💡 4. Sınıf Matematik: Basamak Değerleri Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
💡 Basamak Değeri Nedir?
Bir sayıdaki her rakamın bulunduğu yere göre aldığı değere basamak değeri denir.
Aşağıdaki sayılarda, altı çizili rakamların basamak değerlerini bulalım:
\( \underline{5} \)37
1\( \underline{4} \)82
6\( \underline{0} \)59
Çözüm ve Açıklama
📌 Hadi birlikte adım adım çözelim!
1. Sayı: \( \underline{5} \)37
Bu sayıda altı çizili rakam 5'tir. 5 rakamı "yüzler basamağı"nda bulunmaktadır.
Yüzler basamağındaki bir rakamın basamak değeri, o rakamın 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
✅ Basamak Değeri = \( 5 \times 100 = 500 \)
2. Sayı: 1\( \underline{4} \)82
Bu sayıda altı çizili rakam 4'tür. 4 rakamı "yüzler basamağı"nda bulunmaktadır.
Yüzler basamağındaki bir rakamın basamak değeri, o rakamın 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
✅ Basamak Değeri = \( 4 \times 100 = 400 \)
3. Sayı: 6\( \underline{0} \)59
Bu sayıda altı çizili rakam 0'dır. 0 rakamı "yüzler basamağı"nda bulunmaktadır.
Unutma! Hangi basamakta olursa olsun, 0 (sıfır) rakamının basamak değeri her zaman 0'dır.
✅ Basamak Değeri = \( 0 \times 100 = 0 \)
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
👉 Soru: 75.834 sayısındaki binler basamağında bulunan rakam ile onlar basamağında bulunan rakamın basamak değerleri toplamı kaçtır?
Çözüm ve Açıklama
📌 Bu soruyu çözmek için önce istenen basamaklardaki rakamları ve onların basamak değerlerini bulmalıyız.
✅ Sayının basamak değerleri toplamı şeklinde yazılışı şöyledir:
\( 200.000 + 9000 + 100 + 60 + 5 \)
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
🤔 Soru: Elif, 4, 0, 7, 2, 9 rakamlarını birer kez kullanarak beş basamaklı en büyük sayıyı oluşturuyor. Daha sonra bu sayının on binler basamağındaki rakamın basamak değeri ile birler basamağındaki rakamın basamak değerini topluyor.
Elif'in bulduğu toplam kaçtır?
Çözüm ve Açıklama
💡 Bu tür sorularda dikkatli ve adımları takip ederek ilerlemek önemlidir.
1. Adım: Verilen rakamları kullanarak beş basamaklı en büyük sayıyı oluşturalım.
En büyük sayıyı oluşturmak için rakamları büyükten küçüğe doğru sıralarız:
9, 7, 4, 2, 0
Oluşan sayı: 97.420
2. Adım: Sayıdaki on binler basamağındaki rakamı ve basamak değerini bulalım.
97.420 sayısında on binler basamağında 9 rakamı vardır.
Basamak değeri = \( 9 \times 10.000 = 90.000 \)
3. Adım: Sayıdaki birler basamağındaki rakamı ve basamak değerini bulalım.
97.420 sayısında birler basamağında 0 rakamı vardır.
Basamak değeri = \( 0 \times 1 = 0 \)
3. Adım: Binler basamağındaki değerin, yüzler basamağındaki değerden ne kadar fazla olduğunu (veya yüzler basamağındaki değerin ne kadar eksik olduğunu) bulmak için çıkarma işlemi yapalım.
Fark = \( 2000 - 400 = 1600 \)
🔄 Soru: 38.517 sayısında, yüzler basamağındaki rakam 2 artırılır, onlar basamağındaki rakam 3 azaltılırsa yeni sayı kaç olur?
Çözüm ve Açıklama
💡 Bir sayının basamak değerini değiştirmek, o sayının tamamını değiştirir. Adımları dikkatlice takip edelim.
1. Adım: Yüzler basamağındaki değişikliği uygulayalım.
Sayımız 38.517. Yüzler basamağındaki rakam 5'tir.
5'i 2 artıralım: \( 5 + 2 = 7 \)
Yeni durumda yüzler basamağı 7 olur. Bu, sayının değerini \( 2 \times 100 = 200 \) artırır.
Sayı geçici olarak \( 38.517 + 200 = 38.717 \) olur.
2. Adım: Onlar basamağındaki değişikliği uygulayalım.
Şu anki sayımız 38.717. Onlar basamağındaki rakam 1'dir.
1'i 3 azaltalım: \( 1 - 3 \). Bu durumda 1'den 3 çıkaramayız. Yani aslında sayının değeri \( 3 \times 10 = 30 \) azalacaktır.
Sayımız \( 38.717 - 30 = 38.687 \) olur.
✅ Yeni sayı 38.687 olur.
7
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
🔍 Soru: 462.905 sayısındaki 4, 6 ve 9 rakamlarının bulunduğu basamakların adlarını yazınız.
Çözüm ve Açıklama
📌 Basamak adlarını soldan sağa veya sağdan sola doğru sayarak kolayca bulabiliriz.
1. Rakam: 462.905 sayısındaki 4 rakamı.
Bu rakam, sayının en solunda yer alır ve yüz binler basamağında bulunur.
2. Rakam: 462.905 sayısındaki 6 rakamı.
Bu rakam, 4'ün hemen sağında yer alır ve on binler basamağında bulunur.
3. Rakam: 462.905 sayısındaki 9 rakamı.
Bu rakam, birler basamağından başlayarak üçüncü basamakta yer alır ve yüzler basamağında bulunur.
✅ Basamak adları sırasıyla yüz binler, on binler ve yüzler basamağıdır.
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
🧩 Soru: Dört basamaklı bir sayı hakkında şu bilgiler veriliyor:
Birler basamağındaki rakam 6'dır.
Onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamdan 2 eksiktir.
Yüzler basamağındaki rakam, onlar basamağındaki rakamın 2 katıdır.
✅ Sayı 5846'dır ve binler basamağındaki rakamın basamak değeri 5000'dir.
4. Sınıf Matematik: Basamak Değerleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
💡 Basamak Değeri Nedir?
Bir sayıdaki her rakamın bulunduğu yere göre aldığı değere basamak değeri denir.
Aşağıdaki sayılarda, altı çizili rakamların basamak değerlerini bulalım:
\( \underline{5} \)37
1\( \underline{4} \)82
6\( \underline{0} \)59
Çözüm:
📌 Hadi birlikte adım adım çözelim!
1. Sayı: \( \underline{5} \)37
Bu sayıda altı çizili rakam 5'tir. 5 rakamı "yüzler basamağı"nda bulunmaktadır.
Yüzler basamağındaki bir rakamın basamak değeri, o rakamın 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
✅ Basamak Değeri = \( 5 \times 100 = 500 \)
2. Sayı: 1\( \underline{4} \)82
Bu sayıda altı çizili rakam 4'tür. 4 rakamı "yüzler basamağı"nda bulunmaktadır.
Yüzler basamağındaki bir rakamın basamak değeri, o rakamın 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
✅ Basamak Değeri = \( 4 \times 100 = 400 \)
3. Sayı: 6\( \underline{0} \)59
Bu sayıda altı çizili rakam 0'dır. 0 rakamı "yüzler basamağı"nda bulunmaktadır.
Unutma! Hangi basamakta olursa olsun, 0 (sıfır) rakamının basamak değeri her zaman 0'dır.
✅ Basamak Değeri = \( 0 \times 100 = 0 \)
Örnek 2:
👉 Soru: 75.834 sayısındaki binler basamağında bulunan rakam ile onlar basamağında bulunan rakamın basamak değerleri toplamı kaçtır?
Çözüm:
📌 Bu soruyu çözmek için önce istenen basamaklardaki rakamları ve onların basamak değerlerini bulmalıyız.
✅ Sayının basamak değerleri toplamı şeklinde yazılışı şöyledir:
\( 200.000 + 9000 + 100 + 60 + 5 \)
Örnek 4:
🤔 Soru: Elif, 4, 0, 7, 2, 9 rakamlarını birer kez kullanarak beş basamaklı en büyük sayıyı oluşturuyor. Daha sonra bu sayının on binler basamağındaki rakamın basamak değeri ile birler basamağındaki rakamın basamak değerini topluyor.
Elif'in bulduğu toplam kaçtır?
Çözüm:
💡 Bu tür sorularda dikkatli ve adımları takip ederek ilerlemek önemlidir.
1. Adım: Verilen rakamları kullanarak beş basamaklı en büyük sayıyı oluşturalım.
En büyük sayıyı oluşturmak için rakamları büyükten küçüğe doğru sıralarız:
9, 7, 4, 2, 0
Oluşan sayı: 97.420
2. Adım: Sayıdaki on binler basamağındaki rakamı ve basamak değerini bulalım.
97.420 sayısında on binler basamağında 9 rakamı vardır.
Basamak değeri = \( 9 \times 10.000 = 90.000 \)
3. Adım: Sayıdaki birler basamağındaki rakamı ve basamak değerini bulalım.
97.420 sayısında birler basamağında 0 rakamı vardır.
Basamak değeri = \( 0 \times 1 = 0 \)
3. Adım: Binler basamağındaki değerin, yüzler basamağındaki değerden ne kadar fazla olduğunu (veya yüzler basamağındaki değerin ne kadar eksik olduğunu) bulmak için çıkarma işlemi yapalım.
Fark = \( 2000 - 400 = 1600 \)
🔄 Soru: 38.517 sayısında, yüzler basamağındaki rakam 2 artırılır, onlar basamağındaki rakam 3 azaltılırsa yeni sayı kaç olur?
Çözüm:
💡 Bir sayının basamak değerini değiştirmek, o sayının tamamını değiştirir. Adımları dikkatlice takip edelim.
1. Adım: Yüzler basamağındaki değişikliği uygulayalım.
Sayımız 38.517. Yüzler basamağındaki rakam 5'tir.
5'i 2 artıralım: \( 5 + 2 = 7 \)
Yeni durumda yüzler basamağı 7 olur. Bu, sayının değerini \( 2 \times 100 = 200 \) artırır.
Sayı geçici olarak \( 38.517 + 200 = 38.717 \) olur.
2. Adım: Onlar basamağındaki değişikliği uygulayalım.
Şu anki sayımız 38.717. Onlar basamağındaki rakam 1'dir.
1'i 3 azaltalım: \( 1 - 3 \). Bu durumda 1'den 3 çıkaramayız. Yani aslında sayının değeri \( 3 \times 10 = 30 \) azalacaktır.
Sayımız \( 38.717 - 30 = 38.687 \) olur.
✅ Yeni sayı 38.687 olur.
Örnek 7:
🔍 Soru: 462.905 sayısındaki 4, 6 ve 9 rakamlarının bulunduğu basamakların adlarını yazınız.
Çözüm:
📌 Basamak adlarını soldan sağa veya sağdan sola doğru sayarak kolayca bulabiliriz.
1. Rakam: 462.905 sayısındaki 4 rakamı.
Bu rakam, sayının en solunda yer alır ve yüz binler basamağında bulunur.
2. Rakam: 462.905 sayısındaki 6 rakamı.
Bu rakam, 4'ün hemen sağında yer alır ve on binler basamağında bulunur.
3. Rakam: 462.905 sayısındaki 9 rakamı.
Bu rakam, birler basamağından başlayarak üçüncü basamakta yer alır ve yüzler basamağında bulunur.
✅ Basamak adları sırasıyla yüz binler, on binler ve yüzler basamağıdır.
Örnek 8:
🧩 Soru: Dört basamaklı bir sayı hakkında şu bilgiler veriliyor:
Birler basamağındaki rakam 6'dır.
Onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamdan 2 eksiktir.
Yüzler basamağındaki rakam, onlar basamağındaki rakamın 2 katıdır.