🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Matematik
💡 5. Sınıf Matematik: Yüzde Ondalık Sayı Ve Kesri Karşılaştırma Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Matematik: Yüzde Ondalık Sayı Ve Kesri Karşılaştırma Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki sayıları küçükten büyüğe doğru sıralayınız:
\( \frac{1}{2} \), \( 0.6 \), \( 40% \)
\( \frac{1}{2} \), \( 0.6 \), \( 40% \)
Çözüm:
👉 Bu sayıları karşılaştırabilmek için hepsini aynı türe (örneğin ondalık sayıya veya yüzdeye) çevirmemiz en kolay yöntemdir. Hadi çevirelim!
Küçükten büyüğe sıralarsak: \( 0.4 < 0.5 < 0.6 \).
Yani orijinal halleriyle sıralama: \( 40% < \frac{1}{2} < 0.6 \)
- \( \frac{1}{2} \) kesrini ondalık sayıya çevirelim:
\( \frac{1}{2} = \frac{1 \times 5}{2 \times 5} = \frac{5}{10} = 0.5 \) ✅ - \( 0.6 \) zaten ondalık sayı. Bunu değiştirmemize gerek yok. ✅
- \( 40% \) yüzdesini ondalık sayıya çevirelim:
\( 40% = \frac{40}{100} = 0.40 = 0.4 \) ✅
Küçükten büyüğe sıralarsak: \( 0.4 < 0.5 < 0.6 \).
Yani orijinal halleriyle sıralama: \( 40% < \frac{1}{2} < 0.6 \)
Örnek 2:
Verilen sayılardan hangisi diğerlerinden daha büyüktür?
\( \frac{3}{4} \), \( 0.78 \), \( 70% \)
\( \frac{3}{4} \), \( 0.78 \), \( 70% \)
Çözüm:
💡 Karşılaştırma yaparken tüm sayıları yüzde veya ondalık sayı haline getirelim. Bu sefer hepsini yüzdeye çevirelim!
Bu yüzdelerden en büyüğü \( 78% \)'dir.
Orijinal halinde en büyük sayı \( 0.78 \)'dir.
- \( \frac{3}{4} \) kesrini yüzdeye çevirelim:
Önce paydayı 100 yapmalıyız: \( \frac{3}{4} = \frac{3 \times 25}{4 \times 25} = \frac{75}{100} \).
Bu da \( 75% \) demektir. ✅ - \( 0.78 \) ondalık sayısını yüzdeye çevirelim:
Ondalık sayının virgülden sonraki iki basamağı yüzdesini verir: \( 0.78 = \frac{78}{100} \).
Bu da \( 78% \) demektir. ✅ - \( 70% \) zaten yüzde olarak verilmiş. ✅
Bu yüzdelerden en büyüğü \( 78% \)'dir.
Orijinal halinde en büyük sayı \( 0.78 \)'dir.
Örnek 3:
\( \frac{2}{5} \) kesri ile \( 0.45 \) ondalık sayısını karşılaştırınız. Hangisi daha küçüktür?
Çözüm:
📌 İki sayıyı karşılaştırmak için yine aynı türe çevirmeliyiz. Kesri ondalık sayıya çevirmek daha kolay olacaktır.
Ondalık sayılarda karşılaştırma yaparken önce tam kısma, sonra onda birler basamağına, sonra yüzde birler basamağına bakarız.
Her iki sayının tam kısmı 0'dır.
Onda birler basamağında \( 0.4 \) için 4, \( 0.45 \) için de 4 vardır. Eşitler.
Yüzde birler basamağında \( 0.4 \) için 0 (çünkü \( 0.4 = 0.40 \)), \( 0.45 \) için 5 vardır.
Yani \( 0 < 5 \) olduğu için \( 0.4 < 0.45 \)'tir.
Daha küçük olan sayı \( \frac{2}{5} \)'tir.
- \( \frac{2}{5} \) kesrini ondalık sayıya çevirelim:
Paydayı 10 yapmak için 2 ile genişletiriz: \( \frac{2}{5} = \frac{2 \times 2}{5 \times 2} = \frac{4}{10} \).
Bu da \( 0.4 \) demektir. ✅ - \( 0.45 \) zaten ondalık sayı. ✅
Ondalık sayılarda karşılaştırma yaparken önce tam kısma, sonra onda birler basamağına, sonra yüzde birler basamağına bakarız.
Her iki sayının tam kısmı 0'dır.
Onda birler basamağında \( 0.4 \) için 4, \( 0.45 \) için de 4 vardır. Eşitler.
Yüzde birler basamağında \( 0.4 \) için 0 (çünkü \( 0.4 = 0.40 \)), \( 0.45 \) için 5 vardır.
Yani \( 0 < 5 \) olduğu için \( 0.4 < 0.45 \)'tir.
Daha küçük olan sayı \( \frac{2}{5} \)'tir.
Örnek 4:
Aşağıdaki sayılardan en küçüğü hangisidir?
\( 0.25 \), \( \frac{1}{5} \), \( 22% \)
\( 0.25 \), \( \frac{1}{5} \), \( 22% \)
Çözüm:
💡 Tüm sayıları aynı türe, örneğin ondalık sayıya çevirerek karşılaştırma yapabiliriz.
Tam kısımları hepsi 0'dır.
Onda birler basamağına bakalım: \( 0.25 \) için 2, \( 0.2 \) için 2, \( 0.22 \) için 2. Hepsi eşit.
Yüzde birler basamağına bakalım:
\( 0.25 \)'in yüzde birler basamağı 5'tir.
\( 0.20 \)'nin (yani \( 0.2 \)) yüzde birler basamağı 0'dır.
\( 0.22 \)'nin yüzde birler basamağı 2'dir.
Bu durumda en küçük yüzde birler basamağı 0 olduğu için, en küçük sayı \( 0.2 \)'dir.
Yani orijinal halinde en küçük sayı \( \frac{1}{5} \)'tir.
- \( 0.25 \) zaten ondalık sayıdır. ✅
- \( \frac{1}{5} \) kesrini ondalık sayıya çevirelim:
Paydayı 10 yapmak için 2 ile genişletelim: \( \frac{1}{5} = \frac{1 \times 2}{5 \times 2} = \frac{2}{10} \).
Bu da \( 0.2 \) demektir. ✅ - \( 22% \) yüzdesini ondalık sayıya çevirelim:
\( 22% = \frac{22}{100} = 0.22 \) demektir. ✅
Tam kısımları hepsi 0'dır.
Onda birler basamağına bakalım: \( 0.25 \) için 2, \( 0.2 \) için 2, \( 0.22 \) için 2. Hepsi eşit.
Yüzde birler basamağına bakalım:
\( 0.25 \)'in yüzde birler basamağı 5'tir.
\( 0.20 \)'nin (yani \( 0.2 \)) yüzde birler basamağı 0'dır.
\( 0.22 \)'nin yüzde birler basamağı 2'dir.
Bu durumda en küçük yüzde birler basamağı 0 olduğu için, en küçük sayı \( 0.2 \)'dir.
Yani orijinal halinde en küçük sayı \( \frac{1}{5} \)'tir.
Örnek 5:
Bir pastanede 10 eş dilime ayrılmış bir pasta vardır. Bu pastanın 3 dilimi satılmıştır. Satılan dilimlerin tüm pastanın kaçta kaçı olduğunu gösteren kesir, ondalık sayı ve yüzde gösterimini bulunuz. Daha sonra, \( \frac{1}{2} \)'si satılmış başka bir pastayla karşılaştırıldığında, hangi pastanın daha az kısmının satıldığını bulunuz.
Çözüm:
🍰 Bu problemde önce satılan dilimlerin oranını bulup, sonra diğer pastayla karşılaştırmalıyız.
İkinci pastanın \( \frac{1}{2} \)'si satılmıştır. Bunu da yüzdeye veya ondalık sayıya çevirelim:
\( \frac{1}{2} = \frac{1 \times 50}{2 \times 50} = \frac{50}{100} = 50% \) veya \( 0.5 \).
Karşılaştırma:
İlk pastanın satılan kısmı \( 30% \).
İkinci pastanın satılan kısmı \( 50% \).
\( 30% < 50% \) olduğu için, ilk pastanın daha az kısmı satılmıştır.
- Satılan dilimlerin kesir olarak gösterimi:
Toplam 10 dilimden 3'ü satıldığı için, satılan kısım \( \frac{3}{10} \)'dur. ✅ - Satılan dilimlerin ondalık sayı olarak gösterimi:
\( \frac{3}{10} \) kesrini ondalık sayıya çevirirsek: \( 0.3 \) elde ederiz. ✅ - Satılan dilimlerin yüzde olarak gösterimi:
\( \frac{3}{10} \) kesrini yüzdeye çevirelim. Paydayı 100 yapmak için 10 ile genişletiriz:
\( \frac{3 \times 10}{10 \times 10} = \frac{30}{100} \). Bu da \( 30% \) demektir. ✅
İkinci pastanın \( \frac{1}{2} \)'si satılmıştır. Bunu da yüzdeye veya ondalık sayıya çevirelim:
\( \frac{1}{2} = \frac{1 \times 50}{2 \times 50} = \frac{50}{100} = 50% \) veya \( 0.5 \).
Karşılaştırma:
İlk pastanın satılan kısmı \( 30% \).
İkinci pastanın satılan kısmı \( 50% \).
\( 30% < 50% \) olduğu için, ilk pastanın daha az kısmı satılmıştır.
Örnek 6:
Bir mağazada beğendiğiniz bir ürün için üç farklı indirim seçeneği sunuluyor:
1. Seçenek: Ürünün fiyatının \( \frac{1}{4} \)'ü kadar indirim.
2. Seçenek: Ürüne \( 20% \) indirim.
3. Seçenek: Ürünün fiyatının \( 0.23 \) katı kadar indirim.
En avantajlı (en çok indirim sağlayan) seçenek hangisidir?
1. Seçenek: Ürünün fiyatının \( \frac{1}{4} \)'ü kadar indirim.
2. Seçenek: Ürüne \( 20% \) indirim.
3. Seçenek: Ürünün fiyatının \( 0.23 \) katı kadar indirim.
En avantajlı (en çok indirim sağlayan) seçenek hangisidir?
Çözüm:
💰 En avantajlı seçeneği bulmak için tüm indirim oranlarını aynı türe (örneğin yüzdeye) çevirmemiz gerekiyor.
1. Seçenek: \( 25% \)
2. Seçenek: \( 20% \)
3. Seçenek: \( 23% \)
Bu indirim oranları arasında en büyük olanı \( 25% \)'tir.
Yani en çok indirimi sağlayan 1. Seçenek (ürünün fiyatının \( \frac{1}{4} \)'ü kadar indirim) en avantajlı olandır.
- 1. Seçenek: \( \frac{1}{4} \) indirim
Kesri yüzdeye çevirelim: \( \frac{1}{4} = \frac{1 \times 25}{4 \times 25} = \frac{25}{100} \).
Bu da \( 25% \) indirim demektir. ✅ - 2. Seçenek: \( 20% \) indirim
Bu zaten yüzde olarak verilmiş. \( 20% \). ✅ - 3. Seçenek: \( 0.23 \) indirim
Ondalık sayıyı yüzdeye çevirelim: \( 0.23 = \frac{23}{100} \).
Bu da \( 23% \) indirim demektir. ✅
1. Seçenek: \( 25% \)
2. Seçenek: \( 20% \)
3. Seçenek: \( 23% \)
Bu indirim oranları arasında en büyük olanı \( 25% \)'tir.
Yani en çok indirimi sağlayan 1. Seçenek (ürünün fiyatının \( \frac{1}{4} \)'ü kadar indirim) en avantajlı olandır.
Örnek 7:
Aşağıdaki sayıları sayı doğrusunda küçükten büyüğe doğru sıralayınız ve ortadaki sayıyı bulunuz:
\( \frac{7}{10} \), \( 0.75 \), \( 72% \)
\( \frac{7}{10} \), \( 0.75 \), \( 72% \)
Çözüm:
🔢 Bu sayıları sıralamak için hepsini aynı formata (örneğin ondalık sayıya) çevirelim.
Bu sayıları küçükten büyüğe doğru sıralayalım:
Önce tam kısma (hepsi 0), sonra onda birler basamağına (hepsi 7), sonra yüzde birler basamağına bakalım:
\( 0.70 \) (yani \( 0.7 \)) için yüzde birler basamağı 0.
\( 0.72 \) için yüzde birler basamağı 2.
\( 0.75 \) için yüzde birler basamağı 5.
Sıralama: \( 0.70 < 0.72 < 0.75 \)
Yani orijinal halleriyle sıralama: \( \frac{7}{10} < 72% < 0.75 \)
Bu sıralamada ortadaki sayı \( 72% \)'dir.
- \( \frac{7}{10} \) kesrini ondalık sayıya çevirelim:
\( \frac{7}{10} = 0.7 \) ✅ - \( 0.75 \) zaten ondalık sayı. ✅
- \( 72% \) yüzdesini ondalık sayıya çevirelim:
\( 72% = \frac{72}{100} = 0.72 \) ✅
Bu sayıları küçükten büyüğe doğru sıralayalım:
Önce tam kısma (hepsi 0), sonra onda birler basamağına (hepsi 7), sonra yüzde birler basamağına bakalım:
\( 0.70 \) (yani \( 0.7 \)) için yüzde birler basamağı 0.
\( 0.72 \) için yüzde birler basamağı 2.
\( 0.75 \) için yüzde birler basamağı 5.
Sıralama: \( 0.70 < 0.72 < 0.75 \)
Yani orijinal halleriyle sıralama: \( \frac{7}{10} < 72% < 0.75 \)
Bu sıralamada ortadaki sayı \( 72% \)'dir.
Örnek 8:
Bir sınıfta toplam 25 öğrenci bulunmaktadır. Bu öğrencilerden 10 tanesi kız öğrencidir. Buna göre, sınıftaki kız öğrencilerin sayısının tüm öğrencilerin sayısına oranını yüzde olarak ifade ediniz. Bu yüzde oranı, \( \frac{2}{5} \) kesrinden büyük mü, küçük mü yoksa eşit midir?
Çözüm:
👧 Bu problemde önce kız öğrencilerin oranını bulup yüzdeye çevirmeli, sonra verilen kesirle karşılaştırmalıyız.
Karşılaştırmamız gereken diğer değer \( \frac{2}{5} \) kesridir. Bunu da yüzdeye çevirelim:
Paydayı 100 yapmak için 20 ile genişletiriz: \( \frac{2 \times 20}{5 \times 20} = \frac{40}{100} \).
Bu da \( 40% \) demektir.
Sonuç olarak, sınıftaki kız öğrencilerin oranı \( 40% \)'tir ve bu oran \( \frac{2}{5} \) kesrine eşittir.
- Kız öğrencilerin oranının kesir olarak gösterimi:
Toplam 25 öğrenciden 10'u kız olduğu için, kız öğrencilerin oranı \( \frac{10}{25} \)'tir. ✅ - Bu kesri yüzdeye çevirelim:
Paydayı 100 yapmak için 4 ile genişletiriz: \( \frac{10 \times 4}{25 \times 4} = \frac{40}{100} \).
Bu da \( 40% \) demektir. ✅
Karşılaştırmamız gereken diğer değer \( \frac{2}{5} \) kesridir. Bunu da yüzdeye çevirelim:
Paydayı 100 yapmak için 20 ile genişletiriz: \( \frac{2 \times 20}{5 \times 20} = \frac{40}{100} \).
Bu da \( 40% \) demektir.
Sonuç olarak, sınıftaki kız öğrencilerin oranı \( 40% \)'tir ve bu oran \( \frac{2}{5} \) kesrine eşittir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-matematik-yuzde-ondalik-sayi-ve-kesri-karsilastirma/sorular