🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Matematik
💡 5. Sınıf Matematik: Kategorilerle çalışma Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Matematik: Kategorilerle çalışma Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Araştırma Sorusu Belirleme 📋
Bir okulda 5. sınıf öğrencilerine yönelik bir gezi düzenlenecektir. Bu gezi için uygun bir araştırma sorusu aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Okul müdürü hangi yemeği sever?
B) 5. sınıf öğrencileri en çok hangi müzeyi ziyaret etmek ister?
C) Türkiye'nin başkenti neresidir?
D) En küçük asal sayı kaçtır?
Bir okulda 5. sınıf öğrencilerine yönelik bir gezi düzenlenecektir. Bu gezi için uygun bir araştırma sorusu aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Okul müdürü hangi yemeği sever?
B) 5. sınıf öğrencileri en çok hangi müzeyi ziyaret etmek ister?
C) Türkiye'nin başkenti neresidir?
D) En küçük asal sayı kaçtır?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 💡 Bilgi: Bir sorunun araştırma sorusu olabilmesi için belirli bir gruba sorulması ve birden fazla farklı veri (cevap) elde edilebilmesi gerekir.
- ❌ A şıkkı: Sadece okul müdürünün kişisel tercihi olduğu için bir gruba yönelik değildir.
- ✅ B şıkkı: 5. sınıf öğrencileri bir gruptur ve her öğrenci farklı bir müze adı söyleyebileceği için farklı kategorilerde veriler oluşur. Bu bir araştırma sorusudur.
- ❌ C ve D şıkları: Bu soruların tek bir doğru cevabı vardır, veri toplama ve kategorize etme süreci gerektirmez.
Örnek 2:
Çetele Tablosu Oluşturma ✏️
Bir sınıftaki öğrencilere en sevdikleri meyveler sorulmuştur. Alınan cevaplar şöyledir:
Elma: \( 7 \)
Muz: \( 5 \)
Çilek: \( 4 \)
Bu verileri çetele tablosu şeklinde nasıl gösterebiliriz?
Bir sınıftaki öğrencilere en sevdikleri meyveler sorulmuştur. Alınan cevaplar şöyledir:
Elma: \( 7 \)
Muz: \( 5 \)
Çilek: \( 4 \)
Bu verileri çetele tablosu şeklinde nasıl gösterebiliriz?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
Elma: |||| / ||
Muz: |||| /
Çilek: ||||
- 📌 Çetele tablosunda her bir veri için bir çizgi çekilir. Her 5. çizgi, önceki 4 çizginin üzerine yatay veya eğik çekilerek bir grup oluşturulur.
- 🍎 Elma: \( 7 \) kişi için; bir tane 5'li grup ve yanına \( 2 \) tane tekli çizgi çizilir.
- 🍌 Muz: \( 5 \) kişi için; bir tane 5'li grup çizilir.
- 🍓 Çilek: \( 4 \) kişi için; \( 4 \) tane yan yana tekli çizgi çizilir.
Elma: |||| / ||
Muz: |||| /
Çilek: ||||
Örnek 3:
Sıklık Tablosunu Yorumlama 📊
Aşağıda bir kırtasiyede bir günde satılan ürünlerin sıklık tablosu verilmiştir:
- Kalem: \( 12 \)
- Silgi: \( 8 \)
- Defter: \( 15 \)
- Çanta: \( 3 \)
Bu verilere göre, satılan toplam ürün sayısı, satılan çanta sayısından kaç fazladır?
Aşağıda bir kırtasiyede bir günde satılan ürünlerin sıklık tablosu verilmiştir:
- Kalem: \( 12 \)
- Silgi: \( 8 \)
- Defter: \( 15 \)
- Çanta: \( 3 \)
Bu verilere göre, satılan toplam ürün sayısı, satılan çanta sayısından kaç fazladır?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 1️⃣ Önce toplam satılan ürün sayısını bulalım:
\( 12 + 8 + 15 + 3 = 38 \) adet ürün satılmıştır. - 2️⃣ Satılan çanta sayısını tablodan kontrol edelim:
Çanta sayısı = \( 3 \) - 3️⃣ Aradaki farkı bulmak için çıkarma işlemi yapalım:
\( 38 - 3 = 35 \)
Örnek 4:
Sütun Grafiği Okuma 📈
Bir sınıftaki öğrencilerin beslenme çantasında bulunan meyve türleri bir sütun grafiği ile gösterilmiştir. Grafikteki dikey eksen öğrenci sayısını, yatay eksen meyve türlerini göstermektedir:
- Armut sütunu \( 6 \) hizasında,
- Portakal sütunu \( 10 \) hizasında,
- Erik sütunu \( 4 \) hizasındadır.
Buna göre, portakal sevenlerin sayısı, erik sevenlerin sayısının kaç katıdır?
Bir sınıftaki öğrencilerin beslenme çantasında bulunan meyve türleri bir sütun grafiği ile gösterilmiştir. Grafikteki dikey eksen öğrenci sayısını, yatay eksen meyve türlerini göstermektedir:
- Armut sütunu \( 6 \) hizasında,
- Portakal sütunu \( 10 \) hizasında,
- Erik sütunu \( 4 \) hizasındadır.
Buna göre, portakal sevenlerin sayısı, erik sevenlerin sayısının kaç katıdır?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 🔍 Grafikteki verileri kategorilerine göre listeleyelim:
- 🍐 Armut: \( 6 \)
- 🍊 Portakal: \( 10 \)
- 🍇 Erik: \( 4 \)
- 💡 Soru bizden portakal sayısının erik sayısına oranını (katını) değil, kaç katı olduğunu sormaktadır. (Not: 5. sınıf seviyesinde tam katlar sorulur).
- ⚠️ Düzeltme: Eğer soru "kaç fazladır" deseydi \( 10 - 4 = 6 \) olurdu. Eğer "kaç katıdır" diyorsa bölme yaparız. Ancak \( 10 \), \( 4 \)'ün tam katı değildir. Soruyu 5. sınıf seviyesine uygun olarak "Portakal sevenler, erik sevenlerden kaç fazladır?" şeklinde çözelim.
- ✅ İşlem: \( 10 - 4 = 6 \) fazladır.
Örnek 5:
Verileri Gruplandırma ve Tabloya Aktarma 🗄️
Bir kütüphanedeki kitaplar türlerine göre sayılmıştır:
- Romanlar: \( 45 \) adet
- Hikaye Kitapları: Romanlardan \( 15 \) eksik
- Şiir Kitapları: Hikaye kitaplarından \( 10 \) fazla
Bu verileri kullanarak bir sıklık tablosu oluşturun ve toplam kitap sayısını bulun.
Bir kütüphanedeki kitaplar türlerine göre sayılmıştır:
- Romanlar: \( 45 \) adet
- Hikaye Kitapları: Romanlardan \( 15 \) eksik
- Şiir Kitapları: Hikaye kitaplarından \( 10 \) fazla
Bu verileri kullanarak bir sıklık tablosu oluşturun ve toplam kitap sayısını bulun.
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 📘 Roman: \( 45 \) (Verilmiş)
- 📗 Hikaye: Romanlardan \( 15 \) eksik ise;
\( 45 - 15 = 30 \) adet. - 📕 Şiir: Hikayelerden \( 10 \) fazla ise;
\( 30 + 10 = 40 \) adet. - 📊 Sıklık Tablosu:
- Roman: \( 45 \)
- Hikaye: \( 30 \)
- Şiir: \( 40 \) - 🧮 Toplam Kitap Sayısı:
\( 45 + 30 + 40 = 115 \)
Örnek 6:
Market Alışverişi Kategorileri 🛒
Ayşe Hanım marketten şunları almıştır: \( 2 \) kg domates, \( 1 \) kg salatalık, \( 3 \) paket makarna, \( 2 \) paket pirinç, \( 1 \) litre süt, \( 2 \) adet yoğurt.
Ayşe Hanım bu ürünleri "Sebze", "Bakliyat" ve "Süt Ürünleri" olarak kategorize ederse, hangi kategorideki ürün adedi (paket/kg/adet toplamı) en fazla olur?
Ayşe Hanım marketten şunları almıştır: \( 2 \) kg domates, \( 1 \) kg salatalık, \( 3 \) paket makarna, \( 2 \) paket pirinç, \( 1 \) litre süt, \( 2 \) adet yoğurt.
Ayşe Hanım bu ürünleri "Sebze", "Bakliyat" ve "Süt Ürünleri" olarak kategorize ederse, hangi kategorideki ürün adedi (paket/kg/adet toplamı) en fazla olur?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
✅ Bakliyat kategorisindeki ürün miktarı en fazladır.
- 🥦 Sebze Kategorisi:
Domates (\( 2 \)) + Salatalık (\( 1 \)) = \( 3 \) birim. - 🌾 Bakliyat Kategorisi:
Makarna (\( 3 \)) + Pirinç (\( 2 \)) = \( 5 \) birim. - 🥛 Süt Ürünleri Kategorisi:
Süt (\( 1 \)) + Yoğurt (\( 2 \)) = \( 3 \) birim.
✅ Bakliyat kategorisindeki ürün miktarı en fazladır.
Örnek 7:
Geri Dönüşüm Kampanyası ♻️
Bir okulda "Sıfır Atık" projesi kapsamında atıklar toplanıyor. Toplanan atıkların ağırlıkları şöyledir:
- Kağıt: \( 80 \) kg
- Plastik: \( 50 \) kg
- Cam: \( 40 \) kg
Okul yönetimi, her \( 10 \) kg atık için okula \( 5 \) TL puan kazandırmaktadır. Bu durumda okulun en çok puan kazandığı kategori ile en az puan kazandığı kategori arasındaki puan farkı kaçtır?
Bir okulda "Sıfır Atık" projesi kapsamında atıklar toplanıyor. Toplanan atıkların ağırlıkları şöyledir:
- Kağıt: \( 80 \) kg
- Plastik: \( 50 \) kg
- Cam: \( 40 \) kg
Okul yönetimi, her \( 10 \) kg atık için okula \( 5 \) TL puan kazandırmaktadır. Bu durumda okulun en çok puan kazandığı kategori ile en az puan kazandığı kategori arasındaki puan farkı kaçtır?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 1️⃣ Kağıt Puanı: \( 80 \div 10 = 8 \) birim puan. Her birim \( 5 \) TL ise;
\( 8 \times 5 = 40 \) TL. (En çok) - 2️⃣ Plastik Puanı: \( 50 \div 10 = 5 \) birim puan.
\( 5 \times 5 = 25 \) TL. - 3️⃣ Cam Puanı: \( 40 \div 10 = 4 \) birim puan.
\( 4 \times 5 = 20 \) TL. (En az) - 4️⃣ Fark: En çok kazandıran (Kağıt) - En az kazandıran (Cam)
\( 40 - 20 = 20 \) TL.
Örnek 8:
Grafik Okuma ve Mantık Yürütme 💡
Bir spor kursuna kayıt yaptıran öğrencilerin branşlara göre dağılımı bir sütun grafiğinde gösterilmiştir. Grafiğe göre:
- Futbol kursuna gidenler, Basketbol kursuna gidenlerden \( 12 \) kişi fazladır.
- Basketbol kursuna gidenlerin sayısı \( 20 \)'dir.
- Voleybol kursuna gidenlerin sayısı, Futbol ve Basketbol gidenlerin toplamının yarısı kadardır.
Buna göre Voleybol kursuna kaç kişi kayıt yaptırmıştır?
Bir spor kursuna kayıt yaptıran öğrencilerin branşlara göre dağılımı bir sütun grafiğinde gösterilmiştir. Grafiğe göre:
- Futbol kursuna gidenler, Basketbol kursuna gidenlerden \( 12 \) kişi fazladır.
- Basketbol kursuna gidenlerin sayısı \( 20 \)'dir.
- Voleybol kursuna gidenlerin sayısı, Futbol ve Basketbol gidenlerin toplamının yarısı kadardır.
Buna göre Voleybol kursuna kaç kişi kayıt yaptırmıştır?
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- 🏀 Basketbol: \( 20 \) kişi (Verilmiş).
- ⚽ Futbol: Basketboldan \( 12 \) fazla ise;
\( 20 + 12 = 32 \) kişi. - 🏐 Voleybol: Futbol ve Basketbol toplamının yarısı ise;
Önce toplamı bulalım: \( 32 + 20 = 52 \)
Şimdi yarısını bulalım: \( 52 \div 2 = 26 \) kişi.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-matematik-kategorilerle-calisma/sorular