🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Matematik
💡 5. Sınıf Matematik: Veri İşleme Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Matematik: Veri İşleme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Ayşe, bir hafta boyunca okuduğu kitapların türlerini not almıştır. Notları şöyledir: Macera, Bilim, Macera, Hikaye, Bilim, Macera, Hikaye, Bilim, Macera, Hikaye.
Bu verilere göre, okuduğu kitap türlerini gösteren bir sıklık tablosu oluşturalım. 📚
Bu verilere göre, okuduğu kitap türlerini gösteren bir sıklık tablosu oluşturalım. 📚
Çözüm:
Bir sıklık tablosu, her bir veri grubundan kaç tane olduğunu gösterir.
Şimdi Ayşe'nin okuduğu kitap türlerini sayalım:
Sıklık tablomuz şöyle olur:
✅ Bu tablo, Ayşe'nin hangi türden kaç kitap okuduğunu net bir şekilde gösterir.
Şimdi Ayşe'nin okuduğu kitap türlerini sayalım:
- 👉 Macera: 4 tane
- 👉 Bilim: 3 tane
- 👉 Hikaye: 3 tane
Sıklık tablomuz şöyle olur:
Kitap Türleri Sıklık Tablosu
| Kitap Türü | Sıklık (Adet) |
| Macera | 4 |
| Bilim | 3 |
| Hikaye | 3 |
Örnek 2:
Bir sınıfta öğrencilere en sevdikleri renkler sorulmuş ve aşağıdaki cevaplar alınmıştır:
Mavi, Kırmızı, Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil, Kırmızı, Sarı, Mavi, Mavi.
Bu verilere göre, öğrencilerin en sevdiği renkleri gösteren bir çetele tablosu hazırlayalım. 🎨
Mavi, Kırmızı, Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil, Kırmızı, Sarı, Mavi, Mavi.
Bu verilere göre, öğrencilerin en sevdiği renkleri gösteren bir çetele tablosu hazırlayalım. 🎨
Çözüm:
Çetele tablosu, verileri grup grup saymak için kullanılan işaretlerle oluşturulur. Her 5. veri için bir çapraz çizgi çekilir.
Şimdi renkleri çetele işaretleriyle gösterelim:
Çetele tablomuz şöyle olur:
✅ Bu tablo, verileri daha düzenli ve kolay anlaşılır hale getirir.
Şimdi renkleri çetele işaretleriyle gösterelim:
- 👉 Mavi: \( |||| | \) (6 tane)
- 👉 Kırmızı: \( ||| \) (3 tane)
- 👉 Yeşil: \( || \) (2 tane)
- 👉 Sarı: \( || \) (2 tane)
Çetele tablomuz şöyle olur:
En Sevilen Renkler Çetele Tablosu
| Renk | Çetele İşareti |
| Mavi | \( |||| | \) |
| Kırmızı | \( ||| \) |
| Yeşil | \( || \) |
| Sarı | \( || \) |
Örnek 3:
Yukarıdaki ilk örnekte Ayşe'nin okuduğu kitap türlerinin sıklık tablosunu oluşturmuştuk.
Bu sıklık tablosundaki verilere uygun bir sütun grafiğini nasıl çizeceğimizi açıklayalım. 📈
Kitap Türleri Sıklık Tablosu
| Kitap Türü | Sıklık (Adet) |
| Macera | 4 |
| Bilim | 3 |
| Hikaye | 3 |
Çözüm:
Bir sütun grafiği çizerken şu adımları izleriz:
- 1️⃣ Yatay ve Dikey Eksenler: İlk olarak, birbirine dik iki çizgi çizeriz. Bu çizgilere eksen denir.
- 2️⃣ Eksenleri Etiketleme:
- 👉 Yatay eksene "Kitap Türleri" yazarız ve Macera, Bilim, Hikaye olarak işaretleriz.
- 👉 Dikey eksene "Kitap Sayısı" yazarız ve 0'dan başlayarak eşit aralıklarla (örneğin 1, 2, 3, 4 gibi) sayılar yerleştiririz.
- 3️⃣ Sütunları Çizme:
- 👉 "Macera" türü için 4 sayısına kadar bir sütun çizeriz.
- 👉 "Bilim" türü için 3 sayısına kadar bir sütun çizeriz.
- 👉 "Hikaye" türü için 3 sayısına kadar bir sütun çizeriz.
- 4️⃣ Grafiğe Başlık Verme: Grafiğe "Ayşe'nin Okuduğu Kitap Türleri Grafiği" gibi bir başlık yazarız.
Örnek 4:
Bir okul kantininde bir gün içinde satılan içeceklerin sayısı aşağıdaki gibi bir sütun grafiği ile gösterilmiştir:
Bu grafiğe göre, en çok satılan içecek hangisidir ve toplamda kaç içecek satılmıştır? 🥤
Grafikte yatay eksen (alt kısım) içecek türlerini (Su, Meyve Suyu, Süt), dikey eksen (yan kısım) ise satılan içecek sayısını göstermektedir.
- Su sütunu 15 sayısına kadar uzanıyor.
- Meyve Suyu sütunu 10 sayısına kadar uzanıyor.
- Süt sütunu 8 sayısına kadar uzanıyor.
Bu grafiğe göre, en çok satılan içecek hangisidir ve toplamda kaç içecek satılmıştır? 🥤
Çözüm:
Grafikteki bilgileri inceleyerek soruları cevaplayalım:
- 1️⃣ En Çok Satılan İçecek: Sütunların yüksekliklerine baktığımızda, "Su" sütunu en yüksek olandır (15 adet). Bu da en çok su satıldığını gösterir.
- 2️⃣ Toplam Satılan İçecek Sayısı: Satılan tüm içeceklerin sayılarını toplarız.
- Su: 15 adet
- Meyve Suyu: 10 adet
- Süt: 8 adet
Örnek 5:
Elif, sınıfındaki arkadaşlarına "Hafta sonu en çok hangi aktiviteyi yapmayı seversin?" diye sormuş ve aldığı cevapları aşağıdaki gibi not almıştır:
Parka gitmek, Kitap okumak, Film izlemek, Parka gitmek, Oyun oynamak, Film izlemek, Parka gitmek, Oyun oynamak, Kitap okumak, Parka gitmek.
Elif, bu verileri bir sütun grafiği ile göstermek isteseydi, en uzun sütunu hangi aktivite için çizmeliydi? Ayrıca, en az tercih edilen aktivite hangisi olurdu? 🤔
Parka gitmek, Kitap okumak, Film izlemek, Parka gitmek, Oyun oynamak, Film izlemek, Parka gitmek, Oyun oynamak, Kitap okumak, Parka gitmek.
Elif, bu verileri bir sütun grafiği ile göstermek isteseydi, en uzun sütunu hangi aktivite için çizmeliydi? Ayrıca, en az tercih edilen aktivite hangisi olurdu? 🤔
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce Elif'in topladığı verileri bir sıklık tablosu gibi düzenlememiz gerekir:
- 1️⃣ Verileri Sayma:
- 👉 Parka gitmek: 4 kez
- 👉 Kitap okumak: 2 kez
- 👉 Film izlemek: 2 kez
- 👉 Oyun oynamak: 2 kez
- 2️⃣ En Uzun Sütun: Bir sütun grafiğinde, en çok tercih edilen aktivitenin sütunu en uzun olur. Bu durumda, Parka gitmek (4 kez) en uzun sütuna sahip olurdu.
- 3️⃣ En Az Tercih Edilen Aktivite: En az tekrar eden aktiviteler en az tercih edilenlerdir. Bu örnekte Kitap okumak, Film izlemek ve Oyun oynamak aktiviteleri aynı sayıda (2 kez) tercih edilmiştir. Bu yüzden, Kitap okumak, Film izlemek ve Oyun oynamak en az tercih edilen aktiviteler olurdu.
Örnek 6:
Bir manav, bir gün boyunca sattığı sebzelerin miktarını (kilogram cinsinden) not almıştır:
Domates: 15 kg, Salatalık: 10 kg, Biber: 8 kg, Patates: 20 kg, Soğan: 12 kg.
Manavın en çok ve en az sattığı sebzeleri belirlemek için bu verileri nasıl kullanabiliriz? 🛒
Domates: 15 kg, Salatalık: 10 kg, Biber: 8 kg, Patates: 20 kg, Soğan: 12 kg.
Manavın en çok ve en az sattığı sebzeleri belirlemek için bu verileri nasıl kullanabiliriz? 🛒
Çözüm:
Manavın verileri zaten düzenli bir şekilde verilmiş. Bu tür bir liste, aslında basit bir sıklık tablosu gibi düşünülebilir.
- 1️⃣ Verileri Sıralama (Zihinsel Olarak): Verileri büyükten küçüğe doğru sıralayarak en çok ve en az satılanı kolayca görebiliriz:
- Patates: 20 kg
- Domates: 15 kg
- Soğan: 12 kg
- Salatalık: 10 kg
- Biber: 8 kg
- 2️⃣ En Çok Satılan Sebze: Listede en üstte yer alan veya en büyük sayıya sahip olan sebze Patates'tir (20 kg).
- 3️⃣ En Az Satılan Sebze: Listede en altta yer alan veya en küçük sayıya sahip olan sebze Biber'dir (8 kg).
Örnek 7:
Ahmet, ailesinin aylık harcamalarını takip ediyor. Geçen ayki harcamaları şöyledir:
Kira: 2000 TL, Gıda: 1200 TL, Fatura: 500 TL, Ulaşım: 300 TL, Eğlence: 200 TL.
Ahmet, bu harcamaları bir sütun grafiğiyle göstermek isteseydi, hangi harcama kalemi en yüksek sütuna sahip olurdu? Ayrıca, en az harcama yapılan iki kalemin toplamı ne kadar olurdu? 💰
Kira: 2000 TL, Gıda: 1200 TL, Fatura: 500 TL, Ulaşım: 300 TL, Eğlence: 200 TL.
Ahmet, bu harcamaları bir sütun grafiğiyle göstermek isteseydi, hangi harcama kalemi en yüksek sütuna sahip olurdu? Ayrıca, en az harcama yapılan iki kalemin toplamı ne kadar olurdu? 💰
Çözüm:
Ahmet'in harcama verilerini inceleyerek soruları cevaplayalım:
- 1️⃣ En Yüksek Sütun: En yüksek sütun, en çok harcama yapılan kaleme ait olur. Verilere baktığımızda, Kira (2000 TL) en yüksek harcama kalemidir. Bu nedenle, kira sütunu en uzun olurdu.
- 2️⃣ En Az Harcama Yapılan İki Kalem: En az harcama yapılan kalemler, en düşük sayılara sahip olanlardır:
- Eğlence: 200 TL
- Ulaşım: 300 TL
Örnek 8:
Bir okuldaki 5. sınıf öğrencilerine en sevdikleri dersler sorulmuştur. Cevaplar ve öğrenci sayıları aşağıdaki sıklık tablosunda verilmiştir:
Bu sınıfta toplam 35 öğrenci olduğuna göre,
| Ders | Öğrenci Sayısı |
| Matematik | 12 |
| Türkçe | 10 |
| Fen Bilimleri | 8 |
| Sosyal Bilgiler | x |
- 1. Sosyal Bilgiler dersini seven öğrenci sayısı (x) kaçtır?
- 2. En az sevilen dersi seven öğrenci sayısı ile en çok sevilen dersi seven öğrenci sayısı arasındaki fark kaçtır?
Çözüm:
Bu soruyu adım adım çözelim:
- 1️⃣ Sosyal Bilgiler dersini seven öğrenci sayısı (x)'i bulma:
- Toplam öğrenci sayısı 35'tir.
- Diğer dersleri seven öğrencilerin toplamı: \( 12 \text{ (Matematik)} + 10 \text{ (Türkçe)} + 8 \text{ (Fen Bilimleri)} = 30 \) öğrencidir.
- Sosyal Bilgiler dersini seven öğrenci sayısı (x) = Toplam öğrenci sayısı - (Matematik + Türkçe + Fen Bilimleri sevenler)
- \( x = 35 - 30 = 5 \) öğrencidir.
- 2️⃣ En az ve en çok sevilen dersler arasındaki farkı bulma:
- Şimdi güncel sıklık tablomuz şöyle: Matematik (12), Türkçe (10), Fen Bilimleri (8), Sosyal Bilgiler (5).
- En çok sevilen ders: Matematik (12 öğrenci).
- En az sevilen ders: Sosyal Bilgiler (5 öğrenci).
- Bu iki dersi seven öğrenci sayısı arasındaki fark = \( 12 - 5 = 7 \) öğrencidir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-matematik-veri-isleme/sorular