Eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimeler Ders Notu

Eş Anlamlı ve Zıt Anlamlı Kelimeler

Türkçemiz, kelime hazinesi bakımından çok zengin bir dildir. Bu zenginlik, kelimelerin anlamları arasındaki ilişkilerden de kaynaklanır. Eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimeler, bu ilişkilerin en önemlilerindendir. Bu dersimizde, eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimeleri tanıyacak, örneklerle pekiştireceğiz.

Eş Anlamlı Kelimeler (Anlamdaş Kelimeler)

Yazılışları farklı olduğu halde anlamları aynı veya çok yakın olan kelimelere eş anlamlı kelimeler denir. Eş anlamlı kelimeler, birbirlerinin yerine kullanılabilirler.

Eş Anlamlı Kelimelere Örnekler

Ak - Beyaz
Al - Kırmızı
Araba - Otomobil
At - Eyerli binecek hayvan (At kelimesinin farklı anlamları da vardır, burada binecek hayvan anlamı kastedilmiştir.)
Ayakkabı - Pabuç
Cevap - Yanıt
Çocuk - Evlat
Ders - İbret
Doğal - Tabii
Dost - Arkadaş
Duygu - His
Eğitim - Öğretim
Elbise - Giysi
Emek - Alın teri
Esir - Tutsak
Gemi - Vapur
Gölge - Hayal
Güzel - Güzel (Bu kelimenin eş anlamlısı çoktur, örneğin 'Hoş', 'Güzel' kelimesi ile aynı anlamı taşır.)
Hafıza - Bellek
Halk - Ulus
Hava - Yüz
Hekim - Doktor
Hikaye - Öykü
Irmak - Nehir
İhtiyar - Yaşlı
İl - Şehir (Büyük şehir anlamında)
İsim - Ad
İstek - Dilek
Kadın - Bayan
Kala - Yüzde (Eskimiş bir kelimedir.)
Kara - Siyah
Karpuz - Kavu k
Kavram - Anlayış
Kırmızı - Al
Konuk - Misafir
Kral - Hakan
Liman - Çekek
Mal - Eşya
Millet - Ulus
Mühendis - Mütehassıs
Nesne - Cisim
Okul - Mektep
Ordu - Süvari
Öğrenci - Talebe
Öğretmen - Muallim
Önemli - Mühim
Örnek - Misal
Pak - Temiz
Pahalı - Zımni
Pazar - Çarşı
Pencere - Cam
Resim - Suret
Savaş - Harp
Sağlık - Sıhhat
Siyah - Kara
Söz - Kelime
Süvari - Ordu
Şehir - Kent
Şişman - Tombul
Tabiat - Doğa
Talebe - Öğrenci
Tarih - Zaman
Teklif - Öneri
Temel - Esas
Tıp - Sağlık
Toprak - Zemin
Tüccar - Bezirgân
Ulus - Millet
Uzak - Ira
Ülke - Memleket
Ümit - Beklenti
Vatan - Yurt
Vazo - Sürahi
Vebal - Günah
Vesile - Sebep
Yaşlı - İhtiyar
Yaz - Yazı (Burada "yaz" mevsimi ile "yazmak" eylemi kastedilmiştir.)
Yemek - Aş
Yenilgi - Mağlubiyet
Yol - Patika
Yüce - Ulu
Zafer - Galibiyet
Zaman - Vakit
Zengin - Varlıklı
Zor - Güç

Zıt Anlamlı Kelimeler (Karşıt Anlamlı Kelimeler)

Anlamları birbirine tamamen karşıt olan kelimelere zıt anlamlı kelimeler denir. Bir kelimenin zıt anlamlısı olabilmesi için, o kelimenin karşıtı bir anlam taşıması gerekir.

Zıt Anlamlı Kelimelere Örnekler

Acı - Tatlı
Ağır - Hafif
Ak - Kara
Alçak - Yüksek
Az - Çok
Aşağı - Yukarı
Babacan - Gaddar
Barış - Savaş
Batı - Doğu
Bayat - Taze
Besili - Zayıf
Büyük - Küçük
Cömert - Cimri
Çirkin - Güzel
Dar - Geniş
Dolu - Boş
Dost - Düşman
Duyarlı - Duygusuz
Eski - Yeni
Fakir - Zengin
Gecikmek - Erken
Gündüz - Gece
Hafif - Ağır
Hızlı - Yavaş
İleri - Geri
İnce - Kalın
İyi - Kötü
Islak - Kuru
Kalın - İnce
Kapalı - Açık
Kara - Ak
Karanlık - Aydınlık
Katı - Sıvı
Kibirli - Mütevazı
Kısa - Uzun
Kirli - Temiz
Korkak - Cesur
Kötü - İyi
Kuru - Islak
Küçük - Büyük
Mutlu - Üzgün
Nadir - Sık
Nazik - Kaba
Olumlu - Olumsuz
Ödünç vermek - Almak
Ölü - Diri
Pahalı - Ucuz
Pasif - Aktif
Sabah - Akşam
Sağ - Sol
Sağlam - Çürük
Sıcak - Soğuk
Sık - Nadir
Siyah - Beyaz
Sıvı - Katı
Sol - Sağ
Sönük - Parlak
Sormak - Cevap vermek
Soğuk - Sıcak
Sürekli - Aralıklı
Şekerli - Acı
Tatlı - Acı
Temiz - Kirli
Toplu - Dağınık
Tükenmek - Başlamak
Ucuz - Pahalı
Ulu - Alçak
Uzun - Kısa
Ünlü - Sönük
Üzgün - Mutlu
Varlıklı - Fakir
Verimli - Verimsiz
Yaş - Kuru
Yavaş - Hızlı
Yenmek - Mağlup olmak
Yüksek - Alçak
Yorgun - Dinç
Zafer - Yenilgi
Zayıf - Şişman
Zengin - Fakir
Zıt - Eş

Önemli Not:

Her kelimenin zıt anlamlısı olmayabilir. Örneğin, "masa" kelimesinin zıt anlamlısı yoktur. Ayrıca, bazı kelimelerin birden fazla anlamı olabilir ve bu anlamlara göre farklı zıt anlamlıları bulunabilir.