💡 5. Sınıf Matematik: Grafikler Çözümlü Örnekler

Adım 1: Grafiğimizin eksenlerini belirleyelim.

• Yatay eksene (x ekseni) renkleri yerleştireceğiz.
• Dikey eksene (y ekseni) ise öğrenci sayısını yerleştireceğiz.

Adım 2: Renkleri yatay eksene yazalım: Mavi, Kırmızı, Yeşil, Sarı.

Adım 3: Öğrenci sayılarına göre sütunları çizelim.

• Mavi için 12 birim yüksekliğinde bir sütun.
• Kırmızı için 8 birim yüksekliğinde bir sütun.
• Yeşil için 10 birim yüksekliğinde bir sütun.
• Sarı için 5 birim yüksekliğinde bir sütun.

Adım 4: Grafiğimize bir başlık ekleyelim: "En Sevilen Renkler".

Bu sütun grafiği sayesinde hangi rengin en çok sevildiğini kolayca görebiliriz. Mavi renk en popüler olanı! ✅

Adım 1: Yatay eksene meyve türlerini, dikey eksene ise ağaç sayılarını yerleştirelim.

Adım 2: Her meyve türü için karşılık gelen ağaç sayısını gösteren noktaları belirleyelim.

• Elma: 15 noktasında
• Armut: 10 noktasında
• Kiraz: 7 noktasında
• Erik: 12 noktasında

Adım 3: Bu noktaları sırasıyla birer doğru parçası ile birleştirelim.

Adım 4: Grafiğimize "Bahçe Meyve Ağaçları" başlığını verelim.

Çizgi grafiği, meyve ağaçlarının sayısındaki değişimleri veya karşılaştırmaları görmek için kullanışlıdır. 💡

Adım 1: Yatay eksene günleri (Pazartesi'den Pazar'a), dikey eksene ise satılan meyve suyu miktarını (litre) yerleştirelim.

Adım 2: Her gün için belirtilen miktarlara karşılık gelen noktaları işaretleyelim.

Adım 3: İşaretlediğimiz noktaları sırasıyla birleştirerek bir çizgi grafiği oluşturalım.

Adım 4: Grafiğimize "Haftalık Meyve Suyu Satışları" başlığını ekleyelim.

Sonuç: Grafiğe baktığımızda, en yüksek noktanın Cumartesi gününe denk geldiğini görürüz. Bu da en çok meyve suyunun Cumartesi günü satıldığını gösterir. Cumartesi günü 35 litre meyve suyu satılmıştır. ✅

Adım 1: Yatay eksene kitap türlerini (Hikaye, Roman, Bilim Kurgu, Masal), dikey eksene ise ödünç alınan kitap sayılarını yerleştirelim.

Adım 2: Her kitap türü için, belirtilen sayıya kadar yükselen sütunlar çizelim.

• Hikaye: 45
• Roman: 30
• Bilim Kurgu: 25
• Masal: 40

Adım 3: Grafiğimize "Kütüphane Kitap Ödünç Alma İstatistikleri" başlığını verelim.

Sonuç: Sütunlara baktığımızda en yüksek sütunun Hikaye türüne ait olduğunu görüyoruz. Bu da en çok hikaye kitabının ödünç alındığı anlamına gelir. 📌

Adım 1: Hesaplama

• Bir haftada hafta içi biriken para: 5 gün * 10 TL/gün = 50 TL
• Bir haftada hafta sonu biriken para: 2 gün * 20 TL/gün = 40 TL
• Ayşe'nin bir haftada toplam birikimi: 50 TL + 40 TL = 90 TL

Adım 2: Oyuncak Fiyatı İçin Gerekli Hafta Sayısı

• Oyuncak fiyatı: 150 TL
• Ayşe'nin bir haftada biriktirdiği: 90 TL
• Ayşe'nin 150 TL'ye ulaşması için gereken tam hafta sayısı: Oyuncak fiyatı / Bir haftalık birikim = 150 TL / 90 TL. Bu tam bir sayı değildir.
• İlk hafta sonunda Ayşe'nin 90 TL'si olacak.
• İkinci haftanın ilk günü (Pazartesi) 10 TL daha biriktirirse toplamı 100 TL olur.
• İkinci haftanın ikinci günü (Salı) 10 TL daha biriktirirse toplamı 110 TL olur.
• ...
• Ayşe'nin 150 TL'ye ulaşması için 2 tam haftaya ihtiyacı vardır. (İkinci haftanın sonunda 180 TL'si olacaktır.)

Adım 3: Çizgi Grafiği ile Gösterim (Metinsel Açıklama)

Bu durumu bir çizgi grafiği ile şöyle gösterebilirdik:

• Yatay eksene hafta sayılarını (0, 1, 2, ...) yerleştirirdik.
• Dikey eksene ise Ayşe'nin o haftanın sonundaki toplam birikimini (TL olarak) gösterirdik.
• Grafikte, 0. haftada 0 TL'den başlardık.
• 1. haftanın sonunda nokta (1, 90) olurdu.
• 2. haftanın sonunda nokta (2, 180) olurdu.
• Bu noktaları birleştiren bir çizgi, Ayşe'nin birikiminin zamanla nasıl arttığını gösterirdi. Oyuncak fiyatı olan 150 TL'lik seviyeyi hangi hafta sonunda geçtiğini de bu çizgi üzerinde görebilirdik. 👉

Adım 1: Her Ürünün Toplam Satış Gelirini Hesaplama

• Ekmek geliri: 50 adet * 5 TL/adet = 250 TL
• Süt geliri: 30 adet * 15 TL/adet = 450 TL
• Peynir geliri: 20 adet * 40 TL/adet = 800 TL
• Yoğurt geliri: 40 adet * 10 TL/adet = 400 TL

Adım 2: En Çok Gelir Getiren Ürünü Bulma

Hesaplamalarımıza göre, en çok geliri Peynir ürünü getirmiştir (800 TL). ✅

Adım 3: Sütun Grafiği ile Gösterim (Metinsel Açıklama)

Bu verileri bir sütun grafiği ile şöyle gösterebilirdik:

• Yatay eksene ürün isimlerini (Ekmek, Süt, Peynir, Yoğurt) yerleştirirdik.
• Dikey eksene ise her ürünün toplam satış gelirini (TL olarak) gösterirdik.
• Her ürün için, hesapladığımız gelire karşılık gelen yükseklikte bir sütun çizerdik.
• En yüksek sütun Peynir için olurdu, bu da en çok geliri Peynir'in getirdiğini görsel olarak vurgulardı. 💡

Adım 1: Yatay eksene şehir isimlerini (Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya, Trabzon) ve dikey eksene ise yolcu sayılarını yerleştirelim.

Adım 2: Her şehir için belirtilen yolcu sayısına karşılık gelen noktaları grafikte işaretleyelim.

Adım 3: İşaretlediğimiz noktaları sırasıyla birer doğru parçası ile birleştirerek bir çizgi grafiği oluşturalım.

Adım 4: Grafiğimize "Şehirlerarası Otobüs Seferleri Yolcu Sayıları" başlığını ekleyelim.

Sonuç: Grafiğe baktığımızda, en alçak noktaya sahip olan şehrin Trabzon olduğunu görürüz. Trabzon'a yapılan seferde 40 yolcu taşınmıştır, bu da en az yolcu sayısıdır. 📌

Adım 1: Yatay eksene spor dallarını (Futbol, Basketbol, Voleybol, Yüzme, Tenis), dikey eksene ise öğrenci sayılarını yerleştirelim.

Adım 2: Her spor dalı için, belirtilen öğrenci sayısına kadar yükselen sütunlar çizelim.

• Futbol: 70
• Basketbol: 55
• Voleybol: 65
• Yüzme: 40
• Tenis: 30

Adım 3: Grafiğimize "Öğrenci Spor Tercihleri" başlığını verelim.

Adım 4: Futbol ve Voleybol Arasındaki Farkı Hesaplama

• Futbol tercih eden öğrenci sayısı: 70
• Voleybol tercih eden öğrenci sayısı: 65
• Fark: 70 - 65 = 5 öğrenci

Sonuç: Futbol ve Voleybol arasındaki öğrenci sayısı farkı 5'tir. Bu, futbolun voleyboldan 5 öğrenci daha fazla tercih edildiği anlamına gelir. 👉

Adım 1: Pasta Grafiğini Anlamak

Pasta grafiği, bir bütünün parçalarını göstermek için kullanılır. Bütün, bir daire ile temsil edilir ve her bir parça, o kategorinin bütüne oranını gösteren bir dilim olarak çizilir.

Adım 2: Toplam Harcamayı Hesaplama

• Toplam Harcama = Gıda + Kira + Fatura + Ulaşım + Diğer Harcamalar
• Toplam Harcama = 2000 TL + 3000 TL + 1000 TL + 500 TL + 1500 TL = 8000 TL

Adım 3: Her Kategorinin Oranını Hesaplama (Yüzde veya Derece olarak)

Bu seviyede, pasta grafiğinin nasıl görüneceğini metinsel olarak anlatmak yeterlidir. Pasta grafiğinde:

• Kira kategorisi, toplam harcamanın en büyük kısmını oluşturduğu için en büyük dilime sahip olacaktır.
• Gıda ve Diğer Harcamalar da önemli dilimlere sahip olacaktır.
• Fatura ve Ulaşım ise daha küçük dilimlere sahip olacaktır.

Adım 4: En Çok Harcama Yapılan Kategoriyi Bulma

Hesaplamalarımıza göre, en çok harcama Kira kategorisine yapılmıştır (3000 TL). ✅

Pasta grafiği, bu harcama dağılımını görsel olarak çok net bir şekilde ortaya koyar. En büyük dilim Kira'yı temsil ederdi. 💡