💡 5. Sınıf Matematik: Kesirlerin sayı doğrusunda gösterimi Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Kesirleri anlamak, matematiğin temel taşlarından biridir. 🧱 Kesirleri sayı doğrusunda göstermek ise bu anlayışımızı pekiştirir. Hadi, 1/2 kesrini sayı doğrusunda gösterelim!
Sayı doğrusu:
0 ------- 1
Çözüm ve Açıklama
Kesirlerin sayı doğrusunda gösterimi için şu adımları izleyebiliriz:
1. Adım: Sayı doğrusunda 0 ile 1 arasını, kesrin paydası kadar eşit parçaya böleriz. 🚀
2. Adım:1/2 kesrinin paydası 2'dir. Bu yüzden 0 ile 1 arasını 2 eşit parçaya böleceğiz.
3. Adım: Payımız 1 olduğu için, 0'dan başlayarak pay kadar (yani 1 birim) sağa ilerleriz.
Sonuç olarak, 1/2 kesri, 0 ile 1 arasını ikiye böldüğümüzde elde ettiğimiz ikinci noktada yer alır.
Sayı doğrusu:
0 --- 1/2 --- 1
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Şimdi de 3/4 kesrini sayı doğrusunda gösterelim. 🤔 Bu kesir, bütünün 4'te 3'ünü temsil ediyor.
Sayı doğrusu:
0 ------- 1
Çözüm ve Açıklama
1. Adım: Kesrin paydası 4 olduğu için, 0 ile 1 arasını 4 eşit parçaya ayırırız.
2. Adım: Payımız 3. Bu yüzden 0 noktasından başlayarak 3 birim sağa ilerleriz.
Böylece 3/4 kesrini sayı doğrusunda doğru bir şekilde işaretlemiş oluruz.
Sayı doğrusu:
0 --- 1/4 --- 2/4 --- 3/4 --- 4/4 (yani 1)
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Biraz daha karmaşık bir kesirle devam edelim: 5/3. 🧐 Bu kesir, tam sayılı kesir olarak da ifade edilebilir.
Sayı doğrusu:
0 ------- 1 ------- 2 ------- 3
Çözüm ve Açıklama
1. Adım: Bu tür kesirlerde, kesrin tam kısmına dikkat ederiz. 5/3 kesri, 1 tam 2/3'e eşittir. Bu, sayının 1'den büyük olduğunu gösterir.
2. Adım: 0 ile 1 arasını payda kadar (yani 3) eşit parçaya böleriz.
3. Adım: 1 ile 2 arasını da yine payda kadar (yani 3) eşit parçaya böleriz.
4. Adım: Kesrin tam kısmı 1 olduğu için, 1'den sonra pay kadar (yani 2) ilerleriz.
Dolayısıyla, 5/3 kesri, 1'den sonraki 2. noktada yer alır.
Sayı doğrusu:
0 --- 1/3 --- 2/3 --- 1 --- 4/3 --- 5/3 --- 2
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
7/2 kesrini sayı doğrusunda gösterelim. 📏 Bu kesrin tam kısmı nedir ve nereye denk gelir, birlikte bulalım.
Sayı doğrusu:
0 ------- 1 ------- 2 ------- 3 ------- 4
Çözüm ve Açıklama
1. Adım:7/2 kesrini tam sayılı kesre çevirelim: 7 bölü 2, 3 tam 1/2 eder.
2. Adım: Bu, kesrin 3 ile 4 arasında yer alacağını gösterir.
3. Adım: Her tam aralığı (0-1, 1-2, 2-3, 3-4) payda olan 2'ye böleriz.
4. Adım: Kesrin tam kısmı 3 olduğundan, 3 tam sayısından sonra pay kadar (yani 1) ilerleriz.
Böylece 7/2 kesrini sayı doğrusunda 3 ile 4 arasındaki tam ortada buluruz.
Bir yarışta Ali, 100 metrelik parkurun 3/5'ini koşmuştur. Mehmet ise aynı parkurun 2/3'ünü koşmuştur. 🏃♂️💨 Bu iki koşucunun konumlarını aynı sayı doğrusunda gösterelim ve kimin daha ileride olduğunu bulalım.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası parkuru temsil ediyor):
1. Adım: Ali'nin konumunu bulalım: 3/5. 0 ile 1 arasını 5 eşit parçaya böleriz ve 3. noktayı işaretleriz.
2. Adım: Mehmet'in konumunu bulalım: 2/3. 0 ile 1 arasını 3 eşit parçaya böleriz ve 2. noktayı işaretleriz.
3. Adım: Karşılaştırma için paydaları eşitlemek daha kolaydır. 3/5 ve 2/3 kesirlerinin paydalarını (5 ve 3) en küçük ortak katı olan 15'te eşitleyebiliriz.
4. Adım: \( \frac{10}{15} \) kesri, \( \frac{9}{15} \) kesrinden daha büyüktür. Bu da Mehmet'in Ali'den daha ileride olduğunu gösterir.
Dolayısıyla, Mehmet daha ileridedir. ✅
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir pastanın tamamı 8 eş dilime ayrılmıştır. 🍰 Ayşe pastanın 1/4'ini, Can ise pastanın 3/8'ini yemiştir. Bu durumları sayı doğrusunda göstererek kimin daha fazla pasta yediğini anlayalım.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası pastanın tamamını temsil ediyor):
4. Adım: \( \frac{3}{8} \) kesri, \( \frac{2}{8} \) kesrinden daha büyüktür. Bu da Can'ın Ayşe'den daha fazla pasta yediğini gösterir.
Sonuç olarak, Can daha fazla pasta yemiştir. 🎉
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir terzi, kumaşın 2/5'ini bir elbise dikmek için kullanmıştır. Kalan kumaş miktarı ise başlangıçtaki kumaşın 3/5'idir. ✂️ Bu durumu, başlangıçtaki kumaş miktarını 1 tam olarak kabul ederek sayı doğrusunda gösterelim.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası kumaşın tamamını temsil ediyor):
1. Adım: Başlangıçtaki kumaş miktarını 1 tam olarak kabul ediyoruz.
2. Adım: Elbise için kullanılan kumaş miktarı 2/5'tir. Sayı doğrusunda 0 ile 1 arasını 5 eşit parçaya böleriz ve 2. noktayı işaretleriz. Bu nokta, kullanılan kumaşı gösterir.
3. Adım: Kalan kumaş miktarı 3/5'tir. Bu, 0 ile 1 arasını 5 eşit parçaya böldüğümüzde, 2. noktadan sonraki (yani 3., 4. ve 5. noktalar arasındaki) kısmı temsil eder.
4. Adım: Sayı doğrusunda 2/5 noktası, kullanılan kumaşı; bu noktadan 1'e kadar olan kısım ise kalan kumaşı gösterir.
Görüldüğü gibi, 2/5 ile 3/5'in toplamı 1 tamı oluşturur. 👍
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir su deposunun 1/3'ü dolu. 💧 Bu depo, 1 litre su aldığında tamamı doluyor. Başlangıçtaki su miktarını sayı doğrusunda gösterelim.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası deponun tamamını temsil ediyor):
1. Adım: Deponun tamamını 1 tam olarak kabul ediyoruz.
2. Adım: Deponun başlangıçta 1/3'ü dolu. Bu durumu sayı doğrusunda 0 ile 1 arasını 3 eşit parçaya bölerek ve 1. noktayı işaretleyerek gösterebiliriz.
3. Adım: Depoya 1 litre su eklendiğinde tamamı doluyor. Bu, depodaki boş kısmın 1 litre olduğu anlamına gelir.
4. Adım: Boş kısım, sayı doğrusunda 1/3 noktasından 1'e kadar olan kısımdır. Bu kısım 2/3'e denk gelir.
5. Adım: O halde, \( \frac{2}{3} \) depo = 1 litre ise, deponun tamamı (yani 1 tam) \( \frac{3}{2} \) litre eder.
Başlangıçtaki su miktarı 1/3 depo olduğuna göre, bu miktar \( \frac{1}{3} \times \frac{3}{2} = \frac{1}{2} \) litredir. 💡
5. Sınıf Matematik: Kesirlerin sayı doğrusunda gösterimi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Kesirleri anlamak, matematiğin temel taşlarından biridir. 🧱 Kesirleri sayı doğrusunda göstermek ise bu anlayışımızı pekiştirir. Hadi, 1/2 kesrini sayı doğrusunda gösterelim!
Sayı doğrusu:
0 ------- 1
Çözüm:
Kesirlerin sayı doğrusunda gösterimi için şu adımları izleyebiliriz:
1. Adım: Sayı doğrusunda 0 ile 1 arasını, kesrin paydası kadar eşit parçaya böleriz. 🚀
2. Adım:1/2 kesrinin paydası 2'dir. Bu yüzden 0 ile 1 arasını 2 eşit parçaya böleceğiz.
3. Adım: Payımız 1 olduğu için, 0'dan başlayarak pay kadar (yani 1 birim) sağa ilerleriz.
Sonuç olarak, 1/2 kesri, 0 ile 1 arasını ikiye böldüğümüzde elde ettiğimiz ikinci noktada yer alır.
Sayı doğrusu:
0 --- 1/2 --- 1
Örnek 2:
Şimdi de 3/4 kesrini sayı doğrusunda gösterelim. 🤔 Bu kesir, bütünün 4'te 3'ünü temsil ediyor.
Sayı doğrusu:
0 ------- 1
Çözüm:
1. Adım: Kesrin paydası 4 olduğu için, 0 ile 1 arasını 4 eşit parçaya ayırırız.
2. Adım: Payımız 3. Bu yüzden 0 noktasından başlayarak 3 birim sağa ilerleriz.
Böylece 3/4 kesrini sayı doğrusunda doğru bir şekilde işaretlemiş oluruz.
Sayı doğrusu:
0 --- 1/4 --- 2/4 --- 3/4 --- 4/4 (yani 1)
Örnek 3:
Biraz daha karmaşık bir kesirle devam edelim: 5/3. 🧐 Bu kesir, tam sayılı kesir olarak da ifade edilebilir.
Sayı doğrusu:
0 ------- 1 ------- 2 ------- 3
Çözüm:
1. Adım: Bu tür kesirlerde, kesrin tam kısmına dikkat ederiz. 5/3 kesri, 1 tam 2/3'e eşittir. Bu, sayının 1'den büyük olduğunu gösterir.
2. Adım: 0 ile 1 arasını payda kadar (yani 3) eşit parçaya böleriz.
3. Adım: 1 ile 2 arasını da yine payda kadar (yani 3) eşit parçaya böleriz.
4. Adım: Kesrin tam kısmı 1 olduğu için, 1'den sonra pay kadar (yani 2) ilerleriz.
Dolayısıyla, 5/3 kesri, 1'den sonraki 2. noktada yer alır.
Sayı doğrusu:
0 --- 1/3 --- 2/3 --- 1 --- 4/3 --- 5/3 --- 2
Örnek 4:
7/2 kesrini sayı doğrusunda gösterelim. 📏 Bu kesrin tam kısmı nedir ve nereye denk gelir, birlikte bulalım.
Sayı doğrusu:
0 ------- 1 ------- 2 ------- 3 ------- 4
Çözüm:
1. Adım:7/2 kesrini tam sayılı kesre çevirelim: 7 bölü 2, 3 tam 1/2 eder.
2. Adım: Bu, kesrin 3 ile 4 arasında yer alacağını gösterir.
3. Adım: Her tam aralığı (0-1, 1-2, 2-3, 3-4) payda olan 2'ye böleriz.
4. Adım: Kesrin tam kısmı 3 olduğundan, 3 tam sayısından sonra pay kadar (yani 1) ilerleriz.
Böylece 7/2 kesrini sayı doğrusunda 3 ile 4 arasındaki tam ortada buluruz.
Bir yarışta Ali, 100 metrelik parkurun 3/5'ini koşmuştur. Mehmet ise aynı parkurun 2/3'ünü koşmuştur. 🏃♂️💨 Bu iki koşucunun konumlarını aynı sayı doğrusunda gösterelim ve kimin daha ileride olduğunu bulalım.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası parkuru temsil ediyor):
1. Adım: Ali'nin konumunu bulalım: 3/5. 0 ile 1 arasını 5 eşit parçaya böleriz ve 3. noktayı işaretleriz.
2. Adım: Mehmet'in konumunu bulalım: 2/3. 0 ile 1 arasını 3 eşit parçaya böleriz ve 2. noktayı işaretleriz.
3. Adım: Karşılaştırma için paydaları eşitlemek daha kolaydır. 3/5 ve 2/3 kesirlerinin paydalarını (5 ve 3) en küçük ortak katı olan 15'te eşitleyebiliriz.
4. Adım: \( \frac{10}{15} \) kesri, \( \frac{9}{15} \) kesrinden daha büyüktür. Bu da Mehmet'in Ali'den daha ileride olduğunu gösterir.
Dolayısıyla, Mehmet daha ileridedir. ✅
Örnek 6:
Bir pastanın tamamı 8 eş dilime ayrılmıştır. 🍰 Ayşe pastanın 1/4'ini, Can ise pastanın 3/8'ini yemiştir. Bu durumları sayı doğrusunda göstererek kimin daha fazla pasta yediğini anlayalım.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası pastanın tamamını temsil ediyor):
4. Adım: \( \frac{3}{8} \) kesri, \( \frac{2}{8} \) kesrinden daha büyüktür. Bu da Can'ın Ayşe'den daha fazla pasta yediğini gösterir.
Sonuç olarak, Can daha fazla pasta yemiştir. 🎉
Örnek 7:
Bir terzi, kumaşın 2/5'ini bir elbise dikmek için kullanmıştır. Kalan kumaş miktarı ise başlangıçtaki kumaşın 3/5'idir. ✂️ Bu durumu, başlangıçtaki kumaş miktarını 1 tam olarak kabul ederek sayı doğrusunda gösterelim.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası kumaşın tamamını temsil ediyor):
1. Adım: Başlangıçtaki kumaş miktarını 1 tam olarak kabul ediyoruz.
2. Adım: Elbise için kullanılan kumaş miktarı 2/5'tir. Sayı doğrusunda 0 ile 1 arasını 5 eşit parçaya böleriz ve 2. noktayı işaretleriz. Bu nokta, kullanılan kumaşı gösterir.
3. Adım: Kalan kumaş miktarı 3/5'tir. Bu, 0 ile 1 arasını 5 eşit parçaya böldüğümüzde, 2. noktadan sonraki (yani 3., 4. ve 5. noktalar arasındaki) kısmı temsil eder.
4. Adım: Sayı doğrusunda 2/5 noktası, kullanılan kumaşı; bu noktadan 1'e kadar olan kısım ise kalan kumaşı gösterir.
Görüldüğü gibi, 2/5 ile 3/5'in toplamı 1 tamı oluşturur. 👍
Örnek 8:
Bir su deposunun 1/3'ü dolu. 💧 Bu depo, 1 litre su aldığında tamamı doluyor. Başlangıçtaki su miktarını sayı doğrusunda gösterelim.
Sayı doğrusu (0 ile 1 arası deponun tamamını temsil ediyor):