🎓 5. Sınıf
📚 5. Sınıf Fen Bilimleri
💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Deney duzenekleri uzerinde bagimli bagimsiz kontrol degiskenini belirleme Çözümlü Örnekler
5. Sınıf Fen Bilimleri: Deney duzenekleri uzerinde bagimli bagimsiz kontrol degiskenini belirleme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir öğrenci, bitkilerin büyümesi için farklı miktarlarda suyun etkisini incelemek istiyor. Bunun için iki saksı hazırlıyor. Birinci saksıya her gün 100 ml su, ikinci saksıya ise her gün 200 ml su veriyor. Diğer tüm koşulları (ışık, toprak türü, saksı boyutu) aynı tutuyor.
Bu deneyde bağımsız değişken nedir? 💡
Bu deneyde bağımsız değişken nedir? 💡
Çözüm:
- Bağımsız değişken, araştırmacının deneyde değiştirdiği veya manipüle ettiği faktördür.
- Bu deneyde öğrenci, bitkilere verilen su miktarını değiştirmiştir.
- Bu nedenle, bağımsız değişken verilen su miktarıdır. ✅
Örnek 2:
Yukarıdaki su örneği deneyinde, öğrencinin ölçtüğü veya gözlemlediği, bağımsız değişkene bağlı olarak değişmesi beklenen şey nedir? Bu nedir? 🧐
Çözüm:
- Bu, bağımlı değişkendir.
- Bağımlı değişken, bağımsız değişkendeki değişikliğe bağlı olarak değişmesi beklenen sonuçtur.
- Öğrencinin gözlemleyeceği şey, bitkinin boyu veya yaprak sayısı gibi büyüme göstergeleri olacaktır.
- Bu nedenle, bağımlı değişken bitkinin büyümesidir. 👍
Örnek 3:
Yine su örneği deneyindeyiz. Öğrenci, bitkilerin büyümesini etkileyebilecek ama kendisinin değiştirmediği, sabit tuttuğu faktörler nelerdir? Bunlar hangi değişken türüdür? 🧐
Çözüm:
- Bunlar kontrol değişkenleridir.
- Kontrol değişkenleri, deneyin adil olmasını sağlamak için sabit tutulan faktörlerdir.
- Bu deneyde kontrol değişkenleri şunlardır:
- Işık miktarı ☀️
- Toprak türü 🌍
- Saksı boyutu 🪴
- Ortam sıcaklığı 🌡️
- Bu değişkenlerin sabit tutulması, sadece su miktarının bitki büyümesi üzerindeki etkisinin net bir şekilde gözlemlenmesini sağlar. ✅
Örnek 4:
Bir grup öğrenci, farklı türdeki gübrelerin bitki büyüklüğü üzerindeki etkisini araştırmak istiyor. Üç farklı saksıya aynı türde tohum ekiyorlar.
- Birinci saksıya A gübresi, ikinci saksıya B gübresi, üçüncü saksıya ise hiç gübre vermiyorlar.
- Tüm saksılara eşit miktarda su veriyorlar ve aynı ortamda tutuyorlar.
Çözüm:
- Deneyde gözlemlenen ve gübre türüne bağlı olarak değişmesi beklenen sonuç, bitki büyüklüğüdür.
- Bu nedenle, bağımlı değişken bitki büyüklüğüdür. 📏
Örnek 5:
Yukarıdaki gübre deneyinde, öğrencilerin değiştirdiği faktör nedir? Bu hangi değişkendir? 🤔
Çözüm:
- Öğrencilerin değiştirdiği faktör, kullanılan gübre türüdür.
- Deneyde bir araştırmacının değiştirdiği veya manipüle ettiği faktör bağımsız değişkendir.
- Bu nedenle, bağımsız değişken kullanılan gübre türüdür. 🧪
Örnek 6:
Gübre deneyinde, öğrencilerin sabit tuttuğu, yani değiştirmediği faktörler nelerdir? Bunlar hangi değişkenlerdir? 🧐
Çözüm:
- Bu faktörler kontrol değişkenleridir.
- Deneyin adil olması için sabit tutulan bu faktörler şunlardır:
- Tohum türü (hepsi aynı) 🌰
- Verilen su miktarı 💧
- Ortam koşulları (ışık, sıcaklık vb.) ☀️
- Bu sayede, gözlemlenen büyüme farkının sadece gübre türünden kaynaklandığı sonucuna varılabilir. ✅
Örnek 7:
Ayşe, kalemin kağıt üzerindeki sürtünme kuvvetinin, çizim hızına etkisini merak ediyor. Bir deney düzeneği hazırlıyor.
- Düzeneğinde bir kağıt parçası var ve bu kağıdı sabit bir hızla çekiyor.
- Üzerine bir kalem yerleştiriyor ve kalemin kağıt üzerindeki hareketini gözlemliyor.
- Ayşe, kağıdı farklı hızlarda çekerek kalemin kağıt üzerindeki iz bıraktığı çizginin kalınlığını ölçüyor.
Çözüm:
- Ayşe'nin değiştirdiği veya farklı değerler aldığı faktör, kağıdın çekilme hızıdır.
- Bu hız, kalemin kağıt üzerindeki hareketini etkilemesi beklenen ana faktördür.
- Bu nedenle, bağımsız değişken kağıdın çekilme hızıdır. 🚀
Örnek 8:
Yukarıdaki kalem ve kağıt deneyinde, Ayşe'nin ölçtüğü "çizginin kalınlığı" hangi değişkene karşılık gelir? Neden? 🧐
Çözüm:
- "Çizginin kalınlığı", Ayşe'nin gözlemlediği ve kağıdın çekilme hızına bağlı olarak değişmesi beklenen sonuçtur.
- Bu, bağımlı değişkendir.
- Çizginin kalınlığındaki değişim, sürtünme kuvvetinin ve dolayısıyla hızın etkisini gösterir.
- Bu nedenle, bağımlı değişken çizginin kalınlığıdır. 📏
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-fen-bilimleri-deney-duzenekleri-uzerinde-bagimli-bagimsiz-kontrol-degiskenini-belirleme/sorular