🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Fen Bilimleri
💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Evsel atık ve geri dönüşüm sıfır atık Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Fen Bilimleri: Evsel atık ve geri dönüşüm sıfır atık Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Evlerimizde günlük faaliyetlerimiz sonucunda oluşan ve artık işimize yaramayan maddelere evsel atık denir. Aşağıdaki maddelerden hangileri geri dönüştürülebilir evsel atıklara örnek olarak verilebilir?
I. Kullanılmış kağıtlar
II. Boş cam şişeler
III. Yemek artıkları
IV. Plastik su şişeleri
I. Kullanılmış kağıtlar
II. Boş cam şişeler
III. Yemek artıkları
IV. Plastik su şişeleri
Çözüm:
Geri dönüşüm, atıkların çeşitli işlemlerden geçerek tekrar ham maddeye dönüştürülmesidir.
- Kağıt, Cam, Plastik ve Metal atıklar geri dönüştürülebilen maddelerdir.
- I, II ve IV numaralı maddeler (Kağıt, Cam ve Plastik) geri dönüşüm kutularına atılarak ekonomiye kazandırılabilir.
- Yemek artıkları (III) ise geri dönüştürülemez ancak gübre (kompost) yapımında kullanılabilir.
Örnek 2:
Sıfır Atık projesi kapsamında okullarda farklı renklerde geri dönüşüm kutuları bulunmaktadır. Aşağıdaki atıkların hangi renkli kutulara atılması gerektiğini eşleştiriniz:
1. Eski defterler 📘
2. Boş konserve kutusu 🥫
3. Kırılmış su bardağı 🥛
4. Bitmiş şampuan şişesi 🧴
1. Eski defterler 📘
2. Boş konserve kutusu 🥫
3. Kırılmış su bardağı 🥛
4. Bitmiş şampuan şişesi 🧴
Çözüm:
Sıfır atık sisteminde her atık türü için belirlenmiş standart renkler vardır:
- Mavi Kutu: Kağıt atıklar için kullanılır. (1. Eski defterler)
- Sarı Kutu: Plastik atıklar için kullanılır. (4. Bitmiş şampuan şişesi)
- Gri Kutu: Metal atıklar için kullanılır. (2. Boş konserve kutusu)
- Yeşil Kutu: Cam atıklar için kullanılır. (3. Kırılmış su bardağı)
Örnek 3:
Bir okulda yapılan araştırmaya göre, \( 1 \) ton kağıdın geri dönüştürülmesi tam \( 17 \) adet yetişkin ağacın kesilmesini önlemektedir.
Bu okulda bir yıl boyunca toplam \( 5 \) ton kağıt atık toplanarak geri dönüşüme gönderilirse, kaç tane ağacın doğada kalması sağlanmış olur?
Bu okulda bir yıl boyunca toplam \( 5 \) ton kağıt atık toplanarak geri dönüşüme gönderilirse, kaç tane ağacın doğada kalması sağlanmış olur?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için basit bir çarpma işlemi yapmamız gerekir:
- \( 1 \) ton kağıt için kurtarılan ağaç sayısı = \( 17 \)
- \( 5 \) ton kağıt için kurtarılan ağaç sayısı = \( 17 \times 5 \)
- İşlem sonucu: \( 17 \times 5 = 85 \)
Örnek 4:
Annesiyle mutfakta yemek yapan Ali, atıkların yönetimi konusunda annesine yardımcı olmak istiyor. Mutfakta oluşan aşağıdaki atıklardan hangisinin "Geri Dönüştürülemez" olduğunu bularak Ali'ye söyleyiniz:
A) Boş süt kutusu (Karton)
B) Yağlı pizza kutusu
C) Bitmiş pil
D) Meyve kabukları
A) Boş süt kutusu (Karton)
B) Yağlı pizza kutusu
C) Bitmiş pil
D) Meyve kabukları
Çözüm:
Mutfaktaki atıkları incelerken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, atığın kirlilik durumudur:
- Süt kutusu: Kağıt/Karton geri dönüşümüne girer.
- Yağlı pizza kutusu: Kağıt olsa bile yağ ve yemek kalıntısı bulaştığı için geri dönüşüm özelliğini kaybeder.
- Bitmiş pil: Geri dönüştürülebilir ancak özel "Atık Pil" kutularına atılmalıdır.
- Meyve kabukları: Organik atıktır, geri dönüştürülemez (ancak kompost yapılabilir).
Örnek 5:
Geri dönüşümün çevreye ve ülke ekonomisine sağladığı faydalardan \( 3 \) tanesini yazınız. 🌍
Çözüm:
Geri dönüşüm sadece çöp miktarını azaltmaz, aynı zamanda dünyamızı korur:
- 1. Doğal Kaynakların Korunması: Yeni ürünler üretmek için doğadan daha az ham madde (ağaç, petrol, maden) alınmasını sağlar.
- 2. Enerji Tasarrufu: Atık maddeleri geri dönüştürerek ürün yapmak, sıfırdan ürün yapmaya göre çok daha az enerji gerektirir.
- 3. Çevre Kirliliğinin Azalması: Çöp depolama alanlarına giden atık miktarı azalır, toprak ve su kirliliği önlenir.
Örnek 6:
Evinizde bitmiş olan atık kızartma yağlarını lavaboya dökmek yerine neden biriktirip ilgili toplama merkezlerine vermeliyiz? Açıklayınız. 💧
Çözüm:
Atık yağlar çevre için en tehlikeli evsel atıklardan biridir:
- Lavaboya dökülen yağlar, kanalizasyon borularının tıkanmasına neden olur.
- \( 1 \) litre atık yağ, tam \( 1 \) milyon litre temiz suyu kirletebilir.
- Suya karışan yağlar, suyun yüzeyini kaplayarak sudaki canlıların (balıkların vb.) oksijen almasını engeller.
Örnek 7:
Sıfır Atık hiyerarşisinde "5R" kuralı (Reddet, Azalt, Yeniden Kullan, Geri Dönüştür, Çürüt) önemlidir.
Pazara giderken yanımızda bez çanta götürmek bu kurallardan hangisine en iyi örnektir?
Pazara giderken yanımızda bez çanta götürmek bu kurallardan hangisine en iyi örnektir?
Çözüm:
Pazara giderken bez çanta götürmek:
- Plastik poşet kullanımını azaltır.
- Tek kullanımlık plastikleri reddetmek anlamına gelir.
- Bez çantayı defalarca kullandığımız için yeniden kullanım kapsamına girer.
Örnek 8:
Aşağıdaki maddelerden hangisi "Tehlikeli Atık" sınıfına girer ve evsel çöplerle kesinlikle karıştırılmamalıdır?
A) Eski gazete
B) Boş deterjan kutusu
C) Bitmiş floresan lamba
D) Elma çöpü
A) Eski gazete
B) Boş deterjan kutusu
C) Bitmiş floresan lamba
D) Elma çöpü
Çözüm:
Bazı evsel atıklar içerdikleri kimyasallar nedeniyle doğaya çok zarar verir:
- Floresan lambalar: İçerisinde cıva gibi zehirli gazlar ve ağır metaller bulundurur.
- Bu tür atıklar kırıldığında veya çöpe atıldığında çevreye zehir yayar.
- Piller, boya kutuları, ilaçlar ve elektronik atıklar da tehlikeli atık sınıfındadır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-fen-bilimleri-evsel-atik-ve-geri-donusum-sifir-atik/sorular