💡 5. Sınıf Türkçe: İsimlerin yerine kullanılan sözcükler Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: İsimlerin yerine kullanılan sözcükler Çözümlü Örnekler
Aşağıdaki cümlede altı çizili ismin yerine hangi kişi zamiri getirilmelidir?
Ayşe ve Mehmet bahçede oyun oynuyorlar. 🏃♂️🏃♀️
Cümlede geçen "Ayşe ve Mehmet" ifadesi çoğul bir öznedir ve üçüncü çoğul şahsı temsil eder.
- Ben: 1. Tekil şahıs
- Sen: 2. Tekil şahıs
- O: 3. Tekil şahıs
- Biz: 1. Çoğul şahıs
- Siz: 2. Çoğul şahıs
- Onlar: 3. Çoğul şahıs ✅
Doğru Cevap: "Onlar bahçede oyun oynuyorlar." şeklinde olmalıdır. 💡
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir işaret zamiri kullanılmıştır? 📍
A) Şu çocuk çok hızlı koşuyor.
B) Bunu masanın üzerine bırak.
C) Mavi kalemi bana verir misin?
D) Yarın sinemaya gideceğiz.
İşaret zamirleri, varlıkların adını söylemeden onları işaret yoluyla karşılayan sözcüklerdir.
- A şıkkında: "Şu" sözcüğü "çocuk" ismini nitelediği için işaret sıfatıdır.
- B şıkkında: "Bunu" sözcüğü bir nesnenin (kitap, kalem vb.) adının yerini işaret yoluyla tutmuştur. Bu bir işaret zamiridir. ✅
- C ve D şıklarında: Zamir kullanılmamıştır.
Sonuç: B seçeneğindeki "Bunu" kelimesi zamirdir. ✨
"O" sözcüğü hem kişi zamiri hem de işaret zamiri olarak kullanılabilir. 🧐
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "o" sözcüğü bir insan dışı varlığın yerini tutmuştur?
A) O, sınıfın en çalışkan öğrencisidir.
B) Yarın akşam o da bize gelecek.
C) O, çok eski olduğu için sayfaları yırtılmış.
Zamir olan "o" sözcüğünün türünü belirlemek için yerine bir isim koyarak kontrol edebiliriz:
- A şıkkı: "Ali sınıfın en çalışkan öğrencisidir." (İnsan yerine kullanıldığı için Kişi Zamiri)
- B şıkkı: "Ayşe de bize gelecek." (İnsan yerine kullanıldığı için Kişi Zamiri)
- C şıkkı: "Kitap çok eski olduğu için..." (İnsan dışı bir varlık yerine kullanıldığı için İşaret Zamiri) ✅
Not: Eğer "o" sözcüğü bir insanı anlatıyorsa kişi zamiri, bir nesneyi anlatıyorsa işaret zamiridir. 📚
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi belgisiz zamir getirilirse cümle "belirsizlik" anlamı kazanır? 🤔
"Sınıftaki ........... geziye katılmak istiyor."
Belgisiz zamirler, hangi varlığın yerini tuttuğu tam olarak belli olmayan sözcüklerdir.
- Eğer boşluğa "herkes" kelimesini getirirsek: "Sınıftaki herkes geziye katılmak istiyor."
- Burada "herkes" kelimesi öğrencilerin yerini tutmaktadır ancak kimlerin olduğu tek tek belirtilmemiştir.
- Diğer örnekler: bazıları, kimse, birkaçı, hepsi.
Cevap: "Herkes" veya "Bazıları" gibi sözcükler belgisiz zamir örneğidir. ✅
Market alışverişi yapan bir anne ve oğul arasında şu diyalog geçer: 🛒
Anne: "Oğlum, manav reyonundan elma alır mısın?"
Oğul: "Anneciğim, hangisini alayım? Kırmızı olanı mı yeşil olanı mı?"
Bu diyalogda altı çizili "hangisini" sözcüğünün türü nedir?
Günlük hayatta isimlerin yerine soru yoluyla geçen sözcükler kullanırız.
- Burada "hangisini" sözcüğü, "elma" isminin yerini soru yoluyla tutmaktadır.
- İsimlerin yerini soru yoluyla tutan bu sözcüklere Soru Zamiri denir. ✅
- Eğer çocuk "Şu elmayı mı?" deseydi işaret sıfatı olurdu, ancak "Hangisini?" diyerek doğrudan ismin yerini tutmuştur.
Önemli: Soru zamirlerinin cevabı yine bir isim veya zamirdir. (Cevap: "Şunu" veya "Elmayı") 💡
Bir oyun parkında \( 3 \) arkadaş konuşmaktadır:
Can: "Bu top benim." ⚽
Efe: "Hayır, o aslında bana ait."
Mert: "Siz tartışırken başkaları oyuna başladı bile!"
Yukarıdaki konuşmada geçen altı çizili sözcüklerden hangisi belgisiz zamirdir?
Konuşmadaki zamirleri tek tek inceleyelim:
- O: Topun yerini tuttuğu için İşaret Zamiri.
- Bana: Efe'nin kendi isminin yerini tuttuğu için Kişi Zamiri.
- Siz: Can ve Efe'nin yerini tuttuğu için Kişi Zamiri.
- Başkaları: Kim oldukları tam olarak belli olmayan kişilerin yerini tuttuğu için Belgisiz Zamir. ✅
Doğru Cevap: "Başkaları" sözcüğüdür. 🌟
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir (adıl) kullanılmamıştır? 🚫
A) Kimse dışarı çıkmasın.
B) Kalemimi evde unutmuşum.
C) Onu çantana dikkatlice yerleştir.
D) Biz yarın kütüphaneye gideceğiz.
Cümleleri inceleyerek zamirleri bulalım:
- A şıkkı: "Kimse" sözcüğü belgisiz zamirdir.
- B şıkkı: "Kalemimi" kelimesinde iyelik eki vardır ancak sözcük halindeki bir zamir (ben, sen, bu vb.) yoktur. ✅
- C şıkkı: "Onu" sözcüğü bir nesnenin yerini tutan işaret zamiridir.
- D şıkkı: "Biz" sözcüğü kişi zamiridir.
Sonuç: B seçeneğinde isimlerin yerine kullanılan bir sözcük (zamir) yoktur. 📝
Aşağıdaki kısa metinde toplam kaç tane zamir kullanılmıştır? 🧐
"Ben bugün onunla buluşacaktım. Ancak kimse yerini bilmiyordu. Şunu alıp oraya gitmeye karar verdim."
Metindeki zamirleri türlerine göre gruplandırarak sayalım:
- Ben: Kişi Zamiri \( (1) \)
- Onunla: Kişi Zamiri (bir insan kastediliyorsa) \( (2) \)
- Kimse: Belgisiz Zamir \( (3) \)
- Şunu: İşaret Zamiri \( (4) \)
- Oraya: İşaret Zamiri \( (5) \)
Toplam: Metinde tam \( 5 \) adet zamir kullanılmıştır. ✅
Dikkat: "Bugün", "yerini", "karar" gibi kelimeler isim veya zarftır, zamir değildir. 💡
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-isimlerin-yerine-kullanilan-sozcukler/sorular