💡 5. Sınıf Matematik: Dik Açı, Doğru Açı Ve Tam Açı Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Soru 1: Aşağıdaki görselde bir kare çizilmiştir. Karelerin köşelerinde oluşan açılara ne ad verilir ve bu açıların ölçüsü kaç derecedir? 📐
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Bir karenin tüm köşelerinde oluşan açılar dik açılardır.
Dik açının ölçüsü her zaman 90 derecedir.
Bu yüzden, karelerin köşelerindeki açılar dik açıdır ve ölçüleri \( 90^\circ \)dir.
📌 Unutma: Dik açılar, genellikle bir kare sembolü ile gösterilir. 💡
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Soru 2: Bir açıölçer (iletki) üzerinde 0 dereceden başlayıp tam karşıdaki 180 dereceye kadar uzanan açının ismi nedir ve ölçüsü kaç derecedir? 📏
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Açıölçer üzerinde 0 dereceden başlayıp düz bir çizgi oluşturan 180 dereceye kadar uzanan açıya doğru açı denir.
Doğru açının ölçüsü her zaman 180 derecedir.
Bu açı, düz bir çizgi gibi görünür ve iki dik açının toplamına eşittir. \( 90^\circ + 90^\circ = 180^\circ \).
👉 İpucu: Bir doğru açı, bir doğru parçasını temsil eder. ↔️
3
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Soru 3: Bir topaç kendi etrafında tam bir tur döndüğünde, kaç derecelik bir açı yapmış olur? 🌀
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Bir nesnenin kendi etrafında tam bir tur dönmesiyle oluşan açıya tam açı denir.
Tam açının ölçüsü her zaman 360 derecedir.
Topaç da kendi etrafında tam bir tur döndüğü için \( 360^\circ \)lik bir açı yapmış olur.
💡 Bilgi: Bir tam açı, iki doğru açının toplamına eşittir. \( 180^\circ + 180^\circ = 360^\circ \).
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Soru 4: Bir dik açının içinden \( 35^\circ \)lik bir açı çıkarılırsa geriye kaç derecelik bir açı kalır? 🤔
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Öncelikle, dik açının ölçüsünü hatırlayalım: Dik açı \( 90^\circ \)dir.
Soruda bizden bu dik açının içinden \( 35^\circ \)lik bir açıyı çıkarmamız isteniyor.
Yapmamız gereken çıkarma işlemi şudur: \( 90^\circ - 35^\circ \).
Sonuç: \( 90 - 35 = 55 \).
Yani, geriye \( 55^\circ \)lik bir açı kalır.
📌 Hatırlatma: Açıları toplarken veya çıkarırken aynı birimden (derece) olmalarına dikkat etmeliyiz.
5
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Soru 5: Ayşe, odasındaki halının kenarını temizlerken, halının köşelerinin şeklini fark etti. Halı dörtgen şeklinde ve tüm köşeleri aynı açıda. Ayşe'nin halısının bir köşesinde oluşan açı türü ve ölçüsü nedir? 🧹
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Ayşe'nin halısı dörtgen şeklinde ve tüm köşeleri aynı açıda olduğu için bu halı bir kare veya dikdörtgen olabilir.
Kare ve dikdörtgenin tüm iç köşeleri dik açıdır.
Dik açının ölçüsü ise \( 90^\circ \)dir.
Bu nedenle, Ayşe'nin halısının bir köşesinde oluşan açı dik açıdır ve ölçüsü \( 90^\circ \)dir.
👉 Günlük Hayat Bağlantısı: Evimizdeki birçok eşyanın köşesi (masa, kitap, kapı) dik açıdır. 🏠
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Soru 6: Bir saat düşünün. Akrep ve yelkovan saat 6'yı gösterdiğinde, bu iki ibre arasında oluşan açının türü ve ölçüsü nedir? ⏰
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Saat 6'yı gösterdiğinde, akrep tam 6'nın üzerinde, yelkovan ise tam 12'nin üzerinde olur.
Bu durumda, akrep ve yelkovan birbirine tamamen zıt yönlerde, düz bir çizgi oluşturacak şekilde dururlar.
Düz bir çizgi oluşturan açılara doğru açı denir.
Doğru açının ölçüsü \( 180^\circ \)dir.
Bu yüzden, saat 6'da akrep ve yelkovan arasında oluşan açı doğru açıdır ve ölçüsü \( 180^\circ \)dir.
💡 Ek Bilgi: Saat 3 veya 9'u gösterdiğinde ise dik açı oluşur.
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Soru 7: Bir bisiklet tekerleği, başlangıç noktasından hareket edip bir tur attıktan sonra tekrar aynı başlangıç noktasına geri geliyor. Tekerleğin bu tam turda kaç derecelik bir açı döndüğünü bulunuz. 🚲
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Soruda tekerleğin bir tam tur attığı belirtilmiştir.
Matematikte bir nesnenin kendi etrafında tam bir dönüş yapmasıyla oluşan açıya tam açı denir.
Tam açının ölçüsü ise \( 360^\circ \)dir.
Dolayısıyla, bisiklet tekerleği bir tam tur attığında \( 360^\circ \)lik bir açı dönmüş olur.
📌 Kavram: Tam açı, bir dairenin çevresini temsil eder. 🟢
8
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Soru 8: Bir doğru açı üzerinde iki komşu açıdan biri \( 110^\circ \) ise, diğer açının ölçüsü kaç derecedir? ➕
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Öncelikle, doğru açının ölçüsünü hatırlayalım: Doğru açı \( 180^\circ \)dir.
Bir doğru açı üzerinde iki komşu açının toplamı her zaman \( 180^\circ \)ye eşittir.
Verilen açılardan biri \( 110^\circ \) ise, diğer açıyı bulmak için çıkarma işlemi yaparız.
Hesaplama: \( 180^\circ - 110^\circ \).
Sonuç: \( 180 - 110 = 70 \).
Yani, diğer açının ölçüsü \( 70^\circ \)dir.
💡 İpucu: Bu tür açılara "bütünler açılar" denir, ancak 5. sınıf seviyesinde sadece toplamlarının 180 derece olduğunu bilmek yeterlidir.
5. Sınıf Matematik: Dik Açı, Doğru Açı Ve Tam Açı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Soru 1: Aşağıdaki görselde bir kare çizilmiştir. Karelerin köşelerinde oluşan açılara ne ad verilir ve bu açıların ölçüsü kaç derecedir? 📐
Çözüm:
✅ Çözüm:
Bir karenin tüm köşelerinde oluşan açılar dik açılardır.
Dik açının ölçüsü her zaman 90 derecedir.
Bu yüzden, karelerin köşelerindeki açılar dik açıdır ve ölçüleri \( 90^\circ \)dir.
📌 Unutma: Dik açılar, genellikle bir kare sembolü ile gösterilir. 💡
Örnek 2:
Soru 2: Bir açıölçer (iletki) üzerinde 0 dereceden başlayıp tam karşıdaki 180 dereceye kadar uzanan açının ismi nedir ve ölçüsü kaç derecedir? 📏
Çözüm:
✅ Çözüm:
Açıölçer üzerinde 0 dereceden başlayıp düz bir çizgi oluşturan 180 dereceye kadar uzanan açıya doğru açı denir.
Doğru açının ölçüsü her zaman 180 derecedir.
Bu açı, düz bir çizgi gibi görünür ve iki dik açının toplamına eşittir. \( 90^\circ + 90^\circ = 180^\circ \).
👉 İpucu: Bir doğru açı, bir doğru parçasını temsil eder. ↔️
Örnek 3:
Soru 3: Bir topaç kendi etrafında tam bir tur döndüğünde, kaç derecelik bir açı yapmış olur? 🌀
Çözüm:
✅ Çözüm:
Bir nesnenin kendi etrafında tam bir tur dönmesiyle oluşan açıya tam açı denir.
Tam açının ölçüsü her zaman 360 derecedir.
Topaç da kendi etrafında tam bir tur döndüğü için \( 360^\circ \)lik bir açı yapmış olur.
💡 Bilgi: Bir tam açı, iki doğru açının toplamına eşittir. \( 180^\circ + 180^\circ = 360^\circ \).
Örnek 4:
Soru 4: Bir dik açının içinden \( 35^\circ \)lik bir açı çıkarılırsa geriye kaç derecelik bir açı kalır? 🤔
Çözüm:
✅ Çözüm:
Öncelikle, dik açının ölçüsünü hatırlayalım: Dik açı \( 90^\circ \)dir.
Soruda bizden bu dik açının içinden \( 35^\circ \)lik bir açıyı çıkarmamız isteniyor.
Yapmamız gereken çıkarma işlemi şudur: \( 90^\circ - 35^\circ \).
Sonuç: \( 90 - 35 = 55 \).
Yani, geriye \( 55^\circ \)lik bir açı kalır.
📌 Hatırlatma: Açıları toplarken veya çıkarırken aynı birimden (derece) olmalarına dikkat etmeliyiz.
Örnek 5:
Soru 5: Ayşe, odasındaki halının kenarını temizlerken, halının köşelerinin şeklini fark etti. Halı dörtgen şeklinde ve tüm köşeleri aynı açıda. Ayşe'nin halısının bir köşesinde oluşan açı türü ve ölçüsü nedir? 🧹
Çözüm:
✅ Çözüm:
Ayşe'nin halısı dörtgen şeklinde ve tüm köşeleri aynı açıda olduğu için bu halı bir kare veya dikdörtgen olabilir.
Kare ve dikdörtgenin tüm iç köşeleri dik açıdır.
Dik açının ölçüsü ise \( 90^\circ \)dir.
Bu nedenle, Ayşe'nin halısının bir köşesinde oluşan açı dik açıdır ve ölçüsü \( 90^\circ \)dir.
👉 Günlük Hayat Bağlantısı: Evimizdeki birçok eşyanın köşesi (masa, kitap, kapı) dik açıdır. 🏠
Örnek 6:
Soru 6: Bir saat düşünün. Akrep ve yelkovan saat 6'yı gösterdiğinde, bu iki ibre arasında oluşan açının türü ve ölçüsü nedir? ⏰
Çözüm:
✅ Çözüm:
Saat 6'yı gösterdiğinde, akrep tam 6'nın üzerinde, yelkovan ise tam 12'nin üzerinde olur.
Bu durumda, akrep ve yelkovan birbirine tamamen zıt yönlerde, düz bir çizgi oluşturacak şekilde dururlar.
Düz bir çizgi oluşturan açılara doğru açı denir.
Doğru açının ölçüsü \( 180^\circ \)dir.
Bu yüzden, saat 6'da akrep ve yelkovan arasında oluşan açı doğru açıdır ve ölçüsü \( 180^\circ \)dir.
💡 Ek Bilgi: Saat 3 veya 9'u gösterdiğinde ise dik açı oluşur.
Örnek 7:
Soru 7: Bir bisiklet tekerleği, başlangıç noktasından hareket edip bir tur attıktan sonra tekrar aynı başlangıç noktasına geri geliyor. Tekerleğin bu tam turda kaç derecelik bir açı döndüğünü bulunuz. 🚲
Çözüm:
✅ Çözüm:
Soruda tekerleğin bir tam tur attığı belirtilmiştir.
Matematikte bir nesnenin kendi etrafında tam bir dönüş yapmasıyla oluşan açıya tam açı denir.
Tam açının ölçüsü ise \( 360^\circ \)dir.
Dolayısıyla, bisiklet tekerleği bir tam tur attığında \( 360^\circ \)lik bir açı dönmüş olur.
📌 Kavram: Tam açı, bir dairenin çevresini temsil eder. 🟢
Örnek 8:
Soru 8: Bir doğru açı üzerinde iki komşu açıdan biri \( 110^\circ \) ise, diğer açının ölçüsü kaç derecedir? ➕
Çözüm:
✅ Çözüm:
Öncelikle, doğru açının ölçüsünü hatırlayalım: Doğru açı \( 180^\circ \)dir.
Bir doğru açı üzerinde iki komşu açının toplamı her zaman \( 180^\circ \)ye eşittir.
Verilen açılardan biri \( 110^\circ \) ise, diğer açıyı bulmak için çıkarma işlemi yaparız.
Hesaplama: \( 180^\circ - 110^\circ \).
Sonuç: \( 180 - 110 = 70 \).
Yani, diğer açının ölçüsü \( 70^\circ \)dir.
💡 İpucu: Bu tür açılara "bütünler açılar" denir, ancak 5. sınıf seviyesinde sadece toplamlarının 180 derece olduğunu bilmek yeterlidir.