Aşağıdaki cümlede altı çizili ismin yerine hangi kişi zamiri getirilmelidir?
Ayşe ve Mehmet bahçede oyun oynuyorlar. 🏃♂️🏃♀️
Çözüm ve Açıklama
Cümlede geçen "Ayşe ve Mehmet" ifadesi çoğul bir öznedir ve üçüncü çoğul şahsı temsil eder.
- Ben: 1. Tekil şahıs
- Sen: 2. Tekil şahıs
- O: 3. Tekil şahıs
- Biz: 1. Çoğul şahıs
- Siz: 2. Çoğul şahıs
- Onlar: 3. Çoğul şahıs ✅
Doğru Cevap: "Onlar bahçede oyun oynuyorlar." şeklinde olmalıdır. 💡
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir işaret zamiri kullanılmıştır? 📍
A) Şu çocuk çok hızlı koşuyor.
B) Bunu masanın üzerine bırak.
C) Mavi kalemi bana verir misin?
D) Yarın sinemaya gideceğiz.
Çözüm ve Açıklama
İşaret zamirleri, varlıkların adını söylemeden onları işaret yoluyla karşılayan sözcüklerdir.
- A şıkkında: "Şu" sözcüğü "çocuk" ismini nitelediği için işaret sıfatıdır.
- B şıkkında: "Bunu" sözcüğü bir nesnenin (kitap, kalem vb.) adının yerini işaret yoluyla tutmuştur. Bu bir işaret zamiridir. ✅
- C ve D şıklarında: Zamir kullanılmamıştır.
Sonuç: B seçeneğindeki "Bunu" kelimesi zamirdir. ✨
"O" sözcüğü hem kişi zamiri hem de işaret zamiri olarak kullanılabilir. 🧐
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "o" sözcüğü bir insan dışı varlığın yerini tutmuştur?
A) O, sınıfın en çalışkan öğrencisidir.
B) Yarın akşam o da bize gelecek.
C) O, çok eski olduğu için sayfaları yırtılmış.
Çözüm ve Açıklama
Zamir olan "o" sözcüğünün türünü belirlemek için yerine bir isim koyarak kontrol edebiliriz:
- A şıkkı: "Ali sınıfın en çalışkan öğrencisidir." (İnsan yerine kullanıldığı için Kişi Zamiri)
- B şıkkı: "Ayşe de bize gelecek." (İnsan yerine kullanıldığı için Kişi Zamiri)
- C şıkkı: "Kitap çok eski olduğu için..." (İnsan dışı bir varlık yerine kullanıldığı için İşaret Zamiri) ✅
Not: Eğer "o" sözcüğü bir insanı anlatıyorsa kişi zamiri, bir nesneyi anlatıyorsa işaret zamiridir. 📚
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi belgisiz zamir getirilirse cümle "belirsizlik" anlamı kazanır? 🤔
"Sınıftaki ........... geziye katılmak istiyor."
Çözüm ve Açıklama
Belgisiz zamirler, hangi varlığın yerini tuttuğu tam olarak belli olmayan sözcüklerdir.
- Eğer boşluğa "herkes" kelimesini getirirsek: "Sınıftaki herkes geziye katılmak istiyor."
- Burada "herkes" kelimesi öğrencilerin yerini tutmaktadır ancak kimlerin olduğu tek tek belirtilmemiştir.
- Diğer örnekler: bazıları, kimse, birkaçı, hepsi.
Cevap: "Herkes" veya "Bazıları" gibi sözcükler belgisiz zamir örneğidir. ✅
Market alışverişi yapan bir anne ve oğul arasında şu diyalog geçer: 🛒
Anne: "Oğlum, manav reyonundan elma alır mısın?"
Oğul: "Anneciğim, hangisini alayım? Kırmızı olanı mı yeşil olanı mı?"
Bu diyalogda altı çizili "hangisini" sözcüğünün türü nedir?
Çözüm ve Açıklama
Günlük hayatta isimlerin yerine soru yoluyla geçen sözcükler kullanırız.
- Burada "hangisini" sözcüğü, "elma" isminin yerini soru yoluyla tutmaktadır.
- İsimlerin yerini soru yoluyla tutan bu sözcüklere Soru Zamiri denir. ✅
- Eğer çocuk "Şu elmayı mı?" deseydi işaret sıfatı olurdu, ancak "Hangisini?" diyerek doğrudan ismin yerini tutmuştur.
Önemli: Soru zamirlerinin cevabı yine bir isim veya zamirdir. (Cevap: "Şunu" veya "Elmayı") 💡
Bir oyun parkında \( 3 \) arkadaş konuşmaktadır:
Can: "Bu top benim." ⚽
Efe: "Hayır, o aslında bana ait."
Mert: "Siz tartışırken başkaları oyuna başladı bile!"
Yukarıdaki konuşmada geçen altı çizili sözcüklerden hangisi belgisiz zamirdir?
Çözüm ve Açıklama
Konuşmadaki zamirleri tek tek inceleyelim:
- O: Topun yerini tuttuğu için İşaret Zamiri.
- Bana: Efe'nin kendi isminin yerini tuttuğu için Kişi Zamiri.
- Siz: Can ve Efe'nin yerini tuttuğu için Kişi Zamiri.
- Başkaları: Kim oldukları tam olarak belli olmayan kişilerin yerini tuttuğu için Belgisiz Zamir. ✅
Doğru Cevap: "Başkaları" sözcüğüdür. 🌟
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir (adıl) kullanılmamıştır? 🚫
A) Kimse dışarı çıkmasın.
B) Kalemimi evde unutmuşum.
C) Onu çantana dikkatlice yerleştir.
D) Biz yarın kütüphaneye gideceğiz.
Çözüm ve Açıklama
Cümleleri inceleyerek zamirleri bulalım:
- A şıkkı: "Kimse" sözcüğü belgisiz zamirdir.
- B şıkkı: "Kalemimi" kelimesinde iyelik eki vardır ancak sözcük halindeki bir zamir (ben, sen, bu vb.) yoktur. ✅
- C şıkkı: "Onu" sözcüğü bir nesnenin yerini tutan işaret zamiridir.
- D şıkkı: "Biz" sözcüğü kişi zamiridir.
Sonuç: B seçeneğinde isimlerin yerine kullanılan bir sözcük (zamir) yoktur. 📝
Aşağıdaki kısa metinde toplam kaç tane zamir kullanılmıştır? 🧐
"Ben bugün onunla buluşacaktım. Ancak kimse yerini bilmiyordu. Şunu alıp oraya gitmeye karar verdim."
Çözüm ve Açıklama
Metindeki zamirleri türlerine göre gruplandırarak sayalım:
- Ben: Kişi Zamiri \( (1) \)
- Onunla: Kişi Zamiri (bir insan kastediliyorsa) \( (2) \)
- Kimse: Belgisiz Zamir \( (3) \)
- Şunu: İşaret Zamiri \( (4) \)
- Oraya: İşaret Zamiri \( (5) \)
Toplam: Metinde tam \( 5 \) adet zamir kullanılmıştır. ✅
Dikkat: "Bugün", "yerini", "karar" gibi kelimeler isim veya zarftır, zamir değildir. 💡
5. Sınıf Türkçe: İsimlerin yerine kullanılan sözcükler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede altı çizili ismin yerine hangi kişi zamiri getirilmelidir?
Ayşe ve Mehmet bahçede oyun oynuyorlar. 🏃♂️🏃♀️
Çözüm:
Cümlede geçen "Ayşe ve Mehmet" ifadesi çoğul bir öznedir ve üçüncü çoğul şahsı temsil eder.
- Ben: 1. Tekil şahıs
- Sen: 2. Tekil şahıs
- O: 3. Tekil şahıs
- Biz: 1. Çoğul şahıs
- Siz: 2. Çoğul şahıs
- Onlar: 3. Çoğul şahıs ✅
Doğru Cevap: "Onlar bahçede oyun oynuyorlar." şeklinde olmalıdır. 💡
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir işaret zamiri kullanılmıştır? 📍
A) Şu çocuk çok hızlı koşuyor.
B) Bunu masanın üzerine bırak.
C) Mavi kalemi bana verir misin?
D) Yarın sinemaya gideceğiz.
Çözüm:
İşaret zamirleri, varlıkların adını söylemeden onları işaret yoluyla karşılayan sözcüklerdir.
- A şıkkında: "Şu" sözcüğü "çocuk" ismini nitelediği için işaret sıfatıdır.
- B şıkkında: "Bunu" sözcüğü bir nesnenin (kitap, kalem vb.) adının yerini işaret yoluyla tutmuştur. Bu bir işaret zamiridir. ✅
- C ve D şıklarında: Zamir kullanılmamıştır.
Sonuç: B seçeneğindeki "Bunu" kelimesi zamirdir. ✨
Örnek 3:
"O" sözcüğü hem kişi zamiri hem de işaret zamiri olarak kullanılabilir. 🧐
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "o" sözcüğü bir insan dışı varlığın yerini tutmuştur?
A) O, sınıfın en çalışkan öğrencisidir.
B) Yarın akşam o da bize gelecek.
C) O, çok eski olduğu için sayfaları yırtılmış.
Çözüm:
Zamir olan "o" sözcüğünün türünü belirlemek için yerine bir isim koyarak kontrol edebiliriz:
- A şıkkı: "Ali sınıfın en çalışkan öğrencisidir." (İnsan yerine kullanıldığı için Kişi Zamiri)
- B şıkkı: "Ayşe de bize gelecek." (İnsan yerine kullanıldığı için Kişi Zamiri)
- C şıkkı: "Kitap çok eski olduğu için..." (İnsan dışı bir varlık yerine kullanıldığı için İşaret Zamiri) ✅
Not: Eğer "o" sözcüğü bir insanı anlatıyorsa kişi zamiri, bir nesneyi anlatıyorsa işaret zamiridir. 📚
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi belgisiz zamir getirilirse cümle "belirsizlik" anlamı kazanır? 🤔
"Sınıftaki ........... geziye katılmak istiyor."
Çözüm:
Belgisiz zamirler, hangi varlığın yerini tuttuğu tam olarak belli olmayan sözcüklerdir.
- Eğer boşluğa "herkes" kelimesini getirirsek: "Sınıftaki herkes geziye katılmak istiyor."
- Burada "herkes" kelimesi öğrencilerin yerini tutmaktadır ancak kimlerin olduğu tek tek belirtilmemiştir.
- Diğer örnekler: bazıları, kimse, birkaçı, hepsi.
Cevap: "Herkes" veya "Bazıları" gibi sözcükler belgisiz zamir örneğidir. ✅
Örnek 5:
Market alışverişi yapan bir anne ve oğul arasında şu diyalog geçer: 🛒
Anne: "Oğlum, manav reyonundan elma alır mısın?"
Oğul: "Anneciğim, hangisini alayım? Kırmızı olanı mı yeşil olanı mı?"
Bu diyalogda altı çizili "hangisini" sözcüğünün türü nedir?
Çözüm:
Günlük hayatta isimlerin yerine soru yoluyla geçen sözcükler kullanırız.
- Burada "hangisini" sözcüğü, "elma" isminin yerini soru yoluyla tutmaktadır.
- İsimlerin yerini soru yoluyla tutan bu sözcüklere Soru Zamiri denir. ✅
- Eğer çocuk "Şu elmayı mı?" deseydi işaret sıfatı olurdu, ancak "Hangisini?" diyerek doğrudan ismin yerini tutmuştur.
Önemli: Soru zamirlerinin cevabı yine bir isim veya zamirdir. (Cevap: "Şunu" veya "Elmayı") 💡
Örnek 6:
Bir oyun parkında \( 3 \) arkadaş konuşmaktadır:
Can: "Bu top benim." ⚽
Efe: "Hayır, o aslında bana ait."
Mert: "Siz tartışırken başkaları oyuna başladı bile!"
Yukarıdaki konuşmada geçen altı çizili sözcüklerden hangisi belgisiz zamirdir?
Çözüm:
Konuşmadaki zamirleri tek tek inceleyelim:
- O: Topun yerini tuttuğu için İşaret Zamiri.
- Bana: Efe'nin kendi isminin yerini tuttuğu için Kişi Zamiri.
- Siz: Can ve Efe'nin yerini tuttuğu için Kişi Zamiri.
- Başkaları: Kim oldukları tam olarak belli olmayan kişilerin yerini tuttuğu için Belgisiz Zamir. ✅
Doğru Cevap: "Başkaları" sözcüğüdür. 🌟
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir (adıl) kullanılmamıştır? 🚫
A) Kimse dışarı çıkmasın.
B) Kalemimi evde unutmuşum.
C) Onu çantana dikkatlice yerleştir.
D) Biz yarın kütüphaneye gideceğiz.
Çözüm:
Cümleleri inceleyerek zamirleri bulalım:
- A şıkkı: "Kimse" sözcüğü belgisiz zamirdir.
- B şıkkı: "Kalemimi" kelimesinde iyelik eki vardır ancak sözcük halindeki bir zamir (ben, sen, bu vb.) yoktur. ✅
- C şıkkı: "Onu" sözcüğü bir nesnenin yerini tutan işaret zamiridir.
- D şıkkı: "Biz" sözcüğü kişi zamiridir.
Sonuç: B seçeneğinde isimlerin yerine kullanılan bir sözcük (zamir) yoktur. 📝
Örnek 8:
Aşağıdaki kısa metinde toplam kaç tane zamir kullanılmıştır? 🧐
"Ben bugün onunla buluşacaktım. Ancak kimse yerini bilmiyordu. Şunu alıp oraya gitmeye karar verdim."
Çözüm:
Metindeki zamirleri türlerine göre gruplandırarak sayalım:
- Ben: Kişi Zamiri \( (1) \)
- Onunla: Kişi Zamiri (bir insan kastediliyorsa) \( (2) \)
- Kimse: Belgisiz Zamir \( (3) \)
- Şunu: İşaret Zamiri \( (4) \)
- Oraya: İşaret Zamiri \( (5) \)
Toplam: Metinde tam \( 5 \) adet zamir kullanılmıştır. ✅
Dikkat: "Bugün", "yerini", "karar" gibi kelimeler isim veya zarftır, zamir değildir. 💡
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-isimlerin-yerine-kullanilan-sozcukler/sorular
İçerik Hazırlanıyor...
Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.