💡 4. Sınıf Matematik: 4, 5 ve 6 basamaklı doğal sayılar Çözümlü Örnekler

Verilen \( 4508 \) sayısı 4 basamaklı bir doğal sayıdır. Sayının basamaklarını ve okunuşunu adım adım inceleyelim:

• Sayının Okunuşu: Dört bin beş yüz sekiz
• Basamak Adları:
• \( 8 \) rakamı Birler Basamağındadır.
• \( 0 \) rakamı Onlar Basamağındadır.
• \( 5 \) rakamı Yüzler Basamağındadır.
• \( 4 \) rakamı Binler Basamağındadır.

💡 Not: Okunuş yazılırken söylenmeyen basamaktaki sıfır (\( 0 \)) rakamı okunmaz, ancak yazarken basamak değerini korumak için mutlaka yerine yazılır.

Okunuşu verilen sayıyı rakamlarla yazmak için bölüklerine ayırarak inceleyelim:

• Binler Bölüğü: "seksen iki bin" ifadesinden binler bölüğünde \( 82 \) sayısı olduğunu anlarız.
• Birler Bölüğü: "kırk beş" ifadesinden birler bölüğünde yüzler basamağı boş olduğu için \( 045 \) yazılması gerektiğini anlarız.
• Sayının Yazılışı: \( 82045 \)
• Basamaklarındaki Rakamlar:
• Birler basamağı: \( 5 \)
• Onlar basamağı: \( 4 \)
• Yüzler basamağı: \( 0 \)
• Binler basamağı: \( 2 \)
• On binler basamağı: \( 8 \)

Bir rakamın basamak değeri, o rakamın bulunduğu basamağın değeri ile çarpılmasıyla bulunur.

• \( 2 \) rakamının basamak değeri: \( 2 \) rakamı yüzler basamağındadır.
  Basamak değeri: \( 2 \times 100 = 200 \)
• \( 4 \) rakamının basamak değeri: \( 4 \) rakamı on binler basamağındadır.
  Basamak değeri: \( 4 \times 10000 = 40000 \)
• Bu değerlerin toplamı:
  \( 40000 + 200 = 40200 \) olarak bulunur.

Verilen basamak değerlerini yerlerine yerleştirerek sayımızı oluşturalım. Verilmeyen basamakların yerine sıfır (\( 0 \)) yazacağız:

• Yüz binler basamağı: \( 3 \)
• On binler basamağı: Verilmemiş, bu yüzden \( 0 \) yazıyoruz.
• Binler basamağı: \( 5 \)
• Yüzler basamağı: \( 8 \)
• Onlar basamağı: Verilmemiş, bu yüzden \( 0 \) yazıyoruz.
• Birler basamağı: \( 2 \)

Oluşan sayımız: \( 305802 \)

👉 Sayının okunuşu: Üç yüz beş bin sekiz yüz iki

Verilen rakamları kullanarak en büyük ve en küçük sayıları oluştururken basamak değerlerinin büyüklüğüne dikkat etmeliyiz:

• a) En Büyük Sayı: En büyük sayıyı oluşturmak için en büyük rakamları en büyük basamaklara yerleştiririz. Rakamları büyükten küçüğe sıralayalım: \( 9, 8, 5, 3, 0 \).
  En büyük sayı: \( 98530 \)
• b) En Küçük Sayı: En küçük sayıyı oluşturmak için en küçük rakamları başa yazmalıyız. Ancak \( 0 \) rakamı başa gelirse sayı 5 basamaklı olmaz (4 basamaklı olur). Bu yüzden sıfırdan sonraki en küçük rakam olan \( 3 \) ile başlarız ve hemen ardından \( 0 \) rakamını yazarız. Kalan rakamları küçükten büyüğe sıralarız: \( 3, 0, 5, 8, 9 \).
  En küçük sayı: \( 30589 \)

Abaküsteki boncuk sayılarını sırasıyla basamaklarına yerleştirerek sayımızı oluşturalım:

• Basamakları yerleştirelim:
• Yüz binler basamağı: \( 4 \)
• On binler basamağı: \( 0 \)
• Binler basamağı: \( 7 \)
• Yüzler basamağı: \( 3 \)
• Onlar basamağı: \( 5 \)
• Birler basamağı: \( 1 \)
• Oluşan Sayı: \( 407351 \)
• Sayının Okunuşu: Dört yüz yedi bin üç yüz elli bir

Büyük sayıları daha kolay okumak ve yazmak için sağdan sola doğru üçerli gruplara ayırırız. Bu gruplara bölük denir.

• Birler Bölüğü: Sayının en sağındaki üç basamaktan oluşur (Birler, onlar ve yüzler basamağı).
  Birler bölüğündeki sayı: \( 850 \)
• Binler Bölüğü: Birler bölüğünün solundaki basamaklardan oluşur (Binler ve on binler basamağı).
  Binler bölüğündeki sayı: \( 24 \)

✅ Bu sayede sayımızı "yirmi dört bin sekiz yüz elli" şeklinde kolayca okuyabiliriz.

Ağrı Dağı'nın yüksekliği olan \( 5137 \) sayısını basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazarak çözümleyelim:

• \( 5 \) rakamı binler basamağındadır: \( 5 \times 1000 = 5000 \)
• \( 1 \) rakamı yüzler basamağındadır: \( 1 \times 100 = 100 \)
• \( 3 \) rakamı onlar basamağındadır: \( 3 \times 10 = 30 \)
• \( 7 \) rakamı birler basamağındadır: \( 7 \times 1 = 7 \)

Çözümleme Biçimi:

\[ 5137 = 5000 + 100 + 30 + 7 \]

Veya kelimelerle ifade edersek:
\( 5 \) binlik + \( 1 \) yüzlük + \( 3 \) onluk + \( 7 \) birlik.