💡 5. Sınıf Matematik: Döngüler Ve Örüntüler Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
🔢 Aşağıdaki sayı örüntüsünün kuralını bularak sonraki iki terimini yazınız:
Örüntü: \( 4, 9, 14, 19, \ldots \)
Çözüm ve Açıklama
Bu örüntüdeki sayıların nasıl değiştiğini inceleyelim:
👉 İlk sayı \( 4 \).
👉 İkinci sayı \( 9 \). \( 9 - 4 = 5 \) olduğu için \( 5 \) artmış.
👉 Üçüncü sayı \( 14 \). \( 14 - 9 = 5 \) olduğu için \( 5 \) artmış.
👉 Dördüncü sayı \( 19 \). \( 19 - 14 = 5 \) olduğu için \( 5 \) artmış.
✅ Kural: Örüntüdeki her sayı, bir önceki sayının \( 5 \) fazlasıdır. Yani örüntü, her adımda \( 5 \) artmaktadır.
Şimdi sonraki iki terimi bulalım:
👉 Beşinci terim: \( 19 + 5 = 24 \)
👉 Altıncı terim: \( 24 + 5 = 29 \)
💡 Cevap: Örüntünün kuralı "Her adımda \( 5 \) artar" ve sonraki iki terim \( 24 \) ve \( 29 \)'dur.
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
📉 Bir bakkal, her gün bir önceki günden \( 8 \) ekmek daha az satmaktadır. Pazartesi günü \( 120 \) ekmek satan bakkalın, salı, çarşamba ve perşembe günleri kaçar ekmek sattığını bir örüntü oluşturarak bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bakkalın her gün sattığı ekmek sayısı bir örüntü oluşturmaktadır. Kuralımız "her gün \( 8 \) ekmek daha az satması"dır.
✅ Cevap: Bakkal salı günü \( 112 \), çarşamba günü \( 104 \) ve perşembe günü \( 96 \) ekmek satmıştır. Oluşan örüntü: \( 120, 112, 104, 96, \ldots \)
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
🔺 Aşağıda kibrit çöpleriyle oluşturulan bir üçgen örüntüsünün ilk üç adımı verilmiştir.
1. Adım: Bir üçgen (3 kibrit çöpü kullanılmış)
2. Adım: Yan yana iki üçgen (5 kibrit çöpü kullanılmış)
3. Adım: Yan yana üç üçgen (7 kibrit çöpü kullanılmış)
Bu örüntüye göre, 5. adımda kaç kibrit çöpü kullanılır?
✅ Cevap: Bu örüntünün 5. adımında \( 11 \) kibrit çöpü kullanılır.
4
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
⏰ Bir otobüs durağından her \( 15 \) dakikada bir otobüs geçmektedir. İlk otobüs saat \( 07:00 \)'de geçtiğine göre, saat \( 08:00 \) ile \( 09:00 \) arasında kaç otobüs geçeceğini bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Otobüslerin geçiş saatleri bir döngü oluşturmaktadır. İlk otobüs \( 07:00 \)'de geçtiğine göre, diğer saatleri bulalım:
Şimdi saat \( 08:00 \) ile \( 09:00 \) arasında geçen otobüsleri sayalım:
\( 08:00 \)
\( 08:15 \)
\( 08:30 \)
\( 08:45 \)
\( 09:00 \)
Bu aralıkta \( 5 \) otobüs geçmektedir.
✅ Cevap: Saat \( 08:00 \) ile \( 09:00 \) arasında \( 5 \) otobüs geçer.
5
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
💰 Elif, kumbara biriktirmeye başlıyor. İlk hafta kumbarasına \( 15 \) TL atıyor. Sonraki her hafta kumbarasına bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla atmaya karar veriyor. Elif'in 4. hafta sonunda kumbarasında toplam kaç TL parası olur?
Çözüm ve Açıklama
Elif'in her hafta kumbarasına attığı para miktarını ve toplam biriken parayı ayrı ayrı takip edelim:
🗓️ 1. Hafta: Kumbarasına attığı para \( 15 \) TL.
Toplam biriken para: \( 15 \) TL.
🗓️ 2. Hafta: Bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla.
Kumbarasına attığı para: \( 15 + 5 = 20 \) TL.
Toplam biriken para: \( 15 + 20 = 35 \) TL.
🗓️ 3. Hafta: Bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla.
Kumbarasına attığı para: \( 20 + 5 = 25 \) TL.
Toplam biriken para: \( 35 + 25 = 60 \) TL.
🗓️ 4. Hafta: Bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla.
Kumbarasına attığı para: \( 25 + 5 = 30 \) TL.
Toplam biriken para: \( 60 + 30 = 90 \) TL.
✅ Cevap: Elif'in 4. hafta sonunda kumbarasında toplam \( 90 \) TL parası olur.
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
🧩 Bir sayı oyununda, sayılar belirli bir kurala göre aşağıdaki gibi sıralanmıştır:
1. Adım: \( 3 \)
2. Adım: \( 7 \)
3. Adım: \( 11 \)
4. Adım: \( 15 \)
Bu kurala göre oyunun 7. adımında hangi sayı yer almalıdır?
Çözüm ve Açıklama
Öncelikle verilen adımlardaki sayı örüntüsünün kuralını bulalım:
🔢 1. Adım: \( 3 \)
🔢 2. Adım: \( 7 \). (\( 7 - 3 = 4 \) olduğu için \( 4 \) artmış)
🔢 3. Adım: \( 11 \). (\( 11 - 7 = 4 \) olduğu için \( 4 \) artmış)
🔢 4. Adım: \( 15 \). (\( 15 - 11 = 4 \) olduğu için \( 4 \) artmış)
💡 Kural: Bu örüntüdeki her sayı, bir önceki sayının \( 4 \) fazlasıdır. Yani örüntü, her adımda \( 4 \) artmaktadır.
Şimdi 7. adımda yer alacak sayıyı bulmak için örüntüyü devam ettirelim:
✅ Cevap: Oyunun 7. adımında \( 27 \) sayısı yer almalıdır.
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
🖼️ Aşağıda, bir resim sergisindeki tabloların asılma düzeni verilmiştir.
1. sıra: \( 1 \) tablo
2. sıra: \( 3 \) tablo
3. sıra: \( 5 \) tablo
4. sıra: \( 7 \) tablo
Bu düzen aynı kurala göre devam ettiğine göre, 6. sırada kaç tablo olacağını bulunuz.
✅ Cevap: Bu düzenlemeye göre 6. sırada \( 11 \) tablo olacaktır.
8
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
🚀 İlk terimi \( 100 \) olan ve her adımda \( 12 \) azalan bir sayı örüntüsünün 7. terimi kaçtır?
Çözüm ve Açıklama
Örüntünün ilk terimi \( 100 \) ve kuralı "her adımda \( 12 \) azalır" şeklindedir.
7. terimi bulmak için adım adım ilerleyelim:
🔢 1. Terim: \( 100 \)
🔢 2. Terim: \( 100 - 12 = 88 \)
🔢 3. Terim: \( 88 - 12 = 76 \)
🔢 4. Terim: \( 76 - 12 = 64 \)
🔢 5. Terim: \( 64 - 12 = 52 \)
🔢 6. Terim: \( 52 - 12 = 40 \)
🔢 7. Terim: \( 40 - 12 = 28 \)
✅ Cevap: İlk terimi \( 100 \) olan ve her adımda \( 12 \) azalan sayı örüntüsünün 7. terimi \( 28 \)'dir.
5. Sınıf Matematik: Döngüler Ve Örüntüler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
🔢 Aşağıdaki sayı örüntüsünün kuralını bularak sonraki iki terimini yazınız:
Örüntü: \( 4, 9, 14, 19, \ldots \)
Çözüm:
Bu örüntüdeki sayıların nasıl değiştiğini inceleyelim:
👉 İlk sayı \( 4 \).
👉 İkinci sayı \( 9 \). \( 9 - 4 = 5 \) olduğu için \( 5 \) artmış.
👉 Üçüncü sayı \( 14 \). \( 14 - 9 = 5 \) olduğu için \( 5 \) artmış.
👉 Dördüncü sayı \( 19 \). \( 19 - 14 = 5 \) olduğu için \( 5 \) artmış.
✅ Kural: Örüntüdeki her sayı, bir önceki sayının \( 5 \) fazlasıdır. Yani örüntü, her adımda \( 5 \) artmaktadır.
Şimdi sonraki iki terimi bulalım:
👉 Beşinci terim: \( 19 + 5 = 24 \)
👉 Altıncı terim: \( 24 + 5 = 29 \)
💡 Cevap: Örüntünün kuralı "Her adımda \( 5 \) artar" ve sonraki iki terim \( 24 \) ve \( 29 \)'dur.
Örnek 2:
📉 Bir bakkal, her gün bir önceki günden \( 8 \) ekmek daha az satmaktadır. Pazartesi günü \( 120 \) ekmek satan bakkalın, salı, çarşamba ve perşembe günleri kaçar ekmek sattığını bir örüntü oluşturarak bulunuz.
Çözüm:
Bakkalın her gün sattığı ekmek sayısı bir örüntü oluşturmaktadır. Kuralımız "her gün \( 8 \) ekmek daha az satması"dır.
✅ Cevap: Bakkal salı günü \( 112 \), çarşamba günü \( 104 \) ve perşembe günü \( 96 \) ekmek satmıştır. Oluşan örüntü: \( 120, 112, 104, 96, \ldots \)
Örnek 3:
🔺 Aşağıda kibrit çöpleriyle oluşturulan bir üçgen örüntüsünün ilk üç adımı verilmiştir.
1. Adım: Bir üçgen (3 kibrit çöpü kullanılmış)
2. Adım: Yan yana iki üçgen (5 kibrit çöpü kullanılmış)
3. Adım: Yan yana üç üçgen (7 kibrit çöpü kullanılmış)
Bu örüntüye göre, 5. adımda kaç kibrit çöpü kullanılır?
✅ Cevap: Bu örüntünün 5. adımında \( 11 \) kibrit çöpü kullanılır.
Örnek 4:
⏰ Bir otobüs durağından her \( 15 \) dakikada bir otobüs geçmektedir. İlk otobüs saat \( 07:00 \)'de geçtiğine göre, saat \( 08:00 \) ile \( 09:00 \) arasında kaç otobüs geçeceğini bulunuz.
Çözüm:
Otobüslerin geçiş saatleri bir döngü oluşturmaktadır. İlk otobüs \( 07:00 \)'de geçtiğine göre, diğer saatleri bulalım:
Şimdi saat \( 08:00 \) ile \( 09:00 \) arasında geçen otobüsleri sayalım:
\( 08:00 \)
\( 08:15 \)
\( 08:30 \)
\( 08:45 \)
\( 09:00 \)
Bu aralıkta \( 5 \) otobüs geçmektedir.
✅ Cevap: Saat \( 08:00 \) ile \( 09:00 \) arasında \( 5 \) otobüs geçer.
Örnek 5:
💰 Elif, kumbara biriktirmeye başlıyor. İlk hafta kumbarasına \( 15 \) TL atıyor. Sonraki her hafta kumbarasına bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla atmaya karar veriyor. Elif'in 4. hafta sonunda kumbarasında toplam kaç TL parası olur?
Çözüm:
Elif'in her hafta kumbarasına attığı para miktarını ve toplam biriken parayı ayrı ayrı takip edelim:
🗓️ 1. Hafta: Kumbarasına attığı para \( 15 \) TL.
Toplam biriken para: \( 15 \) TL.
🗓️ 2. Hafta: Bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla.
Kumbarasına attığı para: \( 15 + 5 = 20 \) TL.
Toplam biriken para: \( 15 + 20 = 35 \) TL.
🗓️ 3. Hafta: Bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla.
Kumbarasına attığı para: \( 20 + 5 = 25 \) TL.
Toplam biriken para: \( 35 + 25 = 60 \) TL.
🗓️ 4. Hafta: Bir önceki haftadan \( 5 \) TL fazla.
Kumbarasına attığı para: \( 25 + 5 = 30 \) TL.
Toplam biriken para: \( 60 + 30 = 90 \) TL.
✅ Cevap: Elif'in 4. hafta sonunda kumbarasında toplam \( 90 \) TL parası olur.
Örnek 6:
🧩 Bir sayı oyununda, sayılar belirli bir kurala göre aşağıdaki gibi sıralanmıştır:
1. Adım: \( 3 \)
2. Adım: \( 7 \)
3. Adım: \( 11 \)
4. Adım: \( 15 \)
Bu kurala göre oyunun 7. adımında hangi sayı yer almalıdır?
Çözüm:
Öncelikle verilen adımlardaki sayı örüntüsünün kuralını bulalım:
🔢 1. Adım: \( 3 \)
🔢 2. Adım: \( 7 \). (\( 7 - 3 = 4 \) olduğu için \( 4 \) artmış)
🔢 3. Adım: \( 11 \). (\( 11 - 7 = 4 \) olduğu için \( 4 \) artmış)
🔢 4. Adım: \( 15 \). (\( 15 - 11 = 4 \) olduğu için \( 4 \) artmış)
💡 Kural: Bu örüntüdeki her sayı, bir önceki sayının \( 4 \) fazlasıdır. Yani örüntü, her adımda \( 4 \) artmaktadır.
Şimdi 7. adımda yer alacak sayıyı bulmak için örüntüyü devam ettirelim:
✅ Cevap: Oyunun 7. adımında \( 27 \) sayısı yer almalıdır.
Örnek 7:
🖼️ Aşağıda, bir resim sergisindeki tabloların asılma düzeni verilmiştir.
1. sıra: \( 1 \) tablo
2. sıra: \( 3 \) tablo
3. sıra: \( 5 \) tablo
4. sıra: \( 7 \) tablo
Bu düzen aynı kurala göre devam ettiğine göre, 6. sırada kaç tablo olacağını bulunuz.