🪄 İçerik Hazırla
🎓 5. Sınıf 📚 5. Sınıf Fen Bilimleri

📄 5. Sınıf Fen Bilimleri: Maddelerin ısı alışverişiyle hal değiştirmesi ve bilimsel gözlemle duyguyu tahmin etme Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Katı bir maddenin dışarıdan ısı alarak sıvı hale geçmesine erime denir.

2. Buharlaşma sadece belirli bir sıcaklıkta gerçekleşirken, kaynama her sıcaklıkta gerçekleşir.

3. Gaz halindeki bir maddenin dışarıya ısı vererek doğrudan katı hale geçmesine kırağılaşma denir.

4. Isı alan maddelerin sıcaklığı her zaman düşer, ısı verenlerin ise yükselir.

5. Yağmur yağarken havada süzülen su buharının yoğuşması sırasında çevreye ısı verilir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Sıvı bir maddenin ısı kaybederek katı hale geçmesi olayına adı verilir.
2. Islak çamaşırların kuruması, suyun yapması sayesinde gerçekleşir.
3. Katı haldeki naftalinin sıvılaşmadan doğrudan gaz haline geçmesine denir.
4. Sıcak bir günde soğuk su bardağının dışında su damlacıklarının oluşması olayına örnektir.
5. Bir deney sırasında buzun erimesini hayranlıkla izleyen Ali'nin gözlerindeki pırıltı, onun bilimsel gözlem yaparken duyduğu duygusunu gösterir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Katı bir maddenin ısı alarak sıvı hale geçmesi.
« Gaz halindeki bir maddenin ısı vererek sıvı hale geçmesi.
« Katı bir maddenin sıvı olmadan doğrudan gaz haline geçmesi.
« Gaz halindeki bir maddenin sıvı olmadan doğrudan katı hale geçmesi.
« Sıvının her yerinde hızlıca gerçekleşen ve kabarcıklar oluşturan hızlı buharlaşma olayı.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Kış aylarında arabaların camlarında oluşan buz kristallerinin (kırağı) oluşumunda hangi hal değişimi gerçekleşmiştir?

2. Elimize döktüğümüz kolonyanın elimizi serinletmesinin sebebi hangi hal değişimidir?

3. Bir bilim insanı laboratuvarda suyun kaynamasını izlerken aniden şaşkınlık ve heyecan hissediyor. Bilim insanının bu duygusal tepkisini tetikleyen bilimsel gözlem ne olabilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Isı alan maddelerde hal değişimi gözlenebilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi gerçekleşirken madde dışarıdan ısı alır?

2. I. Her sıcaklıkta gerçekleşir.
II. Sıvının sadece yüzeyinde olur.
III. Fokurdama ve kabarcıklar gözlenmez.
Yukarıda özellikleri verilen hal değişimi olayı aşağıdakilerden hangisidir?

3. Soğuk bir kış sabahı bahçedeki yaprakların üzerinde kar yağmadığı halde beyaz buz kristallerinin oluştuğunu gören Elif, bu doğa olayını büyük bir merakla inceliyor. Elif'in gözlemlediği bu hal değişimi aşağıdakilerden hangisidir?

4. Isı alışverişiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

5. Bir deneyde buz kalıplarının ısıtılarak tamamen su haline gelmesini izleyen Ömer, deney raporuna 'Buzun erimesini izlerken içimde büyük bir keşfetme sevinci ve merak uyandı' yazmıştır. Ömer'in bu ifadesine göre bilimsel gözlem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Günlük hayatta karşılaştığımız 'buharlaşma' ve 'kaynama' olayları arasındaki farklardan üç tanesini yazarak açıklayınız.

2. Isı alışverişi yapan iki maddeyi düşünelim. Sıcaklığı \(80\) °C olan A maddesi ile sıcaklığı \(30\) °C olan B maddesi birbirine temas ettiriliyor. Bu maddeler arasındaki ısı akışının yönünü belirleyiniz ve ısı alışverişi tamamlandığında son sıcaklığın hangi değerler arasında olabileceğini açıklayınız.

3. Bilimsel bir gözlem yaparken araştırmacıların hissettiği merak, heyecan ve şaşkınlık gibi duygular, onların yeni keşifler yapmasını nasıl etkiler? Bir örnekle açıklayınız.