💡 4. Sınıf Türkçe: De ve ki Çözümlü Örnekler
4. Sınıf Türkçe: De ve ki Çözümlü Örnekler
Aşağıdaki cümlede yer alan "-de" ekinin yazımını inceleyelim:
"Kitabım okulda kalmış."
Bu cümlede "okulda" kelimesindeki "-da" eki doğru mu yazılmıştır? Neden? 🧐
Bu soruyu çözmek için şu adımları izleyelim:
- Kural: Bulunma durum eki olan "-de/-da" kelimeye bitişik yazılır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.
- Uygulama: "-da" ekini cümleden çıkaralım: "Kitabım okul kalmış."
- Sonuç: Cümlenin anlamı bozulduğu için bu bir ektir ve bitişik yazılması doğrudur. ✅
Aşağıdaki cümlede "de" bağlacının yazımı doğru mudur?
"Pazardan elma da aldık." 🍎
Bağlaç olan "de"nin yazımını kontrol edelim:
- Kural: Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır.
- Uygulama: "da" kelimesini cümleden çıkaralım: "Pazardan elma aldık."
- Sonuç: Cümlenin anlamı bozulmadı. Bu yüzden bu bir bağlaçtır ve ayrı yazılması tamamen doğrudur. ✅
Aşağıdaki cümlede bir yazım yanlışı yapılmıştır. Bu yanlışı bularak doğrusunu yazalım:
"Bahçede ki çiçekler çok güzel kokuyor." 🌸
Cümledeki "ki"nin yazımını inceleyelim:
- Kural: Sıfat yapan veya yer bildiren "-ki" eki kelimeye bitişik yazılır.
- Yöntem: Kelimeye "-ler" eki getirelim. "Bahçedekiler" diyebiliyor muyuz? Evet, anlamlı oluyor.
- Hata: Anlamlı olduğu için bu bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
- Doğru Yazım: "Bahçedeki çiçekler çok güzel kokuyor." ✍️
Aşağıdaki cümlede "ki" bağlacının yazımını kontrol edelim:
"Öyle çok yorulmuş ki hemen uyudu." 😴
Bağlaç olan "ki"nin kuralını uygulayalım:
- Kural: Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. Genellikle iki farklı cümleyi birbirine bağlar.
- Yöntem: "Yorulmuşki-ler" şeklinde bir kullanım uygun değildir.
- Sonuç: Bu bir bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. ✅
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" veya "ki" yazımıyla ilgili bir hata vardır? 🔍
A) Sen de bizimle gelecek misin?
B) Masada ki kalem benim.
C) Duydum ki sınavdan yüksek almışsın.
Şıkları tek tek inceleyelim:
- A Şıkkı: "Sen de" -> "de" bağlaçtır, ayrı yazılmış. Doğru.
- B Şıkkı: "Masada ki" -> Burada "masadaki" şeklinde bitişik yazılmalıydı çünkü yer bildiren bir ektir. Hatalı! ❌
- C Şıkkı: "Duydum ki" -> "ki" bağlaçtır, ayrı yazılmış. Doğru.
Cevap: B seçeneğindeki "ki" bitişik yazılmalıydı.
Ali, arkadaşı Mert'e şu mesajı yazmıştır:
"Yarın okul da buluşalım, sende gelmeyi unutma!" 📱
Ali'nin mesajındaki yazım hatalarını düzeltip doğrusunu yazalım.
Mesajdaki hataları adım adım düzeltelim:
- 1. Hata: "okul da" -> Nerede buluşalım? Okulda. Yer bildirdiği için bitişik yazılmalı: "okulda".
- 2. Hata: "sende" -> Burada "başkaları geliyor, sen de gel" anlamı olduğu için ayrı yazılmalı: "sen de".
- Doğru Mesaj: "Yarın okulda buluşalım, sen de gelmeyi unutma!" ✉️
Bir bulmacada kutucuklara uygun ek veya bağlaçlar yazılacaktır. Hangi kutucuğa bitişik yazılan bir ek gelmelidir? 🧩
\( 1. \) Yarın akşam bize \( \dots \) gel.
\( 2. \) Sokakta \( \dots \) gürültü kesilmedi.
\( 3. \) Öyle bir bağırdı \( \dots \) herkes korktu.
Cümleleri tamamlayalım:
- 1. Cümle: "Yarın akşam bize de gel." (Bağlaç - Ayrı)
- 2. Cümle: "Sokaktaki gürültü kesilmedi." (Ek - Bitişik) 👈
- 3. Cümle: "Öyle bir bağırdı ki herkes korktu." (Bağlaç - Ayrı)
Sonuç: \( 2 \) numaralı cümledeki "ki" bitişik yazılmalıdır.
Öğretmen, tahtaya şu kuralı yazıyor: "Cümleden çıkarıldığında anlam tamamen bozuluyorsa o bir ektir ve bitişik yazılır."
Bu kurala göre aşağıdaki hangi kelimenin yazımı yanlıştır? ✍️
A) Evde
B) Sende
C) Sınıf da
Kuralı uygulayalım:
- A) Evde: "Ev" (Anlam bozuldu, bitişik yazım doğru).
- B) Sende: "Sen" (Anlam bozuldu, "Kalemim sende kalmış" gibi düşünürsek bitişik yazım doğru).
- C) Sınıf da: "Sınıf" (Eğer "Sınıfta bekliyorum" demek istiyorsak bitişik olmalıydı. "Sınıf da gelsin" deseydik ayrı olurdu. Ancak burada yer bildiriyorsa "Sınıfta" şeklinde bitişik yazılmalıdır).
Not: "de/da" eki sertleşerek "-te/-ta" olabilir ama bağlaç olan "de/da" asla "te/ta" olmaz. Bu yüzden "Sınıf da" yazımı yer bildiriyorsa hatalıdır. ❌
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/4-sinif-turkce-de-ve-ki/sorular