💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Evrensel atıklar ve geri dönüşüm Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki atık türlerinden hangisi geri dönüştürülebilir bir atıktır?
A) Yemek Artıkları
B) Plastik Şişe
C) Hasta Bezi
D) Cam Kırığı (Temizlenmemiş)
Çözüm ve Açıklama
Doğru cevap B) Plastik Şişe'dir.
Yemek Artıkları: Organik atıktır ve genellikle kompost yapılabilir ancak geri dönüşüm kutusuna atılmaz.
Plastik Şişe: Temizlendiğinde ve uygun şekilde ayrıldığında geri dönüştürülebilen önemli bir malzemedir. 💡
Hasta Bezi: Hijyenik ürünler geri dönüştürülemez.
Cam Kırığı (Temizlenmemiş): Cam geri dönüştürülebilir ancak kırık ve kirli camlar tehlikeli olabilir ve geri dönüşüm sürecini zorlaştırır. Temizlenmiş camlar tercih edilir.
Geri dönüşüm, kaynaklarımızı korumak ve çevre kirliliğini azaltmak için çok önemlidir. ✅
2
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Okulda öğle yemeği yedikten sonra oluşan atıkları düşünelim. Hangi atıkları geri dönüşüm kutusuna atmalıyız?
Örnekler: Boş plastik meyve suyu kutusu, muz kabuğu, kullanılmış peçete, boş yoğurt kabı.
Çözüm ve Açıklama
Okulda öğle yemeği sonrası oluşan atıklardan geri dönüşüm kutusuna atılması gerekenler şunlardır:
Boş plastik meyve suyu kutusu: Plastik, geri dönüştürülebilir bir malzemedir. Kutunun iyice boşaltıldığından emin olun. 💧
Boş yoğurt kabı: Plastik yoğurt kapları da temizlendikten sonra geri dönüşüm kutusuna atılabilir.
Aşağıdaki atıklar ise geri dönüşüm kutusuna atılmamalıdır:
Muz kabuğu: Organik bir atıktır. Kompost yapılabilir veya çöp kutusuna atılır. 🍌
Kullanılmış peçete: Kirli kağıt ürünleri genellikle geri dönüştürülemez.
Atıkları doğru kutulara atmak, geri dönüşümün verimliliğini artırır. 👉
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir geri dönüşüm tesisine gelen 100 kilogramlık atığın 45 kilogramı kağıt, 30 kilogramı plastik ve 25 kilogramı camdır. Geri dönüştürülen kağıt miktarı, toplam atık miktarının yüzde kaçıdır?
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için verilen miktarları ve yüzdeleri kullanacağız.
Sonuç olarak, geri dönüştürülen kağıt miktarı toplam atık miktarının %45'idir. 💯
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Ayşe, evdeki atıkları toplarken bir problemle karşılaşıyor. Biriktirdiği atıkların bir kısmı geri dönüştürülebilirken, bir kısmı da normal çöpe atılması gerekiyor. Ayşe'nin elinde 5 adet plastik şişe, 3 adet cam kavanoz, 2 adet gazete kağıdı, 1 adet elma kabuğu ve 4 adet kullanılmış pil bulunmaktadır. Ayşe, bu atıklardan geri dönüştürülebilecek olanları ayırıp geri dönüşüm kutusuna atmak istiyor. Ayşe kaç adet geri dönüştürülebilir atığı geri dönüşüm kutusuna atmalıdır?
Çözüm ve Açıklama
Ayşe'nin elindeki atıkları tek tek inceleyelim ve geri dönüştürülebilir olanları belirleyelim:
5 adet plastik şişe: Plastik geri dönüştürülebilir. ✅
3 adet cam kavanoz: Cam geri dönüştürülebilir. ✅
2 adet gazete kağıdı: Kağıt geri dönüştürülebilir. ✅
1 adet elma kabuğu: Organik atıktır, geri dönüştürülemez. 🍎
4 adet kullanılmış pil: Piller özel geri dönüşüm noktalarına bırakılmalıdır, genel geri dönüşüm kutusuna atılmaz. 🔋
Ayşe'nin geri dönüşüm kutusuna atacağı toplam geri dönüştürülebilir atık sayısı:
\[ \text{Toplam Geri Dönüştürülebilir Atık} = 10 \]
Ayşe, 10 adet geri dönüştürülebilir atığı geri dönüşüm kutusuna atmalıdır. ♻️
5
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir marketten alışveriş yaptınız ve elinizde birkaç farklı türde ambalaj var. Bunlardan hangilerini geri dönüşüm için ayırmalısınız?
Seçenekler: Metal içecek kutusu, plastik poşet, karton kutu, kırık seramik vazo.
Çözüm ve Açıklama
Market alışverişi sonrası elinizde bulunan ambalajlardan geri dönüşüm için ayrılması gerekenler şunlardır:
Metal içecek kutusu: Metal, geri dönüştürülebilen değerli bir malzemedir. Kutunun boş ve temiz olması önemlidir. 🥫
Karton kutu: Karton ve kağıt ürünleri geri dönüştürülebilir. Katlanarak daha az yer kaplaması sağlanabilir. 📦
Aşağıdakiler ise geri dönüşüm kutusuna atılmaz:
Plastik poşet: Bazı yerlerde özel geri dönüşüm noktaları olsa da, genellikle genel geri dönüşüm kutularına atılmazlar ve çevreye zarar verebilirler. 🛍️
Kırık seramik vazo: Seramik, cam gibi geri dönüştürülebilir gibi görünse de, özel geri dönüşüm süreçleri gerektirir ve genellikle genel geri dönüşüm kutularına atılmaz.
Doğru ayrıştırma, geri dönüşümün başarısı için kritik öneme sahiptir. 👍
6
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Bir geri dönüşüm tesisinde bir günde işlenen 500 kilogram atığın 150 kilogramı metal, 200 kilogramı plastik ve geri kalanı kağıttır. Eğer bu tesis, işlediği plastiklerin %80'ini ve metalin %60'ını başarıyla geri dönüştürebiliyorsa, geri dönüştürülen toplam metal ve plastik miktarı kaç kilogramdır?
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu adım adım çözerek geri dönüştürülen metal ve plastik miktarını hesaplayacağız.
Toplam işlenen atık: 500 kg
Metal miktarı: 150 kg
Plastik miktarı: 200 kg
Kağıt miktarı: 500 kg - 150 kg - 200 kg = 150 kg (Bu bilgi sorunun çözümünde doğrudan kullanılmayacak ama tam bilgi için belirtilmiştir.)
\[ \text{Toplam Geri Dönüştürülen} = 250 \text{ kg} \]
Bu tesiste geri dönüştürülen toplam metal ve plastik miktarı 250 kilogramdır. 💡
7
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Aşağıdaki sembollerden hangisi geri dönüşüm anlamına gelir?
(Not: Semboller metinsel olarak betimlenecektir.)
A) Üçgen içinde ok işareti, oklar birbirini takip ediyor.
B) Daire içinde bir yaprak.
C) Bir yıldız işareti.
D) Bir çarpı işareti.
Çözüm ve Açıklama
Doğru cevap A) Üçgen içinde ok işareti, oklar birbirini takip ediyor.'dir.
Üçgen içinde birbirini takip eden oklar: Bu sembol, genellikle geri dönüşüm sembolüdür. Bu sembolü gördüğünüzde, ürünün geri dönüştürülebilir olduğunu anlayabilirsiniz. ♻️
Daire içinde bir yaprak: Bu sembol genellikle organik veya doğal ürünleri temsil edebilir.
Bir yıldız işareti: Genellikle bir ürünü öne çıkarmak veya dikkat çekmek için kullanılır.
Bir çarpı işareti: Bir şeyin yanlış olduğunu, iptal edildiğini veya kullanılmaması gerektiğini belirtir.
Geri dönüşüm sembollerini tanımak, atıkları doğru şekilde ayırmamıza yardımcı olur. 👍
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Evdeki eski gazeteleri ve dergileri ne yapmalıyız? Bunları geri dönüşüm için ayırmalı mıyız?
Çözüm ve Açıklama
Evet, evdeki eski gazeteleri ve dergileri mutlaka geri dönüşüm için ayırmalısınız.
Gazete ve Dergiler: Bunlar kağıt ürünleridir ve geri dönüştürülebilirler. 📰
Nasıl Yapılır?: Gazeteleri ve dergileri kuru tutun. Eğer çok fazla yer kaplıyorlarsa, bağlayarak veya katlayarak daha küçük hale getirebilirsiniz.
Neden Önemli?: Kağıt geri dönüşümü, ağaçların kesilmesini azaltır, enerji tasarrufu sağlar ve çöp sahalarına giden atık miktarını azaltır. 🌳
Eski kağıtları geri dönüşüm kutusuna atmak, hem doğayı korur hem de yeni kağıt üretimi için gereken kaynakları azaltır. ✅
9
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir okulda geri dönüşüm kampanyası düzenleniyor. Öğrencilerden evdeki atıkları getirmeleri isteniyor. Ali 3 adet plastik şişe, 2 adet cam şişe, 1 adet karton kutu ve 1 adet metal içecek kutusu getiriyor. Ayşe ise 5 adet plastik şişe, 3 adet kağıt mendil ve 1 adet pil getiriyor. Mehmet ise 2 adet cam kavanoz, 1 adet karton kutu ve 1 adet metal kutu getiriyor. Bu öğrencilerden hangileri sadece geri dönüştürülebilir atıkları getirmiştir?
Çözüm ve Açıklama
Öğrencilerin getirdiği atıkları tek tek inceleyerek geri dönüştürülebilir olanları ve olmayanları belirleyelim:
Ali'nin Getirdikleri:
3 adet plastik şişe (Geri dönüştürülebilir ✅)
2 adet cam şişe (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet karton kutu (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet metal içecek kutusu (Geri dönüştürülebilir ✅)
Ali, getirdiği tüm atıkları geri dönüştürülebilir kategorisindedir. 👍
Ayşe'nin Getirdikleri:
5 adet plastik şişe (Geri dönüştürülebilir ✅)
3 adet kağıt mendil (Genellikle geri dönüştürülemez ❌)
1 adet pil (Özel geri dönüşüm noktasına ait ❌)
Ayşe, geri dönüştürülemeyen atıklar da getirmiştir.
Mehmet'in Getirdikleri:
2 adet cam kavanoz (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet karton kutu (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet metal kutu (Geri dönüştürülebilir ✅)
Mehmet, getirdiği tüm atıkları geri dönüştürülebilir kategorisindedir. 👍
Sonuç olarak, Ali ve Mehmet, getirdikleri atıkların tamamı geri dönüştürülebilir olduğu için kampanyaya en uygun şekilde katılmışlardır. 🏆
5. Sınıf Fen Bilimleri: Evrensel atıklar ve geri dönüşüm Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki atık türlerinden hangisi geri dönüştürülebilir bir atıktır?
A) Yemek Artıkları
B) Plastik Şişe
C) Hasta Bezi
D) Cam Kırığı (Temizlenmemiş)
Çözüm:
Doğru cevap B) Plastik Şişe'dir.
Yemek Artıkları: Organik atıktır ve genellikle kompost yapılabilir ancak geri dönüşüm kutusuna atılmaz.
Plastik Şişe: Temizlendiğinde ve uygun şekilde ayrıldığında geri dönüştürülebilen önemli bir malzemedir. 💡
Hasta Bezi: Hijyenik ürünler geri dönüştürülemez.
Cam Kırığı (Temizlenmemiş): Cam geri dönüştürülebilir ancak kırık ve kirli camlar tehlikeli olabilir ve geri dönüşüm sürecini zorlaştırır. Temizlenmiş camlar tercih edilir.
Geri dönüşüm, kaynaklarımızı korumak ve çevre kirliliğini azaltmak için çok önemlidir. ✅
Örnek 2:
Okulda öğle yemeği yedikten sonra oluşan atıkları düşünelim. Hangi atıkları geri dönüşüm kutusuna atmalıyız?
Örnekler: Boş plastik meyve suyu kutusu, muz kabuğu, kullanılmış peçete, boş yoğurt kabı.
Çözüm:
Okulda öğle yemeği sonrası oluşan atıklardan geri dönüşüm kutusuna atılması gerekenler şunlardır:
Boş plastik meyve suyu kutusu: Plastik, geri dönüştürülebilir bir malzemedir. Kutunun iyice boşaltıldığından emin olun. 💧
Boş yoğurt kabı: Plastik yoğurt kapları da temizlendikten sonra geri dönüşüm kutusuna atılabilir.
Aşağıdaki atıklar ise geri dönüşüm kutusuna atılmamalıdır:
Muz kabuğu: Organik bir atıktır. Kompost yapılabilir veya çöp kutusuna atılır. 🍌
Kullanılmış peçete: Kirli kağıt ürünleri genellikle geri dönüştürülemez.
Atıkları doğru kutulara atmak, geri dönüşümün verimliliğini artırır. 👉
Örnek 3:
Bir geri dönüşüm tesisine gelen 100 kilogramlık atığın 45 kilogramı kağıt, 30 kilogramı plastik ve 25 kilogramı camdır. Geri dönüştürülen kağıt miktarı, toplam atık miktarının yüzde kaçıdır?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için verilen miktarları ve yüzdeleri kullanacağız.
Sonuç olarak, geri dönüştürülen kağıt miktarı toplam atık miktarının %45'idir. 💯
Örnek 4:
Ayşe, evdeki atıkları toplarken bir problemle karşılaşıyor. Biriktirdiği atıkların bir kısmı geri dönüştürülebilirken, bir kısmı da normal çöpe atılması gerekiyor. Ayşe'nin elinde 5 adet plastik şişe, 3 adet cam kavanoz, 2 adet gazete kağıdı, 1 adet elma kabuğu ve 4 adet kullanılmış pil bulunmaktadır. Ayşe, bu atıklardan geri dönüştürülebilecek olanları ayırıp geri dönüşüm kutusuna atmak istiyor. Ayşe kaç adet geri dönüştürülebilir atığı geri dönüşüm kutusuna atmalıdır?
Çözüm:
Ayşe'nin elindeki atıkları tek tek inceleyelim ve geri dönüştürülebilir olanları belirleyelim:
5 adet plastik şişe: Plastik geri dönüştürülebilir. ✅
3 adet cam kavanoz: Cam geri dönüştürülebilir. ✅
2 adet gazete kağıdı: Kağıt geri dönüştürülebilir. ✅
1 adet elma kabuğu: Organik atıktır, geri dönüştürülemez. 🍎
4 adet kullanılmış pil: Piller özel geri dönüşüm noktalarına bırakılmalıdır, genel geri dönüşüm kutusuna atılmaz. 🔋
Ayşe'nin geri dönüşüm kutusuna atacağı toplam geri dönüştürülebilir atık sayısı:
\[ \text{Toplam Geri Dönüştürülebilir Atık} = 10 \]
Ayşe, 10 adet geri dönüştürülebilir atığı geri dönüşüm kutusuna atmalıdır. ♻️
Örnek 5:
Bir marketten alışveriş yaptınız ve elinizde birkaç farklı türde ambalaj var. Bunlardan hangilerini geri dönüşüm için ayırmalısınız?
Seçenekler: Metal içecek kutusu, plastik poşet, karton kutu, kırık seramik vazo.
Çözüm:
Market alışverişi sonrası elinizde bulunan ambalajlardan geri dönüşüm için ayrılması gerekenler şunlardır:
Metal içecek kutusu: Metal, geri dönüştürülebilen değerli bir malzemedir. Kutunun boş ve temiz olması önemlidir. 🥫
Karton kutu: Karton ve kağıt ürünleri geri dönüştürülebilir. Katlanarak daha az yer kaplaması sağlanabilir. 📦
Aşağıdakiler ise geri dönüşüm kutusuna atılmaz:
Plastik poşet: Bazı yerlerde özel geri dönüşüm noktaları olsa da, genellikle genel geri dönüşüm kutularına atılmazlar ve çevreye zarar verebilirler. 🛍️
Kırık seramik vazo: Seramik, cam gibi geri dönüştürülebilir gibi görünse de, özel geri dönüşüm süreçleri gerektirir ve genellikle genel geri dönüşüm kutularına atılmaz.
Doğru ayrıştırma, geri dönüşümün başarısı için kritik öneme sahiptir. 👍
Örnek 6:
Bir geri dönüşüm tesisinde bir günde işlenen 500 kilogram atığın 150 kilogramı metal, 200 kilogramı plastik ve geri kalanı kağıttır. Eğer bu tesis, işlediği plastiklerin %80'ini ve metalin %60'ını başarıyla geri dönüştürebiliyorsa, geri dönüştürülen toplam metal ve plastik miktarı kaç kilogramdır?
Çözüm:
Bu soruyu adım adım çözerek geri dönüştürülen metal ve plastik miktarını hesaplayacağız.
Toplam işlenen atık: 500 kg
Metal miktarı: 150 kg
Plastik miktarı: 200 kg
Kağıt miktarı: 500 kg - 150 kg - 200 kg = 150 kg (Bu bilgi sorunun çözümünde doğrudan kullanılmayacak ama tam bilgi için belirtilmiştir.)
\[ \text{Toplam Geri Dönüştürülen} = 250 \text{ kg} \]
Bu tesiste geri dönüştürülen toplam metal ve plastik miktarı 250 kilogramdır. 💡
Örnek 7:
Aşağıdaki sembollerden hangisi geri dönüşüm anlamına gelir?
(Not: Semboller metinsel olarak betimlenecektir.)
A) Üçgen içinde ok işareti, oklar birbirini takip ediyor.
B) Daire içinde bir yaprak.
C) Bir yıldız işareti.
D) Bir çarpı işareti.
Çözüm:
Doğru cevap A) Üçgen içinde ok işareti, oklar birbirini takip ediyor.'dir.
Üçgen içinde birbirini takip eden oklar: Bu sembol, genellikle geri dönüşüm sembolüdür. Bu sembolü gördüğünüzde, ürünün geri dönüştürülebilir olduğunu anlayabilirsiniz. ♻️
Daire içinde bir yaprak: Bu sembol genellikle organik veya doğal ürünleri temsil edebilir.
Bir yıldız işareti: Genellikle bir ürünü öne çıkarmak veya dikkat çekmek için kullanılır.
Bir çarpı işareti: Bir şeyin yanlış olduğunu, iptal edildiğini veya kullanılmaması gerektiğini belirtir.
Geri dönüşüm sembollerini tanımak, atıkları doğru şekilde ayırmamıza yardımcı olur. 👍
Örnek 8:
Evdeki eski gazeteleri ve dergileri ne yapmalıyız? Bunları geri dönüşüm için ayırmalı mıyız?
Çözüm:
Evet, evdeki eski gazeteleri ve dergileri mutlaka geri dönüşüm için ayırmalısınız.
Gazete ve Dergiler: Bunlar kağıt ürünleridir ve geri dönüştürülebilirler. 📰
Nasıl Yapılır?: Gazeteleri ve dergileri kuru tutun. Eğer çok fazla yer kaplıyorlarsa, bağlayarak veya katlayarak daha küçük hale getirebilirsiniz.
Neden Önemli?: Kağıt geri dönüşümü, ağaçların kesilmesini azaltır, enerji tasarrufu sağlar ve çöp sahalarına giden atık miktarını azaltır. 🌳
Eski kağıtları geri dönüşüm kutusuna atmak, hem doğayı korur hem de yeni kağıt üretimi için gereken kaynakları azaltır. ✅
Örnek 9:
Bir okulda geri dönüşüm kampanyası düzenleniyor. Öğrencilerden evdeki atıkları getirmeleri isteniyor. Ali 3 adet plastik şişe, 2 adet cam şişe, 1 adet karton kutu ve 1 adet metal içecek kutusu getiriyor. Ayşe ise 5 adet plastik şişe, 3 adet kağıt mendil ve 1 adet pil getiriyor. Mehmet ise 2 adet cam kavanoz, 1 adet karton kutu ve 1 adet metal kutu getiriyor. Bu öğrencilerden hangileri sadece geri dönüştürülebilir atıkları getirmiştir?
Çözüm:
Öğrencilerin getirdiği atıkları tek tek inceleyerek geri dönüştürülebilir olanları ve olmayanları belirleyelim:
Ali'nin Getirdikleri:
3 adet plastik şişe (Geri dönüştürülebilir ✅)
2 adet cam şişe (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet karton kutu (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet metal içecek kutusu (Geri dönüştürülebilir ✅)
Ali, getirdiği tüm atıkları geri dönüştürülebilir kategorisindedir. 👍
Ayşe'nin Getirdikleri:
5 adet plastik şişe (Geri dönüştürülebilir ✅)
3 adet kağıt mendil (Genellikle geri dönüştürülemez ❌)
1 adet pil (Özel geri dönüşüm noktasına ait ❌)
Ayşe, geri dönüştürülemeyen atıklar da getirmiştir.
Mehmet'in Getirdikleri:
2 adet cam kavanoz (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet karton kutu (Geri dönüştürülebilir ✅)
1 adet metal kutu (Geri dönüştürülebilir ✅)
Mehmet, getirdiği tüm atıkları geri dönüştürülebilir kategorisindedir. 👍
Sonuç olarak, Ali ve Mehmet, getirdikleri atıkların tamamı geri dönüştürülebilir olduğu için kampanyaya en uygun şekilde katılmışlardır. 🏆