🎓 3. Sınıf
📚 3. Sınıf Türkçe
💡 3. Sınıf Türkçe: Noktalama İşaretleri Çözümlü Örnekler
3. Sınıf Türkçe: Noktalama İşaretleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi noktalama işareti gelmelidir?
Bugün hava çok güzel( )
A) Soru işareti (?)
B) Nokta (.)
C) Ünlem işareti (!)
Bugün hava çok güzel( )
A) Soru işareti (?)
B) Nokta (.)
C) Ünlem işareti (!)
Çözüm:
Bu bir klasik cümle sonu örneğidir. Cümle tamamlandığında, sonuna uygun noktalama işaretini koyarız.
- 👉 Cümle bir soru sormuyor.
- 👉 Cümle herhangi bir şaşırma, sevinç, korku gibi yoğun bir duygu belirtmiyor.
- ✅ Sadece bir durumu açıklayan, bitmiş bir cümle olduğu için sonuna nokta (.) konulur.
Örnek 2:
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde virgül (,) doğru kullanılmıştır?
A) Pazardan elma, armut ve muz aldım.
B) Eyvah, düşüyorum!
C) Nereye gidiyorsun,
A) Pazardan elma, armut ve muz aldım.
B) Eyvah, düşüyorum!
C) Nereye gidiyorsun,
Çözüm:
Bu örnekte virgülün (,) farklı kullanım alanlarını görüyoruz.
- 👉 A seçeneğinde: "elma", "armut" ve "muz" eş görevli kelimelerdir (meyve isimleri). Eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül kullanılır. Bu kullanım doğrudur.
- 👉 B seçeneğinde: "Eyvah" bir duygu bildiren seslenmedir. Genellikle ünlem işaretinden sonra kullanılır veya cümlenin sonuna ünlem gelir. Burada virgül kullanımı uygun değildir.
- 👉 C seçeneğinde: "Nereye gidiyorsun" bir soru cümlesidir. Soru cümlelerinin sonuna soru işareti (?) konulur, virgül değil.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlenin sonuna hangi noktalama işareti gelmelidir?
Ödevini bitirdin mi( )
A) Nokta (.)
B) Soru işareti (?)
C) Ünlem işareti (!)
Ödevini bitirdin mi( )
A) Nokta (.)
B) Soru işareti (?)
C) Ünlem işareti (!)
Çözüm:
Bu bir soru cümlesi örneğidir.
- 👉 Cümlede "mi" soru eki bulunmaktadır ve bir eylemin tamamlanıp tamamlanmadığı sorulmaktadır.
- ✅ Soru bildiren cümlelerin sonuna her zaman soru işareti (?) konulur.
Örnek 4:
Cümleleri okuyalım ve hangi noktalama işaretinin eksik olduğunu bulalım:
1. Yaşasın sınavım çok iyi geçti( )
2. Dikkat köpek var( )
Yukarıdaki cümlelerin sonuna sırasıyla hangi noktalama işaretleri gelmelidir?
A) (.), (?)
B) (!), (.)
C) (!), (!)
1. Yaşasın sınavım çok iyi geçti( )
2. Dikkat köpek var( )
Yukarıdaki cümlelerin sonuna sırasıyla hangi noktalama işaretleri gelmelidir?
A) (.), (?)
B) (!), (.)
C) (!), (!)
Çözüm:
Bu örnekte ünlem işaretinin (!) kullanımını görüyoruz.
- 1. cümlede "Yaşasın" kelimesi sevinç bildirir. Yoğun duyguları (sevinç, korku, şaşırma vb.) anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konulur.
- 2. cümlede "Dikkat köpek var" ifadesi bir uyarı bildirir. Uyarı ve seslenme cümlelerinin sonuna da ünlem işareti (!) konulur.
Örnek 5:
Anneniz size bir alışveriş listesi verdi. Listede şunlar yazıyor: "Ekmek süt peynir zeytin al."
Bu listeyi doğru noktalama işaretleri kullanarak yazsanız, nasıl görünürdü?
A) Ekmek, süt, peynir, zeytin al.
B) Ekmek. süt. peynir. zeytin al.
C) Ekmek? süt? peynir? zeytin al.
Bu listeyi doğru noktalama işaretleri kullanarak yazsanız, nasıl görünürdü?
A) Ekmek, süt, peynir, zeytin al.
B) Ekmek. süt. peynir. zeytin al.
C) Ekmek? süt? peynir? zeytin al.
Çözüm:
Bu bir günlük hayat örneğidir ve virgülün (,) eş görevli kelimeleri ayırma işlevini gösterir.
- 👉 Alışveriş listesindeki "ekmek", "süt", "peynir", "zeytin" kelimeleri eş görevli kelimelerdir çünkü hepsi alınacak ürünleri ifade eder.
- ✅ Eş görevli kelimeleri birbirinden ayırmak için virgül (,) kullanılır. Son kelimeden önce "ve" bağlacı olduğu için oraya virgül konulmaz (ancak burada "ve" kullanılmamış).
- Diğer seçeneklerde nokta veya soru işareti kullanmak, listenin anlamını bozar ve yanlış olur.
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlelerde kısa çizginin (-) kullanımına dikkat ederek yanlış olanı bulunuz.
A) Anne-si okula geldi.
B) Ankara-İstanbul arası 6 saat sürer.
C) Kitabın 15-20. sayfalarını okudum.
A) Anne-si okula geldi.
B) Ankara-İstanbul arası 6 saat sürer.
C) Kitabın 15-20. sayfalarını okudum.
Çözüm:
Bu örnek kısa çizginin (-) farklı kullanımlarını gösterir.
- 👉 A seçeneğinde: "Anne-si" kelimesi hecelerine ayrılmış. Satır sonuna sığmayan kelimeler hecelerinden ayrılırken kısa çizgi kullanılır. Bu kullanım doğrudur. Ancak burada kelime normal yazılmış gibi duruyor, heceleme değil. Kelime içinde heceleri ayırmak için kullanılır (a-ra-ba gibi). Burada "Annesi" kelimesinin ortasına kısa çizgi koymak anlamsızdır, kelimeyi ayırmaz. Bu kullanım yanlıştır.
- 👉 B seçeneğinde: "Ankara-İstanbul" ifadesi, iki yerleşim yeri arasındaki bağlantıyı veya mesafeyi belirtir. Kelimeler veya sayılar arasında "ile, ve, den...a" anlamlarını vermek için kısa çizgi kullanılır. Bu kullanım doğrudur.
- 👉 C seçeneğinde: "15-20. sayfalar" ifadesi, bir aralığı belirtir. Sayılar arasında "ile, ve, den...a" anlamlarını vermek için kısa çizgi kullanılır. Bu kullanım doğrudur.
Örnek 7:
Öğretmeniniz, tahtaya karışık noktalama işaretleri koydu ve sizden bu işaretleri doğru cümlelere yerleştirmenizi istedi.
İşaretler: ? , ! .
Hangi cümleye hangi işaretin geldiğini eşleştirerek doğru sıralamayı bulunuz:
1. Ali okula geldi( )
2. Vay canına( )
3. Nereye gidiyorsun( )
4. Kalem defter silgi aldım( )
A) . , ? !
B) . ! ? ,
C) ! . ? ,
İşaretler: ? , ! .
Hangi cümleye hangi işaretin geldiğini eşleştirerek doğru sıralamayı bulunuz:
1. Ali okula geldi( )
2. Vay canına( )
3. Nereye gidiyorsun( )
4. Kalem defter silgi aldım( )
A) . , ? !
B) . ! ? ,
C) ! . ? ,
Çözüm:
Bu örnek, farklı noktalama işaretlerinin bir arada kullanıldığı yeni nesil bir eşleştirme sorusudur.
Doğru cevap B) . ! ? , olmalıdır.
- 1. "Ali okula geldi( )" cümlesi tamamlanmış, bilgi veren bir cümledir. Sonuna nokta (.) gelir.
- 2. "Vay canına( )" ifadesi şaşırma ve hayranlık belirten bir sestir. Sonuna ünlem işareti (!) gelir.
- 3. "Nereye gidiyorsun( )" cümlesi bir soru soruyor. Sonuna soru işareti (?) gelir.
- 4. "Kalem defter silgi aldım( )" cümlesinde "kalem", "defter", "silgi" eş görevli kelimelerdir. Bu kelimeleri ayırmak için virgül (,) kullanılır. (Son kelimeden önce "ve" olmadığı için son virgül de gerekli.)
Doğru cevap B) . ! ? , olmalıdır.
Örnek 8:
Bugün 23 Nisan 1920 tarihinde TBMM açıldı. Bu cümlede tarihin yazılışında kullanılan noktalama işareti hangisidir?
A) Kısa çizgi (-)
B) Nokta (.)
C) Virgül (,)
A) Kısa çizgi (-)
B) Nokta (.)
C) Virgül (,)
Çözüm:
Bu örnek, noktanın (.) günlük hayatta ve özel olarak tarihlerin yazılışında nasıl kullanıldığını gösterir.
- 👉 Tarihleri yazarken, gün, ay ve yıl arasına nokta (.) konulur. Örneğin, "23.04.1920" şeklinde de yazılabilir.
- ✅ Verilen "23 Nisan 1920" ifadesinde "23" ve "Nisan" arasına veya "Nisan" ve "1920" arasına bir işaret konulmamış olsa da, bu tür ifadelerde gün, ay ve yılın ayrımında nokta kullanıldığı temel bir kuraldır. Soruda "23 Nisan 1920" ifadesi verilmiş ve tarihin yazılışındaki genel kural sorulmuştur.
- 📌 Örneğin, "15.05.2023" şeklinde yazılan tarihlerde nokta kullanılır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/3-sinif-turkce-noktalama-isaretleri/sorular