🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: Çok Anlamlılık Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: Çok Anlamlılık Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde "göz" kelimesinin hangi anlamda kullanıldığını bulunuz:
1. Pencerenin gözü kırılmış.
2. Yaşlı adamın gözleri iyi görmüyordu.
3. Bu işin bir gözü daha var, dikkatli olmalıyız.
1. Pencerenin gözü kırılmış.
2. Yaşlı adamın gözleri iyi görmüyordu.
3. Bu işin bir gözü daha var, dikkatli olmalıyız.
Çözüm:
Bu soruda "göz" kelimesinin farklı anlamlarda kullanıldığı cümleler verilmiştir. Kelimenin anlamını cümlenin bağlamından çıkarmalıyız.
- 1. Cümlede "göz", pencerenin bir bölümünü, karesini ifade eder.
- 2. Cümlede "göz", görme organımızdır.
- 3. Cümlede "göz", bir işin inceliği, fark edilmeyen yönü anlamında kullanılmıştır.
Örnek 2:
"Ağaç" kelimesiyle ilgili aşağıdaki cümlelerde, kelimenin hangi anlamda kullanıldığını açıklayınız:
1. Bahçemize yeni bir ağaç diktik.
2. Bu köyün insanları çok ağaçtır.
1. Bahçemize yeni bir ağaç diktik.
2. Bu köyün insanları çok ağaçtır.
Çözüm:
"Ağaç" kelimesinin bu cümlelerdeki anlamlarını inceleyelim:
- 1. Cümlede "ağaç", kökleri toprağa bağlı, gövdesi odunlaşmış, yaprakları olan büyük bitki anlamında kullanılmıştır.
- 2. Cümlede "ağaç", mecazi olarak, yani kelimenin gerçek anlamından uzaklaşarak, "sıkı, tutumlu, cimri" anlamında kullanılmıştır.
Örnek 3:
"Yüz" kelimesi aşağıdaki cümlelerde farklı anlamlarda kullanılmıştır. Bu anlamları eşleştiriniz:
A. Yüzmek
B. Sayısal değer (100)
C. İnsan yüzü (siması)
D. Bir şeye dönmek
1. Denizde yüzmeyi çok severim.
2. Sınavdan yüz tam puan aldım.
3. Karşımda tanıdık bir yüz belirdi.
4. Bize yüzünü dönmedi.
A. Yüzmek
B. Sayısal değer (100)
C. İnsan yüzü (siması)
D. Bir şeye dönmek
1. Denizde yüzmeyi çok severim.
2. Sınavdan yüz tam puan aldım.
3. Karşımda tanıdık bir yüz belirdi.
4. Bize yüzünü dönmedi.
Çözüm:
"Yüz" kelimesinin cümlelerdeki anlamlarını doğru bir şekilde eşleştirelim:
- 1. "Denizde yüzmeyi çok severim." cümlesinde "yüz" kelimesi, A. Yüzmek anlamında kullanılmıştır.
- 2. "Sınavdan yüz tam puan aldım." cümlesinde "yüz" kelimesi, B. Sayısal değer (100) anlamında kullanılmıştır.
- 3. "Karşımda tanıdık bir yüz belirdi." cümlesinde "yüz" kelimesi, C. İnsan yüzü (siması) anlamında kullanılmıştır.
- 4. "Bize yüzünü dönmedi." cümlesinde "yüz" kelimesi, D. Bir şeye dönmek (dönüş yapmak, yönelmek) anlamında kullanılmıştır.
Örnek 4:
"Kırmak" kelimesi aşağıdaki cümlelerde hangi anlamlarda kullanılmıştır? Açıklayınız.
1. Bardak elimden düştü ve kırıldı.
2. Sözünü kırmak istemezdi.
3. Kalbini kırmak istemedim.
1. Bardak elimden düştü ve kırıldı.
2. Sözünü kırmak istemezdi.
3. Kalbini kırmak istemedim.
Çözüm:
"Kırmak" kelimesinin bu cümlelerdeki farklı anlamlarını inceleyelim:
- 1. "Bardak elimden düştü ve kırıldı." cümlesinde "kırmak", bir nesnenin parçalanması, bütünlüğünün bozulması anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- 2. "Sözünü kırmak istemezdi." cümlesinde "kırmak", verilen bir sözü yerine getirmemek, sözünde durmamak anlamında kullanılmıştır. Bu, mecaz anlamdır.
- 3. "Kalbini kırmak istemedim." cümlesinde "kırmak", birini üzmek, incitmek, gönlünü kırmak anlamında kullanılmıştır. Bu da mecaz anlamdır.
Örnek 5:
Market alışverişi yaparken "kasa" kelimesini farklı yerlerde duyabilirsiniz. Bu kullanımlardan bazıları şunlardır:
1. "Kasa sırası çok uzun."
2. "Elmaların tanesi 5 TL, bir kasa alacağım."
3. "Bütün parayı kasaya koydu."
Bu cümlelerde "kasa" kelimesi hangi anlamlarda kullanılmıştır?
1. "Kasa sırası çok uzun."
2. "Elmaların tanesi 5 TL, bir kasa alacağım."
3. "Bütün parayı kasaya koydu."
Bu cümlelerde "kasa" kelimesi hangi anlamlarda kullanılmıştır?
Çözüm:
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız "kasa" kelimesinin farklı anlamlarını inceleyelim:
- 1. "Kasa sırası çok uzun." cümlesinde "kasa", alışveriş yapılan yerdeki ödeme noktası, yani ödeme gişesi anlamında kullanılmıştır.
- 2. "Elmaların tanesi 5 TL, bir kasa alacağım." cümlesinde "kasa", meyve veya sebzelerin taşınması veya depolanması için kullanılan, genellikle ahşap veya plastikten yapılmış kap anlamında kullanılmıştır.
- 3. "Bütün parayı kasaya koydu." cümlesinde "kasa", para saklamak için kullanılan, genellikle metalden yapılmış, kilitli para kutusu veya güvenli saklama yeri anlamında kullanılmıştır.
Örnek 6:
Aşağıdaki tabloda verilen kelimelerin farklı anlamlarını örnek cümlelerle açıklayınız. Tablodaki her kelime için en az iki farklı anlam örneği veriniz.
| Kelime | Anlam 1 | Anlam 2 | |---|---|---| | Baş | | | | Kanat | | | | Dil | | |
| Kelime | Anlam 1 | Anlam 2 | |---|---|---| | Baş | | | | Kanat | | | | Dil | | |
Çözüm:
Tablodaki kelimelerin çok anlamlılığını örnek cümlelerle açıklayalım:
Baş
Kanat
Dil
Baş
- Anlam 1 (İnsan vücudunun bir bölümü): Başım ağrıyor.
- Anlam 2 (Bir şeyin en üst veya ön kısmı): Geminin başı göründü.
- Anlam 3 (Lider, önder): Sınıfın başı Ali'dir.
Kanat
- Anlam 1 (Kuşların uçmaya yarayan organı): Kuşun kanatları çok güçlüydü.
- Anlam 2 (Bir yapının yan bölümü): Binanın sol kanatı tadilatta.
- Anlam 3 (Mecazi olarak, destek, yardım): Ona her zaman kanat germişti.
Dil
- Anlam 1 (Ağızda bulunan tat alma ve konuşmaya yarayan organ): Dondurmayı dilimle yalamaya başladım.
- Anlam 2 (Konuşulan lehçe, şive): Türkçe çok güzel bir dildir.
- Anlam 3 (Mecazi olarak, konuşma yeteneği): Onun dili çok iyi laf yapar.
Örnek 7:
"Çıkmak" kelimesi aşağıdaki cümlelerde farklı anlamlarda kullanılmıştır. Bu anlamları açıklayınız:
1. Apartmanın merdivenlerinden çıktık.
2. Fiyatlar her geçen gün çıkıyor.
3. Bu elbise sana çok çıkmış.
1. Apartmanın merdivenlerinden çıktık.
2. Fiyatlar her geçen gün çıkıyor.
3. Bu elbise sana çok çıkmış.
Çözüm:
"Çıkmak" fiilinin bu cümlelerdeki farklı anlamlarını inceleyelim:
- 1. "Apartmanın merdivenlerinden çıktık." cümlesinde "çıkmak", bir yerden daha yüksek bir yere hareket etmek, yükselmek anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- 2. "Fiyatlar her geçen gün çıkıyor." cümlesinde "çıkmak", artmak, çoğalmak anlamında kullanılmıştır. Bu, mecaz anlamdır.
- 3. "Bu elbise sana çok çıkmış." cümlesinde "çıkmak", birine yakışmak, uyum sağlamak anlamında kullanılmıştır. Bu da mecaz anlamdır.
Örnek 8:
"Düşmek" kelimesinin aşağıdaki cümlelerde hangi anlamlarda kullanıldığını bulunuz:
1. Kitap elimden düştü.
2. Hava sıcaklığı düştü.
3. Bu fikir aklıma düştü.
1. Kitap elimden düştü.
2. Hava sıcaklığı düştü.
3. Bu fikir aklıma düştü.
Çözüm:
"Düşmek" kelimesinin cümlelerdeki anlamlarını açıklayalım:
- 1. "Kitap elimden düştü." cümlesinde "düşmek", yukarıdan aşağıya doğru hareket etmek, yere temas etmek anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- 2. "Hava sıcaklığı düştü." cümlesinde "düşmek", azalmak, inmek anlamında kullanılmıştır. Bu, mecaz anlamdır.
- 3. "Bu fikir aklıma düştü." cümlesinde "düşmek", birdenbire akla gelmek, hatıra gelmek anlamında kullanılmıştır. Bu da mecaz anlamdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-cok-anlamlilik/sorular