🎓 3. Sınıf
📚 3. Sınıf Türkçe
💡 3. Sınıf Türkçe: Dörtlük ve sesteş kelimeler Çözümlü Örnekler
3. Sınıf Türkçe: Dörtlük ve sesteş kelimeler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki şiirin kaç tane dörtlükten oluştuğunu bulunuz. 🧐
Gök mavi, bulut beyaz,
Kuşlar uçar havada.
Güneş parlar uzakta,
Mutluluk var her yerde.
Çözüm:
- Bir dörtlük, dört dizeden oluşur.
- Verilen şiirde dört tane dize bulunmaktadır.
- Bu nedenle, şiir 1 dörtlükten oluşmaktadır. ✅
Örnek 2:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi "yüz" kelimesinin sesteşi değildir? 🧐
A) Sayı olan yüz
B) İnsan yüzü
C) Yüzmek fiili
D) Yüzük
A) Sayı olan yüz
B) İnsan yüzü
C) Yüzmek fiili
D) Yüzük
Çözüm:
- Sesteş kelimeler, yazılışları aynı ama anlamları farklı kelimelerdir.
- "Yüz" kelimesinin anlamları şunlardır: sayı olarak 100, surat, suya dalmak eylemi.
- "Yüzük" kelimesi ise "yüz" kelimesiyle aynı anlama gelmez.
- Bu nedenle doğru cevap D) Yüzük'tür. ✅
Örnek 3:
Aşağıdaki şiirde kaç tane dörtlük vardır? Bulunuz. 🤔
Ormanlar yeşil, ağaçlar yüksek,
Kuşlar cıvıldar neşeyle.
Çiçekler açar rengarenk,
Doğa canlanır baharda.
Yağmur yağar toprağa,
Hayat bulur her canlı.
Gökyüzü parlar sonra,
Güneş çıkar usulca.
Çözüm:
- Bir dörtlük dört dizeden oluşur.
- İlk dörtlükte dört dize bulunmaktadır.
- İkinci dörtlükte de dört dize bulunmaktadır.
- Toplamda 2 dörtlük vardır. ✅
Örnek 4:
"At" kelimesinin sesteş olduğu anlamlardan ikisini örnekleyerek açıklayınız. 🐴🐎
Çözüm:
- At (Hayvan): Dört ayaklı, hızlı koşan evcil hayvan. Örneğin: "Çiftçi atıyla tarlayı sürüyordu."
- Atmak (Fiil): Bir şeyi elden uzağa fırlatmak. Örneğin: "Çöpü çöp kutusuna at."
- At (Binek Hayvanı): Binilen hayvan. Örneğin: "Askerler atlarına binip yola çıktılar."
- At (Oyun): Satranç oyunundaki bir taş. Örneğin: "Satrançta ilk hamlemi atla yaptım."
Örnek 5:
Bir şair, yazdığı şiirin her dörtlüğüne 5 tane kelime ekleyerek toplamda 20 kelime kullanmıştır. Bu şiir kaç dörtlükten oluşmaktadır? ✍️
Çözüm:
- Şairin her dörtlükte kullandığı kelime sayısı: 5
- Şairin toplam kullandığı kelime sayısı: 20
- Şiirin dörtlük sayısını bulmak için toplam kelime sayısını, her dörtlükteki kelime sayısına böleriz.
- Dörtlük sayısı = Toplam kelime sayısı / Her dörtlükteki kelime sayısı
- Dörtlük sayısı = \( 20 \div 5 \)
- Dörtlük sayısı = \( 4 \)
- Bu şiir 4 dörtlükten oluşmaktadır. ✅
Örnek 6:
Ayşe, "dolap" kelimesinin farklı anlamlarını düşünerek bir oyun oynuyor. Ayşe'nin bulduğu sesteş anlamlardan biri "içine eşya konulan yer" ise, diğer olası bir sesteş anlamı nedir? 📦
Çözüm:
- "Dolap" kelimesinin bilinen anlamlarından biri, içine eşya koyduğumuz mobilya olan dolaptır.
- Sesteş kelimeler, yazılışları aynı ama anlamları farklı kelimelerdir.
- "Dolap" kelimesinin diğer bir anlamı, bir şeyin dolmuş olması durumudur.
- Örneğin, "Bardak suyla dolap." cümlesinde "dolap" kelimesi, bardağın dolduğunu ifade eder.
- Bu nedenle, Ayşe'nin bulabileceği diğer bir sesteş anlamı "dolu olma durumu" olabilir. ✅
Örnek 7:
Market alışverişi yaparken aldığımız ürünlerin üzerinde bazen sayılar yazar. "Yüz" kelimesinin sayısal değeri ile bir nesnenin yüzünü ifade eden anlamı arasındaki farkı açıklayınız. 🛒
Çözüm:
- Sayı olan yüz: Bu, 100 sayısını ifade eder. Örneğin, "100 gram peynir aldım."
- Nesnenin yüzü: Bu, bir nesnenin ön veya üst kısmını ifade eder. Örneğin, "Masaya yüzünü dön."
- Bu iki anlam, yazılışları aynı olmasına rağmen tamamen farklıdır. Biri miktar belirtirken, diğeri bir konumu veya kısmı belirtir. 💡
Örnek 8:
Bir aile pikniğe gitmiştir. Baba, çocuklarına "Çocuklar, bu ağacın dibine bir örtü serelim." demiştir. "Serelim" kelimesinin sesteş olduğu bir anlamı günlük hayattan örnekle açıklayınız. 🌳
Çözüm:
- "Serelim" kelimesinin bir anlamı, bir yere yaymak, sermektir. Örneğin, "Piknik örtüsünü yere serelim."
- "Serelim" kelimesinin sesteş olduğu diğer bir anlamı ise, bir tür böcek olan "sürüngen" hayvanları ifade edebilir.
- Ancak bu kullanım daha çok "sürüngen" olarak geçer. Kelimenin kökeni "ser-" fiilinden gelir.
- Daha yaygın bir sesteş örnek olarak "yaz" kelimesini düşünebiliriz: "Yaz mevsimi" ve "Mektup yaz".
- "Serelim" kelimesinin sesteş bir kullanımı, "bir şeyi yaymak" anlamı dışında, daha az rastlanan bir kullanımdır.
- Bu nedenle, "serelim" kelimesinin sesteşliğinden çok, "ser-" fiilinin farklı anlamları üzerinde durmak daha doğru olacaktır. Örneğin, "Serinlemek için suya girdik."
- Ancak, soruda doğrudan "serelim" kelimesinin sesteşi sorulduğu için, kelimenin farklı anlamlarını düşünmek önemlidir.
- Eğer "ser-" kökünden gelen başka bir kelimeyi düşünürsek, "sergi" kelimesi "serilen" anlamından gelir.
- Bu örnekte, "serelim" kelimesinin sesteşi yerine, kelimenin farklı kullanımlarını düşünmek daha açıklayıcı olacaktır.
- Örneğin, "Bu işi acele serelim." gibi bir kullanımda, "serelim" kelimesi "tamamlayalım, bitirelim" gibi bir anlam taşıyabilir. Bu, kelimenin farklı bir bağlamdaki kullanımıdır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/3-sinif-turkce-dortluk-ve-sestes-kelimeler/sorular