📄 5. Sınıf Türkçe: Metnin derin anlamına belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir metinde yazarın doğrudan söylemediği ama bizim ipuçlarından yola çıkarak ulaştığımız gizli anlama örtük anlam denir.
2. Metindeki derin anlamı ve ana fikri tam olarak bulabilmek için sadece kelimelerin sözlük anlamlarına bakmak her zaman yeterlidir.
3. "Sınıfın en çalışkanı Ali'dir." cümlesinden, o sınıfta Ali dışında da öğrencilerin bulunduğu çıkarımı kesin olarak yapılabilir.
4. Metinde geçen olayların gerçekleştiği zamanı bulmak, metnin derin anlamını ve yazarın vermek istediği mesajı bulmakla tamamen aynı şeydir.
5. Okuduğumuz bir hikayedeki karakterlerin sergilediği davranışlardan, onların o anki duygusal durumları hakkında çıkarımlar yapabiliriz.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. "Artık havalar ısınmaya başladı." cümlesinden mevsimler veya önceki hava durumu ile ilgili nasıl bir çıkarım yapabiliriz?
2. Bir hikayede kahramanın sürekli yere bakması, ellerinin titremesi ve kekeleyerek konuşması onun hangi duygusal durumda olduğunu gösterir?
3. "Bahçedeki ağaçların yaprakları sararıp dökülüyordu." cümlesinden hangi mevsimde olduğumuz çıkarılabilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. "Ahmet, bu yıl da resim yarışmasında birinci oldu." cümlesinden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
2. "Küçük kedi, pencerenin önünde durmuş, dışarıda uçuşan kuşları izlerken mırıldanıyor ve kuyruğunu hızlı hızlı sallıyordu." Bu metinden kedi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
3. "Öğretmen sınıfa girdiğinde gözleri parlıyordu ve elindeki sınav kağıtlarını masaya bırakırken gülümsüyordu." Bu cümleden yola çıkarak yapılabilecek en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
4. "Ayşe, arkadaşının doğum günü partisine gitmek için hazırladığı hediyeyi odasında unuttuğunu otobüse bindiğinde fark etti." Bu cümleden aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılır?
5. "Köyümüzün çocukları artık akşamları sokakta oynamıyor, herkes evinde tablet ekranına bakıyor." Bu cümlede yazarın yakındığı (şikayet ettiği) durum aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. "Küçük çocuk, vitrindeki kırmızı bisiklete uzun uzun baktı. Cebindeki buruşuk paraları çıkarıp saydı, derin bir iç çekerek paraları tekrar cebine koydu ve yavaş adımlarla oradan uzaklaştı." Yukarıdaki kısa metinden yola çıkarak çocuğun duygusal durumu ve bisikleti alamama sebebi hakkında nasıl bir çıkarım yapabilirsiniz? Detaylıca açıklayınız.
2. Öğretmenimiz 'Bu sınavda da sınıfın en yüksek notunu Zeynep aldı.' dedi. Bu cümleden çıkarılabilecek örtük anlamları (doğrudan söylenmeyen ama çıkarılan anlamları) maddeler halinde yazınız.
3. "Yazar, yeni kitabında çocukluğunun geçtiği o eski, sıcak mahalle kültürünü ve komşuluk ilişkilerini anlatmış. Kitabı okurken adeta fırından yeni çıkmış taze ekmek kokusunu ve komşu teyzelerin çay sohbetlerini hissediyorsunuz." Bu metne göre yazarın kitabının başarısı ve anlatım tarzı hakkında nasıl bir çıkarım yapılabilir?
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Metnin derin anlamına belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir metinde yazarın doğrudan söylemediği ama bizim ipuçlarından yola çıkarak ulaştığımız gizli anlama örtük anlam denir. |
| ( .... ) | Metindeki derin anlamı ve ana fikri tam olarak bulabilmek için sadece kelimelerin sözlük anlamlarına bakmak her zaman yeterlidir. |
| ( .... ) | "Sınıfın en çalışkanı Ali'dir." cümlesinden, o sınıfta Ali dışında da öğrencilerin bulunduğu çıkarımı kesin olarak yapılabilir. |
| ( .... ) | Metinde geçen olayların gerçekleştiği zamanı bulmak, metnin derin anlamını ve yazarın vermek istediği mesajı bulmakla tamamen aynı şeydir. |
| ( .... ) | Okuduğumuz bir hikayedeki karakterlerin sergilediği davranışlardan, onların o anki duygusal durumları hakkında çıkarımlar yapabiliriz. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir metinde açıkça yazılmayan, okuyucunun kendi bilgileri ve metindeki ipuçlarıyla ulaştığı yeni bilgilere .................... denir. |
| 2) | Cümlede doğrudan söylenmeyen, cümlenin anlamından ve kelimelerin ilişkisinden çıkarılabilen gizli anlama .................... anlam adı verilir. |
| 3) | Metnin derin anlamını kavramak için satır aralarını .................... becerimizi geliştirmemiz ve ipuçlarını iyi takip etmemiz gerekir. |
| 4) | "Bugün de ödevimi yapamadım." diyen birinin daha önce de ödevini .................... anlamı kolayca çıkarılır. |
| 5) | Bir metindeki karakterlerin sözleri kadar, takındıkları .................... ve sergiledikleri davranışlar da onların hislerini anlamamıza yardımcı olur. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | "Artık havalar ısınmaya başladı." cümlesinden mevsimler veya önceki hava durumu ile ilgili nasıl bir çıkarım yapabiliriz? |
| 2) | Bir hikayede kahramanın sürekli yere bakması, ellerinin titremesi ve kekeleyerek konuşması onun hangi duygusal durumda olduğunu gösterir? |
| 3) | "Bahçedeki ağaçların yaprakları sararıp dökülüyordu." cümlesinden hangi mevsimde olduğumuz çıkarılabilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
"Ahmet, bu yıl da resim yarışmasında birinci oldu." cümlesinden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmet sadece resim yapmayı sevmektedir.
B) Ahmet geçen yıllarda da resim yarışmasında birinci olmuştur.
C) Yarışmaya sadece Ahmet katılmıştır.
D) Ahmet'in en sevdiği ders görsel sanatlardır.
|
| 2) |
"Küçük kedi, pencerenin önünde durmuş, dışarıda uçuşan kuşları izlerken mırıldanıyor ve kuyruğunu hızlı hızlı sallıyordu." Bu metinden kedi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) Dışarıdaki kuşların ilgisini çektiği
B) Kuşları yakalamak için sabırsızlandığı
C) Pencerenin açık olduğu
D) Kuşları izlerken heyecanlandığı
|
| 3) |
"Öğretmen sınıfa girdiğinde gözleri parlıyordu ve elindeki sınav kağıtlarını masaya bırakırken gülümsüyordu." Bu cümleden yola çıkarak yapılabilecek en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Öğretmenin uykusuz olduğu
B) Sınav sonuçlarının genel olarak iyi olduğu
C) Öğretmenin sınav yapmaktan vazgeçtiği
D) Sınıfın çok gürültülü olduğu
|
| 4) |
"Ayşe, arkadaşının doğum günü partisine gitmek için hazırladığı hediyeyi odasında unuttuğunu otobüse bindiğinde fark etti." Bu cümleden aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılır?
A) Ayşe partiye gitmekten vazgeçmiştir.
B) Ayşe hediyeyi bilerek evde bırakmıştır.
C) Ayşe'nin yanında şu an doğum günü hediyesi yoktur.
D) Ayşe otobüsten hemen inmiştir.
|
| 5) |
"Köyümüzün çocukları artık akşamları sokakta oynamıyor, herkes evinde tablet ekranına bakıyor." Bu cümlede yazarın yakındığı (şikayet ettiği) durum aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çocukların ders çalışmaması
B) Teknolojinin çocukları sokak oyunlarından ve sosyallikten uzaklaştırması
C) Köyde akşamları havanın çok soğuk olması
D) Tabletlerin çok pahalı olması
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | "Küçük çocuk, vitrindeki kırmızı bisiklete uzun uzun baktı. Cebindeki buruşuk paraları çıkarıp saydı, derin bir iç çekerek paraları tekrar cebine koydu ve yavaş adımlarla oradan uzaklaştı." Yukarıdaki kısa metinden yola çıkarak çocuğun duygusal durumu ve bisikleti alamama sebebi hakkında nasıl bir çıkarım yapabilirsiniz? Detaylıca açıklayınız. |
| 2) | Öğretmenimiz 'Bu sınavda da sınıfın en yüksek notunu Zeynep aldı.' dedi. Bu cümleden çıkarılabilecek örtük anlamları (doğrudan söylenmeyen ama çıkarılan anlamları) maddeler halinde yazınız. |
| 3) | "Yazar, yeni kitabında çocukluğunun geçtiği o eski, sıcak mahalle kültürünü ve komşuluk ilişkilerini anlatmış. Kitabı okurken adeta fırından yeni çıkmış taze ekmek kokusunu ve komşu teyzelerin çay sohbetlerini hissediyorsunuz." Bu metne göre yazarın kitabının başarısı ve anlatım tarzı hakkında nasıl bir çıkarım yapılabilir? |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-metnin-derin-anlamina-belirlemeye-yonelik-ust-duzey-cikarimlar-yapabilme/etkinlikler