Destek Ve Hareket Sistemine Ait Yapıları Sınıflandırma Ders Notu

Vücudumuza şekil veren, ayakta durmamızı, yürümemizi, koşmamızı ve çevremizle etkileşim kurmamızı sağlayan sisteme Destek ve Hareket Sistemi denir. Bu sistem, vücudumuzun sağlam ve esnek olmasını sağlayarak hem iç organlarımızı korur hem de hareket yeteneğimizi destekler.

Destek ve Hareket Sisteminin Yapıları 🦴🏃‍♀️

Destek ve hareket sistemimiz başlıca üç ana yapıdan oluşur. Bu yapılar uyum içinde çalışarak tüm hareketlerimizi gerçekleştirmemizi sağlar:

• Kemikler: Vücudun iskeletini oluşturan sert yapılar.
• Eklemler: Kemiklerin birbirine bağlandığı ve hareketliliği sağlayan bölgeler.
• Kaslar: Kemiklere tutunarak kasılıp gevşeme özelliği sayesinde hareketi gerçekleştiren yapılar.

1. Kemikler 💀

Kemikler, vücudumuzun çatısını oluşturan, sert ve sağlam yapılardır. Yetişkin bir insanda yaklaşık 206 kemik bulunur.

Kemiklerin Görevleri:

• Vücuda şekil verir ve dik durmamızı sağlar.
• Beyin, kalp, akciğer gibi önemli iç organları dış etkenlerden korur.
• Kaslara tutunma yüzeyi sağlayarak hareketin gerçekleşmesine yardımcı olur.
• Kalsiyum ve fosfor gibi mineralleri depolar.

Kemikler şekillerine göre üçe ayrılır:

• Uzun Kemikler: Boyu eninden uzun olan kemiklerdir. Kol ve bacaklarımızdaki kemikler buna örnektir.
• Kısa Kemikler: Boyları ve enleri birbirine yakın olan kemiklerdir. El ve ayak bileklerimizdeki kemikler kısa kemiklerdir.
• Yassı Kemikler: Geniş ve yassı bir görünüme sahip kemiklerdir. Kafatası, kürek kemiği ve kaburgalar yassı kemiklere örnektir.

Kemik Çeşidi	Özelliği	Örnekler
Uzun Kemik	Boyu eninden uzun	Kol kemiği (pazı kemiği), uyluk kemiği
Kısa Kemik	Boyu ve eni yakın	El bilek kemikleri, ayak bilek kemikleri
Yassı Kemik	Geniş ve yassı	Kafatası kemikleri, kaburgalar, kürek kemiği

2. Eklemler 💪

Eklemler, kemiklerin birbirine bağlandığı yerlerdir. Eklemler sayesinde kemiklerimiz hareket edebilir veya sabit kalabilir.

Eklemler hareket yeteneklerine göre üçe ayrılır:

• Oynar Eklemler: Geniş bir hareket alanı sağlayan eklemlerdir. Kol, bacak ve parmaklarımızdaki eklemler oynar eklemlere örnektir.
• Yarı Oynar Eklemler: Sınırlı miktarda hareket imkanı sağlayan eklemlerdir. Omurgamızdaki omurlar arasındaki eklemler yarı oynar eklemlerdir.
• Oynamaz Eklemler: Hiç hareket etmeyen eklemlerdir. Kafatası kemiklerimiz arasındaki eklemler oynamaz eklemlere örnektir.

Eklem Çeşidi	Hareket Yeteneği	Örnekler
Oynar Eklem	Geniş hareket	Kol ve bacak eklemleri, diz, dirsek
Yarı Oynar Eklem	Sınırlı hareket	Omurlar arası eklemler
Oynamaz Eklem	Hareketsiz	Kafatası kemikleri arası eklemler

3. Kaslar 🦵

Kaslar, kemiklere bağlanarak eklemlerle birlikte hareket etmemizi sağlayan, kasılıp gevşeyebilen yapılardır. Vücudumuzda üç farklı türde kas bulunur:

• İskelet Kasları (Çizgili Kaslar): Kırmızı renkte, hızlı ve istemli çalışan kaslardır. Kol ve bacaklarımızdaki kaslar iskelet kaslarıdır. Bu kaslar yorulur.
• Düz Kaslar: İç organlarımızda (mide, bağırsaklar gibi) bulunan, yavaş ve istemsiz çalışan kaslardır. Yorulmazlar.
• Kalp Kası: Sadece kalbimizde bulunan, istemsiz, düzenli ve ritmik çalışan özel bir kastır. Yorulmaz.

Kasların Çalışması:

Kaslar genellikle çiftler halinde çalışır. Bir kas kasılırken, karşısındaki kas gevşer. Örneğin, kolumuzu bükerken üst kol kasımız (pazı) kasılırken, alt kol kasımız gevşer.

Kas Çeşidi	Çalışma Şekli	Yorulma Durumu	Bulunduğu Yer
İskelet Kasları	İstemli (bilinçli)	Yorulur	Kol, bacak gibi kemiklere bağlı
Düz Kaslar	İstemsiz (bilinçsiz)	Yorulmaz	Mide, bağırsak gibi iç organlar
Kalp Kası	İstemsiz (ritmik)	Yorulmaz	Sadece kalp

Destek ve hareket sistemimizin sağlıklı çalışması için dengeli beslenmek ve düzenli spor yapmak çok önemlidir.