🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Matematik
💡 5. Sınıf Matematik: Çokgenler Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Matematik: Çokgenler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki ifadelerden hangileri bir çokgenin tanımına uyar? 🤔
- Kapalı bir şekil olmalıdır.
- Tüm kenarları doğru parçalarından oluşmalıdır.
- En az üç kenarı olmalıdır.
- Eğri kenarları olabilir.
Doğru olanları seçin!
Çözüm:
Bir şeklin çokgen olabilmesi için belirli özellikleri taşıması gerekir. İşte adım adım inceleyelim:
- 👉 1. Madde: "Kapalı bir şekil olmalıdır." ✅ Bu ifade doğrudur. Çokgenler her zaman kapalı şekillerdir. Başlangıç noktası ile bitiş noktası birleşmelidir.
- 👉 2. Madde: "Tüm kenarları doğru parçalarından oluşmalıdır." ✅ Bu ifade de doğrudur. Çokgenlerin kenarları kesinlikle düz doğru parçalarıdır, eğri olamazlar.
- 👉 3. Madde: "En az üç kenarı olmalıdır." ✅ Bu ifade de doğrudur. En az kenarı olan çokgen üçgendir (3 kenar). İki kenarlı kapalı bir şekil çizmek mümkün değildir.
- 👉 4. Madde: "Eğri kenarları olabilir." ❌ Bu ifade yanlıştır. Çokgenlerin kenarları asla eğri olamaz, daire gibi şekiller çokgen değildir.
Bu nedenle, 1, 2 ve 3 numaralı ifadeler bir çokgenin tanımına uygundur. 💡
Örnek 2:
Bir çokgenin 6 tane kenarı varsa, bu çokgene ne ad verilir? 🤔
Çözüm:
Çokgenler kenar sayılarına göre isimlendirilirler. Bu çokgenlerin isimlerini hatırlayalım:
- 👉 3 kenarlı çokgene üçgen denir.
- 👉 4 kenarlı çokgene dörtgen denir.
- 👉 5 kenarlı çokgene beşgen denir.
- 👉 6 kenarlı çokgene ise altıgen denir. ✅
- 👉 7 kenarlı çokgene yedigen denir.
- 👉 8 kenarlı çokgene sekizgen denir.
Bu durumda, 6 tane kenarı olan çokgene altıgen adı verilir. 📌
Örnek 3:
Bir karenin bir kenar uzunluğu 9 cm'dir. Bu karenin çevre uzunluğu kaç santimetredir? 📏
Çözüm:
Karenin özelliklerini hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz:
- 👉 Bir karenin dört kenarı vardır.
- 👉 Karenin tüm kenar uzunlukları birbirine eşittir.
- 👉 Çevre uzunluğu, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır.
Şimdi adımları uygulayalım:
- 1. Verilen: Karenin bir kenar uzunluğu = \(9\) cm.
- 2. Karenin 4 kenarı olduğu için, çevre uzunluğunu bulmak için tüm kenarları toplarız veya bir kenar uzunluğunu 4 ile çarparız.
- 3. Çevre = Kenar uzunluğu \( + \) Kenar uzunluğu \( + \) Kenar uzunluğu \( + \) Kenar uzunluğu
- 4. Çevre = \(9 \text{ cm} + 9 \text{ cm} + 9 \text{ cm} + 9 \text{ cm}\)
- 5. Veya daha kısa yoldan: Çevre = \(4 \times 9 \text{ cm}\)
- 6. Çevre = \(36\) cm. ✅
Karenin çevre uzunluğu 36 cm'dir. 💡
Örnek 4:
Uzun kenarı 12 cm ve kısa kenarı 7 cm olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu kaç santimetredir? 📏
Çözüm:
Dikdörtgenin özelliklerini hatırlayalım ve çevre uzunluğunu hesaplayalım:
- 👉 Bir dikdörtgenin dört kenarı vardır.
- 👉 Dikdörtgenin karşılıklı kenarlarının uzunlukları birbirine eşittir. Yani iki uzun kenarı ve iki kısa kenarı vardır.
- 👉 Çevre uzunluğu, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır.
Şimdi adımları uygulayalım:
- 1. Verilen: Uzun kenar = \(12\) cm, Kısa kenar = \(7\) cm.
- 2. Dikdörtgenin iki uzun kenarı ve iki kısa kenarı olduğu için, çevre uzunluğunu bulmak için bu kenarları toplarız.
- 3. Çevre = Uzun kenar \( + \) Kısa kenar \( + \) Uzun kenar \( + \) Kısa kenar
- 4. Çevre = \(12 \text{ cm} + 7 \text{ cm} + 12 \text{ cm} + 7 \text{ cm}\)
- 5. Veya daha kısa yoldan: Çevre = \(2 \times (\text{Uzun kenar} + \text{Kısa kenar})\)
- 6. Çevre = \(2 \times (12 \text{ cm} + 7 \text{ cm})\)
- 7. Çevre = \(2 \times 19 \text{ cm}\)
- 8. Çevre = \(38\) cm. ✅
Dikdörtgenin çevre uzunluğu 38 cm'dir. 📌
Örnek 5:
Ayşe, bahçesine üçgen şeklinde bir sebze yatağı yapmak istiyor. Bu sebze yatağının kenar uzunlukları 150 cm, 200 cm ve 250 cm'dir. Ayşe, yatağın etrafına tel çit çekmek için kaç santimetre tel almalıdır? 🏡
Çözüm:
Bu soru, üçgenin çevre uzunluğunu günlük hayattan bir örnekle anlamamızı sağlıyor:
- 👉 Sebze yatağı üçgen şeklindedir.
- 👉 Üçgenin 3 kenarı vardır.
- 👉 Tel çit, sebze yatağının çevresini saracağı için, üçgenin çevre uzunluğunu bulmalıyız.
- 👉 Çevre uzunluğu, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır.
Şimdi adımları uygulayalım:
- 1. Verilen kenar uzunlukları: \(150\) cm, \(200\) cm ve \(250\) cm.
- 2. Çevre uzunluğunu bulmak için bu üç kenarı toplarız:
- 3. Çevre = \(150 \text{ cm} + 200 \text{ cm} + 250 \text{ cm}\)
- 4. Çevre = \(350 \text{ cm} + 250 \text{ cm}\)
- 5. Çevre = \(600\) cm. ✅
Ayşe'nin 600 santimetre tel alması gerekmektedir. 💡
Örnek 6:
Evimizde veya okulumuzda gördüğümüz aşağıdaki nesnelerden hangileri birer çokgen modeline örnek olabilir? Nedenleriyle açıklayınız. 🖼️🚪
- Pencere camı
- Duvar saati (yuvarlak)
- Kitap kapağı
- Futbol topu
- Trafik levhası (üçgen şeklinde)
Çözüm:
Çevremizdeki nesnelerin şekillerini çokgen tanımına göre inceleyelim:
- 👉 1. Pencere camı: Genellikle dikdörtgen veya kare şeklindedirler. Bunlar, düz kenarları olan ve kapalı şekiller olduğu için birer çokgen modelidir. ✅
- 👉 2. Duvar saati (yuvarlak): Yuvarlak şekilli saatlerin kenarları eğridir. Çokgenlerin kenarları düz doğru parçalarından oluşmalıdır. Bu nedenle çokgen modeli değildir. ❌
- 👉 3. Kitap kapağı: Kitap kapakları genellikle dikdörtgen şeklindedir. Düz kenarları ve kapalı bir şekil olduğu için bir çokgen modelidir. ✅
- 👉 4. Futbol topu: Futbol topu yuvarlak bir küre şeklindedir. Kenarları eğri olduğu için çokgen modeli değildir. ❌
- 👉 5. Trafik levhası (üçgen şeklinde): Düz kenarlara ve kapalı bir şekle sahip olduğu için bir üçgen ve dolayısıyla bir çokgen modelidir. ✅
Sonuç olarak, pencere camı, kitap kapağı ve üçgen trafik levhası çokgen modellerine örnektir. 📌
Örnek 7:
Bir kenar uzunluğu 8 birim olan kare şeklindeki bir fayansın alanı kaç birimkaredir? 🧱
Çözüm:
Karenin alanını bulmak için bilmemiz gerekenler:
- 👉 Karenin tüm kenar uzunlukları eşittir.
- 👉 Karenin alanı, bir kenar uzunluğunun kendisiyle çarpılmasıyla bulunur. Yani, Kenar \( \times \) Kenar.
- 👉 Alan birimi genellikle "birimkare" olarak ifade edilir.
Şimdi adımları uygulayalım:
- 1. Verilen: Karenin bir kenar uzunluğu = \(8\) birim.
- 2. Alanı bulmak için kenar uzunluğunu kendisiyle çarparız.
- 3. Alan = Kenar \( \times \) Kenar
- 4. Alan = \(8 \text{ birim} \times 8 \text{ birim}\)
- 5. Alan = \(64\) birimkare. ✅
Karenin alanı 64 birimkaredir. 💡
Örnek 8:
Elif, odasının duvarına iki farklı resim asmak istiyor. Birinci resim kare şeklinde ve bir kenar uzunluğu 20 cm'dir. İkinci resim ise dikdörtgen şeklinde olup kenar uzunlukları 15 cm ve 25 cm'dir. Hangi resmin çevre uzunluğu daha fazladır? 🤔
Çözüm:
İki resmin de çevre uzunluklarını ayrı ayrı hesaplayıp karşılaştıralım:
1. Kare Resmin Çevre Uzunluğunu Bulma:
- 👉 Karenin bir kenar uzunluğu = \(20\) cm.
- 👉 Karenin çevre uzunluğu = \(4 \times \text{Kenar uzunluğu}\)
- 👉 Kare resmin çevresi = \(4 \times 20 \text{ cm} = 80 \text{ cm}\). ✅
2. Dikdörtgen Resmin Çevre Uzunluğunu Bulma:
- 👉 Dikdörtgenin kenar uzunlukları = \(15\) cm ve \(25\) cm.
- 👉 Dikdörtgenin çevre uzunluğu = \(2 \times (\text{Uzun kenar} + \text{Kısa kenar})\)
- 👉 Dikdörtgen resmin çevresi = \(2 \times (25 \text{ cm} + 15 \text{ cm})\)
- 👉 Dikdörtgen resmin çevresi = \(2 \times 40 \text{ cm}\)
- 👉 Dikdörtgen resmin çevresi = \(80 \text{ cm}\). ✅
3. Karşılaştırma:
- Kare resmin çevresi = \(80\) cm.
- Dikdörtgen resmin çevresi = \(80\) cm.
Her iki resmin de çevre uzunluğu 80 cm'dir. Bu durumda, iki resmin çevre uzunlukları birbirine eşittir. 📌
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-matematik-cokgenler/sorular