🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Fen Bilimleri
💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Dinamometre Test Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Fen Bilimleri: Dinamometre Test Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir dinamometre, esneklik prensibi ile çalışır. Yaylı bir düzenek kullanarak bir nesneye uygulanan kuvvetin büyüklüğünü ölçer. 💡
Çözüm:
- Dinamometrelerde genellikle bir yay bulunur.
- Kuvvet uygulandığında yay uzar veya kısalır.
- Bu uzama veya kısalma miktarı, bir ölçek üzerinde kuvvetin değerini gösterir.
- Ne kadar çok kuvvet uygularsak, yay o kadar çok uzar. ✅
Örnek 2:
Elimizdeki bir dinamometrenin üzerinde 0 N ile 10 N arasında işaretlenmiş bir ölçek var. Dinamometreye bir cisim astığımızda yay 5 N'luk bir değeri gösteriyor. Bu cismin ağırlığı kaç Newton'dur? 🤔
Çözüm:
- Dinamometre, uygulanan kuvveti ölçer.
- Bu durumda, dinamometre 5 N gösteriyorsa, bu cismin ağırlığının 5 N olduğu anlamına gelir.
- Yani, cismin ağırlığı 5 N'dur. 👉
Örnek 3:
Bir dinamometrenin yayına 20 N'luk bir kuvvet uygulandığında, yay 4 cm uzamaktadır. Bu dinamometreye 30 N'luk bir kuvvet uygularsak, yay kaç cm uzar? (Dinamometrenin yayının esnekliği bozulmamıştır.) 📏
Çözüm:
- Önce birim kuvvet başına uzama miktarını bulalım:
- 20 N kuvvet için uzama = 4 cm
- 1 N kuvvet için uzama = \( \frac{4 \text{ cm}}{20 \text{ N}} \) = \( 0.2 \text{ cm/N} \)
- Şimdi 30 N'luk kuvvet için uzamayı hesaplayalım:
- Uzama = Kuvvet \( \times \) Birim kuvvet başına uzama
- Uzama = 30 N \( \times \) \( 0.2 \text{ cm/N} \)
- Uzama = 6 cm
- Yani, 30 N'luk kuvvet uygulandığında yay 6 cm uzar. ✅
Örnek 4:
Marketlerde ürünlerin ağırlıklarını ölçmek için kullanılan teraziler, aslında bir tür dinamometre prensibiyle çalışabilir. Özellikle eski tip yaylı teraziler, bu prensibe örnektir. 🛒
Çözüm:
- Bu terazilerde, tartılacak ürünün ağırlığı bir yay mekanizmasına etki eder.
- Yayın uzaması veya kısalması, bir gösterge yardımıyla ağırlık değerine çevrilir.
- Böylece, ürünlerin kütlesi (ve dolayısıyla ağırlığı) kolayca ölçülmüş olur. 💡
Örnek 5:
Dinamometreler sadece ağırlık ölçmek için mi kullanılır? 🧐
Çözüm:
- Hayır, dinamometreler bir cisme uygulanan herhangi bir kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılabilir.
- Örneğin, bir aracı çekmek için uygulanan kuvveti, bir yayı germek için uygulanan kuvveti veya bir nesneyi itmek için uygulanan kuvveti ölçmekte de kullanılırlar. 📌
Örnek 6:
Bir dinamometrenin üzerinde 0 N'dan 50 N'a kadar eşit aralıklarla işaretlenmiş 10 bölme bulunmaktadır. Dinamometreye bir cisim asıldığında, cisim 6. bölmeye kadar uzama sağlıyor. Cismin ağırlığı kaç Newton'dur? ⚖️
Çözüm:
- Öncelikle dinamometrenin bir bölmesinin kaç Newton'a karşılık geldiğini bulalım:
- Toplam kuvvet aralığı = 50 N
- Bölme sayısı = 10
- Bir bölmenin değeri = \( \frac{50 \text{ N}}{10 \text{ bölme}} \) = 5 N/bölme
- Cisim 6. bölmeye kadar uzama sağladığına göre:
- Cismin ağırlığı = 6 bölme \( \times \) 5 N/bölme
- Cismin ağırlığı = 30 N
- Yani, cismin ağırlığı 30 N'dur. ✅
Örnek 7:
Ali, elindeki dinamometre ile bir kutuyu yatay zeminde çekiyor. Dinamometre 15 N değerini gösteriyor. Bu durumda kutuya etki eden çekme kuvvetinin büyüklüğü nedir? (Sürtünme kuvveti ihmal edilmiştir.) 🎁
Çözüm:
- Dinamometre, bir cisme uygulanan kuvvetin büyüklüğünü ölçen bir alettir.
- Ali kutuyu çekerken dinamometre 15 N gösteriyorsa, bu, kutuya uygulanan çekme kuvvetinin 15 N olduğu anlamına gelir.
- Yani, kutuya etki eden çekme kuvveti 15 N'dur. 👉
Örnek 8:
Dinamometrelerin ölçüm hassasiyeti neye bağlıdır? 🎯
Çözüm:
- Dinamometrenin hassasiyeti, genellikle kullanılan yayının kalitesine ve esnekliğine bağlıdır.
- Daha ince ve esnek yaylar, daha küçük kuvvet değişimlerini bile hissedip ölçebilir.
- Ayrıca, dinamometre üzerindeki ölçeğin ne kadar ince bölündüğü de hassasiyeti etkiler. Daha ince bölmeler, daha hassas ölçüm sağlar. 💡
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-fen-bilimleri-dinamometre-test/sorular