💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Maddenin Hâl Değişimleri Çözümlü Örnekler

📝 Ayşe, yaz tatilinde ailesiyle birlikte pikniğe gitti. Yanlarında getirdikleri buz gibi soğuk suyu sıcak havada tutmak için buz kalıplarını suyun içine attılar. Bir süre sonra buz kalıplarının küçüldüğünü ve suyun sıcaklığının arttığını fark ettiler.
👉 Bu olayda buz kalıpları hangi hâl değişimini geçirmiştir ve bu hâl değişimi sırasında madde ısı alır mı, yoksa ısı verir mi?

📝 Kış mevsiminde hava sıcaklığı sıfır derecenin altına düştüğünde, dışarıda bırakılan bir kap suyun donduğunu gözlemleriz.
👉 Bu durumda su hangi hâl değişimini geçirmiştir ve bu hâl değişimi sırasında madde ısı alır mı, yoksa ısı verir mi?

📝 Annemiz, banyoda duş aldıktan sonra ıslak havluları balkona asar. Güneşli ve rüzgârlı bir günde havluların kısa sürede kuruduğunu görürüz.
👉 Havluların kuruması hangi hâl değişimi sayesinde gerçekleşir ve bu hâl değişiminde havlulardaki su ısı alır mı, yoksa ısı verir mi?

📝 Kışın soğuk bir günde, cam kenarına konulan sıcak çay bardağının dış yüzeyinde küçük su damlacıkları oluştuğunu fark ederiz.
👉 Bu su damlacıklarının oluşumu hangi hâl değişimi sayesinde gerçekleşir ve bu hâl değişiminde havadaki su buharı ısı alır mı, yoksa ısı verir mi?

📝 Aşağıda bazı olaylar ve bu olaylarda gerçekleşen hâl değişimleri verilmiştir. Buna göre, hangi olay doğru hâl değişimi ile eşleştirilmiştir?

I. Yağmurun yağması - Erime

II. Tencerede kaynayan suyun buharlaşması - Buharlaşma

III. Buzdolabından çıkarılan tereyağının yumuşaması - Donma

IV. Sabahları çimlerin üzerinde oluşan çiğ taneleri - Yoğuşma

A) I ve II
B) II ve III
C) II ve IV
D) III ve IV

📝 Maddeler hâl değiştirirken çevreleriyle sürekli bir ısı alışverişi içindedir. Bazı hâl değişimlerinde madde çevresinden ısı alırken, bazılarında ise çevresine ısı verir.
Aşağıda verilen hâl değişimlerinden hangileri gerçekleşirken madde çevresinden ısı alır?

a) Suyun buza dönüşmesi

b) Buzun suya dönüşmesi

c) Islak zeminin kuruması

d) Banyo aynasının buğulanması

A) a ve b
B) b ve c
C) c ve d
D) a ve d

📝 Yaz aylarında sıcak havada dondurma yediğimizde, dondurmanın kısa sürede eriyerek sıvı hâle geldiğini görürüz. Eğer eriyen bu dondurmayı tekrar derin dondurucuya koyarsak, bir süre sonra tekrar donarak katı hâle gelir.
👉 Bu durum, günlük hayatta gözlemlediğimiz hangi iki hâl değişimi arasındaki ilişkiyi gösterir?

📝 Sabahları erken kalktığımızda, arabaların camlarında veya çimlerin üzerinde küçük su damlacıkları (çiğ) oluştuğunu görürüz. Oysa gece yağmur yağmamıştır.
👉 Bu çiğ tanelerinin oluşumu, havadaki su buharının hangi hâl değişimi sonucunda ortaya çıktığını gösterir?