🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: Geçiş ve bağlantı ifadeleri Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: Geçiş ve bağlantı ifadeleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
"Kitap okumayı çok seviyorum ........ vaktim çok kısıtlı."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
A) ama
B) fakat
C) lakin
D) özellikle
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
A) ama
B) fakat
C) lakin
D) özellikle
Çözüm:
💡 Çözüm:
Soruda verilen cümlede olumlu bir durumdan (kitap sevmeyi), olumsuz bir duruma (vaktin kısıtlı olması) geçiş yapılmıştır. Bu tür durumlarda düşüncenin yönünü değiştiren ifadeler kullanılır.
✅ Doğru cevap: D şıkkıdır.
Soruda verilen cümlede olumlu bir durumdan (kitap sevmeyi), olumsuz bir duruma (vaktin kısıtlı olması) geçiş yapılmıştır. Bu tür durumlarda düşüncenin yönünü değiştiren ifadeler kullanılır.
- Ama, fakat, lakin: Bu ifadeler düşüncenin yönünü değiştirir ve cümleye uygundur.
- Özellikle: Bu ifade bir durumu vurgulamak veya örneklendirmek için kullanılır, düşüncenin yönünü değiştirmez.
✅ Doğru cevap: D şıkkıdır.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "özetle" ifadesi diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Çok çalıştı, çabaladı; özetle başardı.
B) Eve geldi, üstünü değiştirdi; kısacası yemeğe oturdu.
C) Maçı kaybettik oysa çok iyi hazırlanmıştık.
D) Her şeyi anlattı, başka bir deyişle içini döktü.
A) Çok çalıştı, çabaladı; özetle başardı.
B) Eve geldi, üstünü değiştirdi; kısacası yemeğe oturdu.
C) Maçı kaybettik oysa çok iyi hazırlanmıştık.
D) Her şeyi anlattı, başka bir deyişle içini döktü.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Geçiş ve bağlantı ifadelerinin farklı görevleri vardır. Şıkları inceleyelim:
📌 Bu soruda C şıkkındaki ifade, işlev bakımından diğerlerinden tamamen farklıdır.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Geçiş ve bağlantı ifadelerinin farklı görevleri vardır. Şıkları inceleyelim:
- A, B ve D şıklarında: "Özetle", "kısacası" ve "başka bir deyişle" ifadeleri anlatılanları özetlemek veya desteklemek için kullanılmıştır.
- C şıkkında: "Oysa" ifadesi düşüncenin yönünü değiştiren bir ifadedir.
📌 Bu soruda C şıkkındaki ifade, işlev bakımından diğerlerinden tamamen farklıdır.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Örnek 3:
Günlük Hayattan Bir Durum:
Kerem, arkadaşı Ali'yi doğum günü partisine davet eder. Ali ise o gün kursu olduğu için gidemeyeceğini söyler.
Ali bu durumu şu şekilde ifade eder: "Partine gelmeyi çok isterim ........ o gün gitar kursum var."
Ali'nin cümlesindeki boşluğa hangi geçiş ifadesi gelmelidir?
Kerem, arkadaşı Ali'yi doğum günü partisine davet eder. Ali ise o gün kursu olduğu için gidemeyeceğini söyler.
Ali bu durumu şu şekilde ifade eder: "Partine gelmeyi çok isterim ........ o gün gitar kursum var."
Ali'nin cümlesindeki boşluğa hangi geçiş ifadesi gelmelidir?
Çözüm:
💡 Çözüm:
Günlük hayatta bir isteğimizi belirtip ardından buna engel olan bir durumu söylerken düşüncenin yönünü değiştiren ifadeler kullanırız.
👉 Bu boşluğa "ancak", "ama", "fakat" veya "lakin" ifadelerinden biri getirilmelidir.
✅ Örnek: "Partine gelmeyi çok isterim ancak o gün gitar kursum var."
Günlük hayatta bir isteğimizi belirtip ardından buna engel olan bir durumu söylerken düşüncenin yönünü değiştiren ifadeler kullanırız.
- Ali gelmek istiyor (Olumlu bir istek).
- Kursu var (Engelleme/Olumsuz durum).
👉 Bu boşluğa "ancak", "ama", "fakat" veya "lakin" ifadelerinden biri getirilmelidir.
✅ Örnek: "Partine gelmeyi çok isterim ancak o gün gitar kursum var."
Örnek 4:
"Spor yapmayı severim, özellikle basketbol oynamaktan büyük keyif alırım."
Bu cümledeki "özellikle" ifadesinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) Düşüncenin yönünü değiştirmek
B) Bir durumu vurgulamak ve belirginleştirmek
C) Cümleyi özetlemek
D) Başka bir seçeneğe geçmek
Bu cümledeki "özellikle" ifadesinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) Düşüncenin yönünü değiştirmek
B) Bir durumu vurgulamak ve belirginleştirmek
C) Cümleyi özetlemek
D) Başka bir seçeneğe geçmek
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümleyi analiz edelim:
📌 "Özellikle" ifadesi, genel bir durum içinden bir tanesini vurgulamak ve dikkat çekmek amacıyla kullanılır.
✅ Doğru cevap: B şıkkıdır.
Cümleyi analiz edelim:
- Birinci kısım genel bir durumdur: "Spor yapmayı severim."
- İkinci kısım bu genel durum içinden bir tanesini seçip ön plana çıkarır: "basketbol oynamak".
📌 "Özellikle" ifadesi, genel bir durum içinden bir tanesini vurgulamak ve dikkat çekmek amacıyla kullanılır.
✅ Doğru cevap: B şıkkıdır.
Örnek 5:
Aşağıdaki tabloda cümleler ve bu cümlelerde kullanılan geçiş-bağlantı ifadelerinin türleri eşleştirilmiştir:
1. Ödevimi bitiremedim oysa çok vaktim vardı. -> (Yön Değiştirici)
2. Meyveleri yıka hatta sirkeli suda beklet. -> (Destekleyici)
3. Koştum ama otobüse yetişemedim. -> (Özetleyici)
Numaralanmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Yalnız 1
B) Yalnız 2
C) Yalnız 3
D) 1 ve 2
1. Ödevimi bitiremedim oysa çok vaktim vardı. -> (Yön Değiştirici)
2. Meyveleri yıka hatta sirkeli suda beklet. -> (Destekleyici)
3. Koştum ama otobüse yetişemedim. -> (Özetleyici)
Numaralanmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Yalnız 1
B) Yalnız 2
C) Yalnız 3
D) 1 ve 2
Çözüm:
💡 Çözüm:
Eşleştirmeleri tek tek kontrol edelim:
📌 3 numaralı eşleştirme hatalıdır çünkü "ama" bir özetleme ifadesi değildir.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Eşleştirmeleri tek tek kontrol edelim:
- 1. Cümle: "Oysa" ifadesi düşüncenin yönünü değiştirir. (Doğru ✅)
- 2. Cümle: "Hatta" ifadesi anlatımı güçlendirir ve destekler. (Doğru ✅)
- 3. Cümle: "Ama" ifadesi özetleyici değil, düşüncenin yönünü değiştirici bir ifadedir. (Yanlış ❌)
📌 3 numaralı eşleştirme hatalıdır çünkü "ama" bir özetleme ifadesi değildir.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Örnek 6:
"Dışarıda kar yağıyordu ........ hava o kadar da soğuk değildi."
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı bozulur?
A) ancak
B) fakat
C) buna rağmen
D) kısacası
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı bozulur?
A) ancak
B) fakat
C) buna rağmen
D) kısacası
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümlede kar yağması (genelde soğuk beklenen bir durum) ile havanın soğuk olmaması (beklenmedik durum) arasında bir karşıtlık vardır.
✅ Doğru cevap: D şıkkıdır.
Cümlede kar yağması (genelde soğuk beklenen bir durum) ile havanın soğuk olmaması (beklenmedik durum) arasında bir karşıtlık vardır.
- Ancak, fakat, buna rağmen: Zıtlık bildiren ifadelerdir ve buraya uygundur.
- Kısacası: Özetleme bildiren bir ifadedir ve buradaki zıtlığı karşılamaz.
✅ Doğru cevap: D şıkkıdır.
Örnek 7:
"Anlatılanları can kulağıyla dinledi, notlar aldı, sorular sordu; ........ konuyu tam olarak kavradı."
Bu cümledeki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisinin getirilmesi en uygundur?
A) oysa
B) lakin
C) özetle
D) ama
Bu cümledeki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisinin getirilmesi en uygundur?
A) oysa
B) lakin
C) özetle
D) ama
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümlede bir sürecin aşamaları anlatılmış (dinlemek, not almak, soru sormak) ve sonunda bir sonuca varılmıştır.
📌 Cümledeki virgüllerle ayrılmış sıralı eylemlerin sonucunu bildirmek için "özetle" veya "sonuç olarak" gibi ifadeler kullanılır.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Cümlede bir sürecin aşamaları anlatılmış (dinlemek, not almak, soru sormak) ve sonunda bir sonuca varılmıştır.
- Oysa, lakin, ama: Düşüncenin yönünü değiştiren ifadelerdir. Cümlede bir yön değişimi yoktur, aksine sürecin sonucu vardır.
- Özetle: Yapılan tüm işleri toparlayan ve sonuca bağlayan bir ifadedir.
📌 Cümledeki virgüllerle ayrılmış sıralı eylemlerin sonucunu bildirmek için "özetle" veya "sonuç olarak" gibi ifadeler kullanılır.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Örnek 8:
"Geçiş ve bağlantı ifadeleri, cümleler arasındaki anlam köprüleridir."
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "köprü" görevi gören ifade farklı bir amaçla kullanılmıştır?
A) Sinemaya gidecektik yalnız babamın işi çıktı.
B) Çok yorgundu buna rağmen ödevlerini bitirdi.
C) Sağlıklı beslenmeliyiz başka bir deyişle hazır gıdalardan kaçınmalıyız.
D) Sınavdan yüksek not bekliyordu fakat beklediği gibi olmadı.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "köprü" görevi gören ifade farklı bir amaçla kullanılmıştır?
A) Sinemaya gidecektik yalnız babamın işi çıktı.
B) Çok yorgundu buna rağmen ödevlerini bitirdi.
C) Sağlıklı beslenmeliyiz başka bir deyişle hazır gıdalardan kaçınmalıyız.
D) Sınavdan yüksek not bekliyordu fakat beklediği gibi olmadı.
Çözüm:
💡 Çözüm:
Cümlelerdeki ifadelerin görevlerini belirleyelim:
📌 A, B ve D şıklarında düşüncenin akışı değişirken, C şıkkında aynı düşünce farklı kelimelerle açıklanmıştır.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Cümlelerdeki ifadelerin görevlerini belirleyelim:
- A şıkkı: "Yalnız" (ama anlamında) -> Düşüncenin yönünü değiştirmiş.
- B şıkkı: "Buna rağmen" -> Düşüncenin yönünü değiştirmiş.
- C şıkkı: "Başka bir deyişle" -> Açıklayıcı ve destekleyici bir ifade kullanılmış.
- D şıkkı: "Fakat" -> Düşüncenin yönünü değiştirmiş.
📌 A, B ve D şıklarında düşüncenin akışı değişirken, C şıkkında aynı düşünce farklı kelimelerle açıklanmıştır.
✅ Doğru cevap: C şıkkıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-gecis-ve-baglanti-ifadeleri/sorular