🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Türkçe
💡 5. Sınıf Türkçe: 2. dönem 1. yazılı Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Türkçe: 2. dönem 1. yazılı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zaman bildiren bir kelime kullanılmamıştır?
A) Yarın okula gideceğim.
B) Annem bu akşam bize gelecek.
C) Çocuklar bahçede oynuyorlardı.
D) Her sabah güneş erken doğar.
Çözüm:
Bu tür sorularda, cümlenin hangi zaman dilimini ifade ettiğini bulmamız gerekir. 💡
- A seçeneğinde "yarın" kelimesi geleceği,
- B seçeneğinde "bu akşam" kelimesi geleceği,
- D seçeneğinde "her sabah" kelimesi geniş zamanı (her gün tekrar eden olayı) ifade eder.
- C seçeneğinde ise "oynuyorlardı" kelimesi geçmişte devam eden bir olayı anlatır, ancak bu bir zaman dilimi adı değildir. Zaman bildiren kelime aradığımız için bu seçeneği eleyebiliriz.
Örnek 2:
"Kitap okumak, insanın ufkunu genişletir." cümlesindeki altı çizili kelimenin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Görüntü
B) Bakış açısı
C) Sınır
D) Düşünce
Çözüm:
Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı ama anlamları aynı olan kelimelerdir. 📌
- "Ufuk" kelimesi, genellikle bir kişinin düşüncelerinin, anlayışının veya bilgi alanının sınırlarını ifade eder.
- Verilen seçeneklere baktığımızda, "bakış açısı" kelimesi "ufuk" kelimesinin bu anlamdaki en yakın eş anlamlısıdır.
Örnek 3:
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) Herkes
B) Birkaç
C) Herhangi
D) Cumartesi
Çözüm:
Türkçede bazı kelimelerin bitişik veya ayrı yazılması konusunda kurallar vardır. 🤔
- "Herkes" kelimesi doğru yazılmıştır.
- "Birkaç" kelimesi de bitişik yazılır ve doğrudur.
- "Herhangi" kelimesi de bitişik yazılır ve doğrudur.
- "Cumartesi" kelimesi ise özel bir gün adıdır ve "t" ile yazılır. "Cumartesi" şeklinde yazılması yanlıştır.
Örnek 4:
"Öğretmenimiz, tahtaya bir soru yazdı ve hepimiz cevabı bulmaya çalıştık." Bu cümlenin öğeleri sırasıyla nasıldır?
A) Özne - Nesne - Yüklem
B) Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem
C) Özne - Yer Tamlayıcısı - Yüklem
D) Özne - Belirtisiz Nesne - Yüklem
Çözüm:
Cümlenin öğelerini bulmak için yüklemi bulup, ardından özneyi ve diğer öğeleri bulmalıyız. 🚀
- Yüklem: Cümlede işi, oluşu, hareketi bildiren kelime "çalıştık" kelimesidir.
- Özne: Yüklemi gerçekleştiren kim veya ne? "Kim çalıştı?" sorusuna cevap "biz" olur. Cümlede "biz" gizli öznedir. Gizli özne de özne kabul edilir.
- Nesne (Belirtisiz Nesne): "Neyi çalıştık?" veya "Kimi çalıştık?" sorularına cevap verir. Cümlede bu sorulara cevap veren bir öge yok.
- Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı): "Neye çalıştık?", "Kime çalıştık?", "Nerede çalıştık?", "Nereden çalıştık?" gibi sorulara cevap verir. "Cevabı bulmaya çalıştık." kısmındaki "cevabı bulmaya" ifadesi, dolaylı tümleç veya yer tamlayıcısıdır. Ancak burada "bulmaya" kelimesi bir isim-fiil olduğu için bu kısım nesne görevi görür.
- Daha dikkatli incelediğimizde, "tahtaya bir soru yazdı" kısmı ayrı bir cümledir. Ana cümlemiz "hepimiz cevabı bulmaya çalıştık."
- "Hepimiz" özne.
- "Neyi çalıştık?" sorusuna cevap "cevabı" kelimesi belirtili nesnedir.
- "Bulmaya" kelimesi zarf-fiil olsa da, burada nesne görevindedir.
- Bu nedenle cümlenin öğeleri Özne - Belirtili Nesne - Yüklem şeklindedir. Ancak şıklarda belirtili nesne yok. "Cevabı" kelimesi belirtisiz nesne olarak da alınabilir.
- Şıkları tekrar değerlendirdiğimizde, "hepimiz" özne, "cevabı" belirtisiz nesne, "çalıştık" yüklemdir.
Örnek 5:
Bir markette satılan meyvelerin fiyatları aşağıdaki gibidir:
Elma: 5 TL/kg
Armut: 7 TL/kg
Portakal: 6 TL/kg
Ayşe Hanım, 2 kg elma, 1 kg armut ve 3 kg portakal almıştır. Ayşe Hanım manava toplam kaç TL ödemelidir?
Çözüm:
Bu problemi adım adım çözerek Ayşe Hanım'ın ödemesi gereken toplam tutarı bulalım. 🛒
- Elmaların Fiyatı: 2 kg elma x 5 TL/kg = 10 TL
- Armutun Fiyatı: 1 kg armut x 7 TL/kg = 7 TL
- Portakalların Fiyatı: 3 kg portakal x 6 TL/kg = 18 TL
- Toplam Ödeme: 10 TL (elma) + 7 TL (armut) + 18 TL (portakal) = 35 TL
Örnek 6:
Bir otobüs durağında bekleyen yolcular için bir anons yapılıyor: "Değerli yolcularımız, kalkış saati 14:30 olan otobüsümüz, 15 dakika gecikmeyle hareket edecektir." Bu otobüs en erken saat kaçta hareket edecektir?
Çözüm:
Bu soruda, otobüsün normal kalkış saati ve gecikme süresi verilmiş. ⏰
- Normal Kalkış Saati: 14:30
- Gecikme Süresi: 15 dakika
- Yeni Hareket Saati: 14:30 + 15 dakika = 14:45
Örnek 7:
Aşağıdaki kelime grubunda isim-fiil (mastar) olarak kullanılan kelime hangisidir?
A) Koşarak
B) Okulda
C) Kitabı
D) Gelmek
Çözüm:
İsim-fiiller, fiil köklerine "-mak", "-mek", "-ış", "-iş", "-uş", "-üş", "-mak", "-mek", "-mak", "-mek", "-mak", "-mek" gibi eklerin getirilmesiyle oluşan ve cümlede isim görevinde kullanılan kelimelerdir. 📚
- A seçeneğindeki "koşarak" kelimesi zarf-fiildir.
- B seçeneğindeki "okulda" kelimesi yer bildiren bir isimdir.
- C seçeneğindeki "kitabı" kelimesi bir isimdir.
- D seçeneğindeki "gelmek" kelimesi fiil köküne "-mek" ekini alarak oluşmuş bir isim-fiildir.
Örnek 8:
"Benim kalemim, senin kaleminden daha uzun." Bu cümledeki altı çizili kelimenin zıt anlamlısı nedir?
A) Kısa
B) Büyük
C) Dar
D) Yüksek
Çözüm:
Zıt anlamlı kelimeler, birbirine tamamen karşıt anlam taşıyan kelimelerdir. ↔️
- "Uzun" kelimesi, bir şeyin boyunun fazla olduğunu ifade eder.
- Bu kelimenin zıt anlamlısı ise boyunun az olduğunu ifade eden "kısa" kelimesidir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-2-donem-1-yazili/sorular