ayağında ise eski ama rahat ayakkabılar vardı."
Yukarıdaki metinde kahramanın özelliklerini belirten niteleme sıfatlarını ve niteledikleri isimleri bularak listeleyiniz. 📝
"O, uzun boylu, geniş omuzlu bir gençti. Her zaman gülen yüzüyle etrafına neşe saçardı. Üzerinde temiz bir gömlek, ayağında ise eski ama rahat ayakkabılar vardı."
Yukarıdaki metinde kahramanın özelliklerini belirten niteleme sıfatlarını ve niteledikleri isimleri bularak listeleyiniz. 📝
Çözüm:
Bu metinde kahramanın nasıl olduğunu anlatan kelimeleri bulmalıyız. İsimlere "Nasıl?" sorusunu sorarak niteleme sıfatlarını bulabiliriz.
- 👉 "Nasıl boy?" - "Uzun boy" (Niteleme sıfatı: uzun, Nitelediği isim: boy)
- 👉 "Nasıl omuz?" - "Geniş omuz" (Niteleme sıfatı: geniş, Nitelediği isim: omuz)
- 👉 "Nasıl yüz?" - "Gülen yüz" (Niteleme sıfatı: gülen, Nitelediği isim: yüz)
- 👉 "Nasıl gömlek?" - "Temiz gömlek" (Niteleme sıfatı: temiz, Nitelediği isim: gömlek)
- 👉 "Nasıl ayakkabılar?" - "Eski ayakkabılar" (Niteleme sıfatı: eski, Nitelediği isim: ayakkabılar)
- 👉 "Nasıl ayakkabılar?" - "Rahat ayakkabılar" (Niteleme sıfatı: rahat, Nitelediği isim: ayakkabılar)
Örnek 5:
Anneniz size "Markete gidip taze ekmek alabilir misin?" diye sordu. Bu cümlede anneniz ekmeğin hangi özelliğini vurgulamak için niteleme sıfatı kullanmıştır? 🥖
Çözüm:
Günlük hayatta birçok şeyi anlatırken niteleme sıfatları kullanırız.
- 📌 Anneniz "ekmek" kelimesini kullanmış. Ekmeğin nasıl olmasını istediğini belirtmiş.
- ❓ Ekmeğe "Nasıl ekmek?" diye sorduğumuzda cevabı "taze ekmek" olur.
- 💡 Anneniz, ekmeğin tazelik özelliğini, yani durumunu vurgulamak için "taze" kelimesini kullanmıştır. Bu, ekmeğin bayat olmamasını istediği anlamına gelir.
- ✅ "Taze" kelimesi burada bir niteleme sıfatıdır.
Örnek 6:
"Ayşe, sarı bir elbise giymişti. Elbisenin üzerinde küçük çiçek desenleri vardı. Bu elbise ona çok yakışmıştı."
Yukarıdaki metinde geçen niteleme sıfatlarını bularak yazınız. 👗
Yukarıdaki metinde geçen niteleme sıfatlarını bularak yazınız. 👗
Çözüm:
Metindeki isimleri bulup onlara "Nasıl?" sorusunu sorarak niteleme sıfatlarını tespit edelim.
- 👉 "Nasıl elbise?" - "Sarı elbise"
- 👉 "Nasıl çiçek desenleri?" - "Küçük çiçek desenleri"
- ✅ Bu metinde geçen niteleme sıfatları: "sarı" ve "küçük" kelimeleridir.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı YÖK T U R? ❌
A) Büyük evde yaşıyoruz.
B) Zeki öğrenci sınavı kazandı.
C) Bugün hava çok sıcak.
D) Yaramaz kedi tüm ipleri dağıttı.
Çözüm:
Niteleme sıfatı, bir ismin önüne gelerek onu niteleyen kelimedir ve "Nasıl?" sorusuna cevap verir.
- A) "Büyük evde yaşıyoruz." - "Nasıl ev?" 👉 "Büyük ev." ("Büyük" niteleme sıfatıdır.)
- B) "Zeki öğrenci sınavı kazandı." - "Nasıl öğrenci?" 👉 "Zeki öğrenci." ("Zeki" niteleme sıfatıdır.)
- C) "Bugün hava çok sıcak." - Bu cümlede "sıcak" kelimesi bir ismi nitelemiyor, yüklem görevindedir. "Çok" kelimesi ise "sıcak" kelimesini miktar yönünden belirtiyor, sıfat değildir. Yani bu cümlede niteleme sıfatı yoktur.
- D) "Yaramaz kedi tüm ipleri dağıttı." - "Nasıl kedi?" 👉 "Yaramaz kedi." ("Yaramaz" niteleme sıfatıdır.)
- ✅ Doğru cevap C seçeneğidir.
Örnek 8:
Evde annenizle konuşuyorsunuz. Anneniz size "Bulaşıkları yıkarken ılık su kullanmalısın, böylece ellerin üşümez." dedi. Anneniz neden "ılık" kelimesini kullanmış olabilir? Bu kelimenin anlamını ve işlevini açıklayınız. 💧
Çözüm:
Annenizin bu tavsiyesinde "ılık" kelimesi, suyun nasıl olması gerektiğini belirtir.
- 📌 Burada "su" isimdir.
- ❓ Anneniz "Nasıl su?" kullanılmasını istiyor? "Ilık su."
- 💡 "Ilık" kelimesi, suyun ne çok sıcak ne de çok soğuk, yani orta sıcaklıkta olması gerektiğini anlatan bir niteleme sıfatıdır. Suyun durumunu belirtir.
- ✅ Bu kelimeyi kullanarak anneniz, sizin ellerinizi korumanız için suyun ideal sıcaklığını açıkça belirtmiştir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-niteleme/sorular