🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Matematik
💡 5. Sınıf Matematik: Doğal Sayılarda Çözümleme Problem Örnekleri Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Matematik: Doğal Sayılarda Çözümleme Problem Örnekleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir sayının basamak değerlerini ve bulunduğu basamağı bulma alıştırması yapalım. 45.678 sayısının okunuşu nedir? Bu sayının on binler basamağındaki rakam kaçtır? Bu rakamın basamak değeri nedir? 💡
Çözüm:
Harika bir soru! Gel birlikte adım adım çözelim:
- Sayıyı okuyalım: Kırk beş bin altı yüz yetmiş sekiz.
- Sayıdaki rakamların yerlerine bakalım:
- 8: Birler basamağı
- 7: Onlar basamağı
- 6: Yüzler basamağı
- 5: Binler basamağı
- 4: On binler basamağı
- Soru bizden on binler basamağındaki rakamı istiyor. Bu rakam 4'tür. ✅
- Bu rakamın basamak değerini bulalım: On binler basamağındaki 4 rakamının basamak değeri, 4'ün yanına 4 tane sıfır eklenerek bulunur. Yani 40.000'dir. 🚀
Örnek 2:
123.456 sayısını çözümleyelim. Bu sayının yüzler basamağındaki rakamın basamak değeri ile onlar basamağındaki rakamın basamak değerini toplayalım. ➕
Çözüm:
Haydi, bu sayıyı çözümleyip istenen toplama işlemini yapalım:
- Önce sayıyı çözümleyelim:
- 123.456 = (1 x 100.000) + (2 x 10.000) + (3 x 1.000) + (4 x 100) + (5 x 10) + (6 x 1)
- Bu şekilde de yazabiliriz: 100.000 + 20.000 + 3.000 + 400 + 50 + 6
- Şimdi istenen basamak değerlerini bulalım:
- Yüzler basamağındaki rakam 4'tür. Basamak değeri: 400.
- Onlar basamağındaki rakam 5'tir. Basamak değeri: 50.
- Bu iki basamak değerini toplayalım: 400 + 50 = 450. 🎉
Örnek 3:
7.000.000 + 50.000 + 800 + 30 şeklinde çözümlenmiş bir sayının okunuşu nedir? Bu sayının milyonlar basamağındaki rakamın basamak değeri ile binler basamağındaki rakamın basamak değerinin farkı kaçtır? 🤔
Çözüm:
Bu tür sorular, sayıyı oluşturma ve basamak değerlerini anlama becerimizi ölçer. Hadi çözelim:
- Önce verilen çözümlenmiş hali birleştirelim:
- 7.000.000 (Milyonlar basamağı)
- 50.000 (On binler basamağı)
- 800 (Yüzler basamağı)
- 30 (Onlar basamağı)
- Bu değerleri bir araya getirdiğimizde sayı 7.050.830 olur.
- Sayıyı okuyalım: Yedi milyon elli bin sekiz yüz otuz. 🗣️
- Şimdi basamak değerlerinin farkını bulalım:
- Milyonlar basamağındaki rakam 7'dir. Basamak değeri: 7.000.000.
- Binler basamağında hangi rakam var? Çözümlemede binler basamağı için bir değer verilmemiş. Bu, o basamağın 0 olduğu anlamına gelir. 💡
- Binler basamağındaki rakam 0'dır. Basamak değeri: 0.
- Farkı bulalım: 7.000.000 - 0 = 7.000.000. 💯
Örnek 4:
Bir markette satılan ürünlerin fiyatları aşağıdaki gibidir:
- Elma: 5 TL
- Süt: 12 TL
- Ekmek: 3 TL
- Peynir: 25 TL
Çözüm:
Bu, biraz düşünme gerektiren ama çözülebilecek harika bir problem! Gelin adım adım ilerleyelim:
- Önce Ayşe Hanım'ın aldığı ürünlerin fiyatlarını toplayarak kontrol edelim: 5 + 12 + 3 + 25 = 45 TL. Bu, toplam ödemeyle uyumlu. ✅
- Şimdi ikinci ipucuna odaklanalım: "Aldığı ürünlerden birinin fiyatı, diğerlerinin fiyatlarının toplamından 10 TL fazladır."
- Bu ipucunu test etmek için her bir ürünü sırayla "fazla olan ürün" olarak kabul edelim ve kontrol edelim:
- Eğer Elma (5 TL) fazlaysa: Diğer ürünlerin toplamı (12 + 3 + 25 = 40 TL). Elmanın fiyatı (5 TL), diğerlerinin toplamından (40 TL) 10 TL fazla mı? Hayır.
- Eğer Süt (12 TL) fazlaysa: Diğer ürünlerin toplamı (5 + 3 + 25 = 33 TL). Sütün fiyatı (12 TL), diğerlerinin toplamından (33 TL) 10 TL fazla mı? Hayır.
- Eğer Ekmek (3 TL) fazlaysa: Diğer ürünlerin toplamı (5 + 12 + 25 = 42 TL). Ekmeğin fiyatı (3 TL), diğerlerinin toplamından (42 TL) 10 TL fazla mı? Hayır.
- Eğer Peynir (25 TL) fazlaysa: Diğer ürünlerin toplamı (5 + 12 + 3 = 20 TL). Peynirin fiyatı (25 TL), diğerlerinin toplamından (20 TL) 10 TL fazla mı? Evet! 25 TL = 20 TL + 5 TL. Bu şartı sağlıyor. 🎉
- Sonuç olarak, Ayşe Hanım'ın aldığı ve diğerlerinin toplamından 10 TL fazla olan ürün Peynir'dir ve fiyatı 25 TL'dir. 🏆
Örnek 5:
Bir inşaat firması, yeni bir bina inşa ediyor. Binanın kat planında, her katta 12 daire bulunuyor. Bina toplamda 8 kattan oluşuyor. İnşaat firması, her daireye 3 adet pencere takılacağını hesaplıyor. Bu hesaplamayı doğal sayılarda çözümleme mantığıyla düşünelim. Toplam pencere sayısını bulmak için hangi basamakları ve değerleri kullanırız? 🏠
Çözüm:
Harika bir günlük hayat örneği! Bu problemi çözümleme mantığıyla ele alalım:
- Önce toplam daire sayısını bulalım:
- Her katta 12 daire var ve 8 kat var.
- Toplam daire = 12 x 8 = 96 daire.
- Şimdi toplam pencere sayısını hesaplayalım:
- Her daireye 3 pencere takılacak.
- Toplam pencere = 96 x 3 = 288 pencere.
- Bu 288 sayısını çözümleme mantığıyla düşünelim:
- Sayı: 288
- Okunuşu: İki yüz seksen sekiz
- Çözümlenmiş hali:
- 288 = (2 x 100) + (8 x 10) + (8 x 1)
- Yani: 200 + 80 + 8
- Burada kullandığımız basamaklar ve değerler şunlardır:
- Yüzler basamağı: Rakam 2, basamak değeri 200.
- Onlar basamağı: Rakam 8, basamak değeri 80.
- Birler basamağı: Rakam 8, basamak değeri 8.
Örnek 6:
ABC ve XYZ iki basamaklı doğal sayılardır. A rakamı X rakamından 2 fazladır. B rakamı Y rakamından 3 eksiktir. ABC sayısının çözümlenmiş hali, XYZ sayısının çözümlenmiş halinden 170 fazladır. Buna göre ABC sayısı kaçtır? 🔢
Çözüm:
Bu soruda verilen bilgileri matematiksel ifadelere dökmek ve denklemleri çözmek gerekiyor. Hadi başlayalım:
- Verilenler:
- ABC sayısı iki basamaklıdır. Bu, 10A + B şeklinde yazılabilir.
- XYZ sayısı iki basamaklıdır. Bu, 10X + Y şeklinde yazılabilir.
- A = X + 2
- B = Y - 3
- (10A + B) - (10X + Y) = 170
- Şimdi denklemde A ve B yerine X ve Y'li ifadeleri yazalım:
- 10(X + 2) + (Y - 3) - (10X + Y) = 170
- Denklemi açalım:
- 10X + 20 + Y - 3 - 10X - Y = 170
- Sadeleştirelim. (10X - 10X) ve (Y - Y) birbirini götürür:
- 20 - 3 = 170
- 17 = 170
- Üç basamaklı sayılar için:
- ABC = 100A + 10B + C
- XYZ = 100X + 10Y + Z
- (100A + 10B + C) - (100X + 10Y + Z) = 170
- A = X + 2, B = Y - 3
- 100(X+2) + 10(Y-3) + C - (100X + 10Y + Z) = 170
- 100X + 200 + 10Y - 30 + C - 100X - 10Y - Z = 170
- 200 - 30 + C - Z = 170
- 170 + C - Z = 170
- Bu durumda C - Z = 0 olmalıdır. Yani C = Z.
- Şimdi ABC sayısını bulalım. A = X + 2, B = Y - 3, C = Z.
- Örneğin, X=1, Y=4 alırsak:
- A = 1 + 2 = 3
- B = 4 - 3 = 1
- C = Z (Herhangi bir rakam olabilir, örneğin 5)
- O zaman ABC sayısı 315 olur.
- XYZ sayısı 145 olur.
- Farkları: 315 - 145 = 170. Bu doğru! ✅
Örnek 7:
5. Sınıf düzeyindeki bir öğrenciye, 345.678 sayısının çözümlemesini anlatırken hangi basamakların ve bu basamaklardaki rakamların basamak değerlerinin kullanılacağını gösterelim. ✍️
Çözüm:
Harika bir başlangıç! 5. sınıf seviyesine uygun bir şekilde bu sayıyı çözümleyelim:
- Elimizdeki sayı: 345.678
- Bu sayıyı basamaklarına ayıralım:
- 8 sayısı birler basamağındadır. Basamak değeri: 8 x 1 = 8
- 7 sayısı onlar basamağındadır. Basamak değeri: 7 x 10 = 70
- 6 sayısı yüzler basamağındadır. Basamak değeri: 6 x 100 = 600
- 5 sayısı binler basamağındadır. Basamak değeri: 5 x 1.000 = 5.000
- 4 sayısı on binler basamağındadır. Basamak değeri: 4 x 10.000 = 40.000
- 3 sayısı yüz binler basamağındadır. Basamak değeri: 3 x 100.000 = 300.000
- Şimdi bu basamak değerlerini toplayarak sayıyı çözümleyebiliriz:
- 345.678 = 300.000 + 40.000 + 5.000 + 600 + 70 + 8
- Veya çarpma işlemiyle de gösterebiliriz:
- 345.678 = (3 x 100.000) + (4 x 10.000) + (5 x 1.000) + (6 x 100) + (7 x 10) + (8 x 1)
Örnek 8:
Bir kütüphanede üç yüz elli iki bin kitap bulunmaktadır. Bu kitapların altmış bin tanesi roman, yirmi bin tanesi hikaye, beş bin tanesi şiir ve geriye kalanı ise ansiklopedidir. Ansiklopedi sayısını bulmak için doğal sayılarda çözümleme mantığını kullanabilir miyiz? Nasıl? 📚
Çözüm:
Elbette, bu problemi çözümleme mantığıyla adım adım çözebiliriz!
- Önce toplam kitap sayısını çözümleyerek yazalım:
- Toplam kitap sayısı: 352.000
- Çözümlenmiş hali: 300.000 + 50.000 + 2.000
- Şimdi verilen türlerdeki kitap sayılarını toplayalım:
- Roman: 60.000
- Hikaye: 20.000
- Şiir: 5.000
- Toplam bilinen türdeki kitap sayısı = 60.000 + 20.000 + 5.000 = 85.000
- Ansiklopedi sayısını bulmak için toplam kitap sayısından bilinen türdeki kitap sayılarını çıkaralım:
- Ansiklopedi sayısı = Toplam kitap sayısı - Bilinen türdeki kitap sayısı
- Ansiklopedi sayısı = 352.000 - 85.000 = 267.000
- Bulduğumuz 267.000 sayısını çözümleyerek kontrol edelim:
- 267.000 = 200.000 + 60.000 + 7.000
- Bu, sayının basamak değerlerinin doğru bir şekilde toplandığını gösterir. 💡
Örnek 9:
Bir çiftçi, tarlasındaki ürünleri topluyor. Pazartesi günü tarlasının 12.500 kilogramını topladı. Salı günü ise Pazartesi gününe göre 3.750 kilogram daha fazla ürün topladı. Çarşamba günü topladığı ürün miktarı ise Salı günü topladığının yarısı kadardır. Bu üç günde toplam kaç kilogram ürün toplamıştır? Bu miktarı doğal sayılarda çözümleyerek gösteriniz. 🚜
Çözüm:
Bu problem, ardışık hesaplamalar ve çözümleme becerilerini bir araya getiriyor. Gelin adım adım çözelim:
- Pazartesi: 12.500 kg
- Salı: Pazartesi gününe göre 3.750 kg daha fazla.
- Salı = 12.500 + 3.750 = 16.250 kg
- Çarşamba: Salı gününün yarısı kadar.
- Çarşamba = 16.250 / 2 = 8.125 kg
- Toplam Ürün Miktarı: Pazartesi + Salı + Çarşamba
- Toplam = 12.500 + 16.250 + 8.125 = 36.875 kg
- Şimdi toplam ürün miktarını doğal sayılarda çözümleyelim:
- Sayı: 36.875
- Okunuşu: Otuz altı bin sekiz yüz yetmiş beş
- Çözümlenmiş hali:
- 36.875 = (3 x 10.000) + (6 x 1.000) + (8 x 100) + (7 x 10) + (5 x 1)
- Yani: 30.000 + 6.000 + 800 + 70 + 5
Örnek 10:
4A5B ve 3C6D dört basamaklı doğal sayılardır. A, B, C ve D rakamlardır. 4A5B sayısının çözümlenmiş hali, 3C6D sayısının çözümlenmiş halinden 738 fazladır. Buna göre A + B + C + D toplamı kaçtır? ❓
Çözüm:
Bu soru, basamak değerlerini ve denklem kurma becerilerini birleştiriyor. Hadi adım adım ilerleyelim:
- Verilen sayılar ve çözümlenmiş halleri:
- 4A5B = 4000 + 10A + 50 + B
- 3C6D = 3000 + 10C + 60 + D
- Verilen fark denklemi:
- (4000 + 10A + 50 + B) - (3000 + 10C + 60 + D) = 738
- Denklemi açalım ve sadeleştirelim:
- 4000 + 10A + 50 + B - 3000 - 10C - 60 - D = 738
- (4000 - 3000) + (50 - 60) + 10A + B - 10C - D = 738
- 1000 - 10 + 10A + B - 10C - D = 738
- 990 + 10A + B - 10C - D = 738
- Şimdi 10A + B ve 10C + D'yi yalnız bırakalım:
- 10A + B - (10C + D) = 738 - 990
- 10A + B - (10C + D) = -252
- Bu denklemde 10A + B, AB iki basamaklı sayısını; 10C + D ise CD iki basamaklı sayısını temsil eder.
- Yani, AB - CD = -252. Bu durum, CD sayısının AB sayısından 252 daha büyük olduğunu gösterir. Ancak, AB ve CD en fazla 99 olabileceğinden bu fark mümkün değildir.
- (4000 + 10A + 50 + B) - (3000 + 10C + 60 + D) = 738
- 1000 + 10A + B - 10C - D - 10 = 738
- 990 + 10A + B - 10C - D = 738
- 10A + B - 10C - D = 738 - 990
- 10A + B - (10C + D) = -252
- 4000 + 10A + 50 + B = (3000 + 10C + 60 + D) + 738
- 4000 + 10A + 50 + B = 3738 + 10C + D + 60
- 4050 + 10A + B = 3798 + 10C + D
- 10A + B - (10C + D) = 3798 - 4050
- 10A + B - (10C + D) = -252
- 4000 + 10A + 50 + B = 3000 + 10C + 60 + D + 738
- 4050 + 10A + B = 3738 + 10C + D
- 10A + B - (10C + D) = 3738 - 4050 = -252
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-matematik-dogal-sayilarda-cozumleme-problem-ornekleri/sorular