🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Fen Bilimleri
💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Sıcaklığı farklı sıvıların karıştırılması sonucu ısı alışverişi Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Fen Bilimleri: Sıcaklığı farklı sıvıların karıştırılması sonucu ısı alışverişi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Sıcaklığı 20°C olan 100 gram su ile sıcaklığı 60°C olan 100 gram su karıştırıldığında, son sıcaklık ne olur? 💧
Çözüm:
Bu tür karışımlarda ısı alışverişi olur. Isı, sıcak olan cisimden soğuk olan cisme doğru akar. 💡
1. Isı Alan Madde: Soğuk su (20°C).
2. Isı Veren Madde: Sıcak su (60°C).
3. Isı Dengesi: Karışım, iki sıvının ortalama bir sıcaklığında dengeye ulaşır.
4. Hesaplama (Basit Yaklaşım): Kütleleri eşit olduğu için, son sıcaklık iki sıcaklığın ortalamasıdır.
* Sıcaklıklar: 20°C ve 60°C
* Ortalama Sıcaklık = \( \frac{20 + 60}{2} \)
* Ortalama Sıcaklık = \( \frac{80}{2} \)
* Ortalama Sıcaklık = \( 40^\circ \text{C} \)
Son sıcaklık 40°C olur. ✅
Örnek 2:
Bir bardak soğuk suya (15°C) bir miktar sıcak su (75°C) ekleniyor. Karışımdaki son sıcaklık hangi aralıkta olabilir? 🤔
Çözüm:
Isı alışverişi sonucunda son sıcaklık, başlangıçtaki iki sıcaklık arasında bir değer alır. 🌡️
* Soğuk suyun başlangıç sıcaklığı: 15°C
* Sıcak suyun başlangıç sıcaklığı: 75°C
* Karışımın son sıcaklığı, bu iki değerin arasında olacaktır. Yani 15°C'den büyük ve 75°C'den küçük bir değer olacaktır. 👉
* Eğer eşit miktarda su eklenirse ortalama bir sıcaklık olur. Ancak miktarlar farklıysa, son sıcaklık daha çok hangi sıvının miktarı fazlaysa onun başlangıç sıcaklığına daha yakın olur.
Bu nedenle son sıcaklık \( 15^\circ \text{C} < T_{son} < 75^\circ \text{C} \) aralığında olur. 📌
Örnek 3:
Sıcaklığı 10°C olan 200 gram su ile sıcaklığı 70°C olan 100 gram su karıştırılıyor. Oluşan karışımın son sıcaklığı yaklaşık olarak kaç derece olur? ⚖️
Çözüm:
Bu soruda, farklı kütledeki sıvıların ısı alışverişi söz konusudur. Isı transferi, denge sıcaklığına ulaşılana kadar devam eder. 🔄
1. Isı Alan Madde: 10°C'deki 200 gram su.
2. Isı Veren Madde: 70°C'deki 100 gram su.
3. Denge Sıcaklığı: Son sıcaklık (T) her iki su için de aynı olacaktır.
4. Isı Alışverişi Prensibi: Isı alan madde aldığı ısı kadar, ısı veren madde verdiği ısı kadar olur. (Basit bir yaklaşımla, kütleleri de hesaba katarak ortalama alınabilir.)
* Daha çok su (200 gram) soğuk olduğu için, son sıcaklık 10°C'ye daha yakın olacaktır.
* Basit ortalama hesabı: \( \frac{(200 \times 10) + (100 \times 70)}{200 + 100} \)
* \( \frac{2000 + 7000}{300} \)
* \( \frac{9000}{300} \)
* \( 30^\circ \text{C} \)
Son sıcaklık yaklaşık olarak 30°C olur. 💡
Örnek 4:
Yemek yaparken tencerede kaynamakta olan sıcak çorbaya, daha soğuk olan bir miktar suyu eklediğimizde ne olur? 🍲
Çözüm:
Bu durum, farklı sıcaklıktaki sıvıların karıştırılmasına bir örnektir. 👨🍳
1. Sıcaklık Farkı: Kaynayan çorba yüksek sıcaklıkta, eklenen su daha düşük sıcaklıktadır.
2. Isı Transferi: Sıcak çorba, soğuk suya ısı verir. Bu ısı alışverişi, suyun sıcaklığının artmasına neden olur. ⚡
3. Sıcaklık Düşüşü: Çorbanın genel sıcaklığı, eklenen soğuk su nedeniyle bir miktar düşer.
4. Denge: Karışım, yeni bir denge sıcaklığına ulaşır. Bu sıcaklık, başlangıçtaki çorba ve suyun sıcaklıklarının arasında bir değerdedir.
Bu sayede çorbayı biraz daha soğutarak daha rahat tüketilebilir hale getiririz. ✅
Örnek 5:
Bir havuzun sıcak suyu ile soğuk suyu karıştırılarak istenilen sıcaklıkta bir havuz elde edilmesi. 🏊
Çözüm:
Havuzların istenilen sıcaklıkta tutulması, ısı alışverişi prensibine dayanır. 🌊
1. Amaç: Havuz suyunun ideal bir sıcaklığa getirilmesi.
2. Yöntem: Sıcak su hatlarından gelen su ile soğuk su hatlarından gelen suyun belirli oranlarda karıştırılması.
3. Isı Transferi: Sıcak su, soğuk suya ısı vererek her ikisinin de ortalama bir sıcaklığa gelmesini sağlar.
4. Kontrol: Bu karıştırma işlemi, sensörler ve otomatik vanalar yardımıyla sürekli kontrol edilerek havuzun sıcaklığı sabit tutulur. 🌡️
Bu sayede herkes için konforlu bir yüzme deneyimi sağlanır. 👍
Örnek 6:
Elif, sıcaklığı 80°C olan 150 gram çayı, sıcaklığı 20°C olan 200 gram süt ile karıştırıyor. Karışımın son sıcaklığı yaklaşık olarak kaç derece olur? (Sıvıların öz ısılarının eşit olduğu ve ısı kaybının olmadığı varsayılacaktır.) ☕🥛
Çözüm:
Bu yeni nesil soruda, farklı kütle ve sıcaklıktaki iki sıvının ısı alışverişi sonucu denge sıcaklığı bulunacaktır. 💡
1. Isı Alan Madde: Süt (20°C, 200 gram). Süt ısı alacaktır.
2. Isı Veren Madde: Çay (80°C, 150 gram). Çay ısı verecektir.
3. Denge Sıcaklığı (T): Karışımın son sıcaklığı.
4. Isı Alışverişi Formülü (Basit Yaklaşım):
Isı Alanın Aldığı Isı = Isı Verenin Verdiği Isı
\( m_{süt} \times (T - T_{süt}) = m_{çay} \times (T_{çay} - T) \)
\( 200 \times (T - 20) = 150 \times (80 - T) \)
5. Denklemi Çözme:
* \( 200T - 4000 = 12000 - 150T \)
* \( 200T + 150T = 12000 + 4000 \)
* \( 350T = 16000 \)
* \( T = \frac{16000}{350} \)
* \( T = \frac{1600}{35} \)
* \( T \approx 45.7^\circ \text{C} \)
Karışımın son sıcaklığı yaklaşık olarak 45.7°C olur. ✅
Örnek 7:
Bir deneyde, sıcaklığı 50°C olan bir miktar su ile sıcaklığı 10°C olan başka bir miktar su karıştırılıyor. Karışımın son sıcaklığı kesinlikle hangi değerden küçük olamaz? 📉
Çözüm:
Isı alışverişi prensibine göre, ısı her zaman sıcak cisimden soğuk cisme doğru akar. ➡️
* Sıcaklıkları 50°C ve 10°C olan iki farklı su karıştırılıyor.
* Isı, 50°C'lik sudan 10°C'lik suya doğru akacaktır.
* Bu akış, iki suyun sıcaklıkları birbirine eşitlenene kadar devam eder.
* Sonuç olarak, karışımın son sıcaklığı, başlangıçtaki en düşük sıcaklığın (10°C) üzerinde olacaktır. Eğer hiç ısı kaybı olmazsa ve karışım gerçekleşirse, son sıcaklık asla 10°C'den küçük olamaz. 💡
Bu nedenle, karışımın son sıcaklığı \( > 10^\circ \text{C} \) olur. 📌
Örnek 8:
Bir öğrenci, sıcaklığı 30°C olan 250 gram suya, sıcaklığı 90°C olan 100 gram su ekliyor. Karışımın son sıcaklığı kaç derece olur? (Isı kaybı ihmal edilecektir.) 🧪
Çözüm:
Bu soruda, farklı kütledeki ve sıcaklıktaki sıvıların ısı alışverişi sonucunda ulaşılan denge sıcaklığı hesaplanacaktır. 🌡️
1. Isı Alan Madde: 30°C'deki 250 gram su.
2. Isı Veren Madde: 90°C'deki 100 gram su.
3. Denge Sıcaklığı (T): Karışımın son sıcaklığı.
4. Isı Alışverişi Formülü (Basit Yaklaşım):
Isı Alanın Aldığı Isı = Isı Verenin Verdiği Isı
\( m_{soğuk} \times (T - T_{soğuk}) = m_{sıcak} \times (T_{sıcak} - T) \)
\( 250 \times (T - 30) = 100 \times (90 - T) \)
5. Denklemi Çözme:
* \( 250T - 7500 = 9000 - 100T \)
* \( 250T + 100T = 9000 + 7500 \)
* \( 350T = 16500 \)
* \( T = \frac{16500}{350} \)
* \( T = \frac{1650}{35} \)
* \( T \approx 47.14^\circ \text{C} \)
Karışımın son sıcaklığı yaklaşık olarak 47.14°C olur. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-fen-bilimleri-sicakligi-farkli-sivilarin-karistirilmasi-sonucu-isi-alisverisi/sorular