✅ 5. Sınıf Fen Bilimleri: Elektriğin iletimi Test Çöz

Elektrik enerjisinin iletimini test etmek isteyen bir öğrenci, basit bir elektrik devresinin test uçlarına farklı maddeler dokunduruyor.

Buna göre, öğrenci test uçlarına aşağıdakilerden hangisini dokundurursa devredeki ampulün ışık vermesini sağlar?

Elektrikli araçları kullanırken elektrik çarpmasını önlemek amacıyla kabloların dış kısmı yalıtkan bir malzeme ile kaplanır.

Buna göre, elektrik kablolarının dış kaplamasında yaygın olarak kullanılan yalıtkan madde aşağıdakilerden hangisidir?

Maddeler elektrik enerjisini iletme durumlarına göre iletken ve yalıtkan maddeler olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki maddelerden hangisinin sınıflandırılması doğrudur?

Bir öğrenci, basit bir elektrik devresinin açık uçları arasına kuru bir tahta parçası yerleştiriyor ve devredeki ampulün ışık vermediğini gözlemliyor.

Öğrencinin yaptığı bu gözleme göre ulaştığı temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Bir fen bilimleri öğretmeni, sınıfta kurduğu basit elektrik devresinin test uçlarını sırasıyla aşağıdaki sıvıların içerisine daldırıyor:

I. Tuzlu su
II. Şekerli su
III. Saf su
IV. Limonlu su

Buna göre, hangi sıvılar test uçlarına daldırıldığında devredeki ampulün ışık vermesi beklenir?

Bir öğrenci maddeleri elektrik iletkenliklerine göre sınıflandırmak için bir tablo hazırlıyor. Tablonun "İletken Maddeler" sütununda "Bakır tel", "K" ve "Alüminyum folyo" yer alıyor. Tablonun "Yalıtkan Maddeler" sütununda ise "L", "Plastik cetvel" ve "Porselen kase" yer alıyor.

Tablonun doğru tamamlanabilmesi için K ve L yerine sırasıyla aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Günlük yaşamımızda elektrik enerjisini kullanırken elektrik çarpması gibi tehlikeli durumlarla karşılaşmamak için bazı güvenlik önlemleri almalıyız.

Buna göre, elektrik enerjisinin güvenli kullanımıyla ilgili aşağıda verilen davranışlardan hangisi hatalıdır ve can güvenliğini tehlikeye atar?

Bir öğrenci özdeş elemanlar kullanarak iki farklı elektrik devresi hazırlıyor. Birinci devrenin açık uçlarını saf su dolu kaba, ikinci devrenin açık uçlarını ise tuzlu su dolu kaba daldırıyor.

Öğrenci birinci devredeki ampulün ışık vermediğini, ikinci devredeki ampulün ise ışık verdiğini gözlemliyor.

Bu deneye göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

Elektrik tesisatlarını tamir eden bir usta, tornavida seçerken tornavidanın sap kısmının plastik veya kauçuk malzemeyle kaplanmış olmasına özellikle dikkat eder.

Ustanın bu tercihinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir öğrenci, kurşun kalemin her iki ucunu da açarak grafit (kömür) kısmını ortaya çıkarıyor. Basit bir elektrik devresinin test uçlarını bu grafit uçlara dokundurduğunda ampulün ışık verdiğini görüyor. Daha sonra test uçlarını kalemin dışındaki renkli tahta gövdeye dokundurduğunda ise ampulün ışık vermediğini gözlemliyor.

Buna göre, öğrencinin yaptığı bu deneyden çıkarılacak en doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Bir elektrik kablosunun yapısı incelendiğinde, iç kısmında ince bakır tellerin bulunduğu, dış kısmının ise renkli bir plastik kılıfla kaplandığı görülür.

Bu kablo yapısıyla ilgili olarak;

I. İç kısımdaki bakır teller, elektrik enerjisinin kayıpsız ve hızlı bir şekilde iletilmesini sağlar.
II. Dış kısımdaki plastik kılıf, yalıtkan olduğu için elektrik akımının dışarı sızmasını ve canlılara zarar vermesini engeller.
III. Bakır teller yerine tamamen plastik malzeme kullanılsaydı da devredeki ampul aynı şekilde ışık verirdi.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir öğrenci, sıvıların elektrik iletkenliğini araştırmak amacıyla özdeş devre elemanları kullanarak üç farklı deney düzeneği hazırlıyor. Düzeneklerdeki test uçlarını sırasıyla şu kaplara daldırıyor:

- 1. Düzenek: Saf su dolu kap $ \rightarrow $ Ampul ışık vermiyor.
- 2. Düzenek: Saf su içerisine 1 çay kaşığı tuz eklenip karıştırılan kap $ \rightarrow $ Ampul zayıf bir şekilde ışık veriyor.
- 3. Düzenek: Saf su içerisine 5 çay kaşığı tuz eklenip karıştırılan kap $ \rightarrow $ Ampul çok parlak bir şekilde ışık veriyor.

Öğrencinin yaptığı bu kontrollü deneye göre, aşağıdaki çıkarımlardan hangileri yapılabilir?

I. Saf su yalıtkan bir maddedir ancak içerisine tuz eklendiğinde iletkenlik özelliği kazanır.
II. Sıvıdaki tuz miktarı arttıkça, sıvının elektrik enerjisini iletme yeteneği de artar.
III. Bu deneyde eklenen tuz miktarı, ampul parlaklığını etkileyen bağımsız değişkendir.

Bir öğrenci, fen bilimleri projesi için evde basit bir elektrik devresi kuruyor. Devreye bir açma-kapama anahtarı eklemek isteyen öğrenci, hem devrenin çalışmasını sağlayacak hem de dokunduğunda kendisini elektrik çarpmasından koruyacak güvenli bir anahtar tasarlamak istiyor.

Buna göre, öğrencinin tasarlayacağı anahtarın hareketli kolu için aşağıdaki malzemelerden hangisini seçmesi en uygun ve güvenli olur?

Banyo ve mutfak gibi ıslak zeminli ortamlarda elektrikli aletlerin kullanımı sırasında elektrik çarpması riskinin kuru ortamlara göre çok daha yüksek ve tehlikeli olduğu bilinmektedir.

Bu durumun bilimsel nedenlerini açıklamak isteyen bir öğrenci;

I. Günlük hayatta kullandığımız musluk suyunun içerisinde mineraller bulunduğu için iletken bir sıvı olması,
II. Islak derinin elektrik akımına karşı gösterdiği direncin azalması ve elektriği kuru deriye göre çok daha kolay iletmesi,
III. Suyun elektrik enerjisini tamamen soğurarak (yok ederek) cihazların patlamasına neden olması

ifadelerinden hangilerini kullanırsa doğru bir açıklama yapmış olur?