📝 3. Sınıf Matematik: Paralarımız Ders Notu
Ülkemizde kullandığımız paraya Türk Lirası denir. Türk Lirası'nın kısaltması "TL" şeklindedir. Paralarımız, madeni paralar ve kağıt paralar olmak üzere iki çeşittir. Paralarımızla alışveriş yaparız, ihtiyaçlarımızı karşılarız.
💰 Türk Lirası ve Kuruşlarımız
Türk Lirası, "TL" olarak gösterilir. Kuruş ise "kr" olarak gösterilir. 1 Türk Lirası, 100 kuruşa eşittir.
Unutmayalım: \( 1 \text{ TL} = 100 \text{ kuruş} \) anlamına gelir.
🪙 Madeni Paralarımız
Madeni paralar, metalden yapılan küçük değerli paralarımızdır. Günlük hayatta sıkça kullandığımız madeni paralar şunlardır:
- 1 Kuruş
- 5 Kuruş
- 10 Kuruş
- 25 Kuruş
- 50 Kuruş
- 1 Türk Lirası (1 TL)
💵 Kağıt Paralarımız (Banknotlar)
Kağıt paralar, farklı değerlerde basılmış banknotlardır. Üzerlerinde önemli kişilerin resimleri bulunur. Kağıt paralarımız şunlardır:
- 5 Türk Lirası (5 TL)
- 10 Türk Lirası (10 TL)
- 20 Türk Lirası (20 TL)
- 50 Türk Lirası (50 TL)
- 100 Türk Lirası (100 TL)
- 200 Türk Lirası (200 TL)
🔢 Paralarımızla İşlemler
Paralarımızla çeşitli hesaplamalar yapabiliriz. En çok toplama ve çıkarma işlemlerini kullanırız.
➕ Paralarla Toplama İşlemi
İki veya daha fazla parayı bir araya getirdiğimizde toplama işlemi yaparız. Önce TL'leri, sonra kuruşları toplamak işimizi kolaylaştırır.
Örnek 1:
Ayşe'nin 15 TL'si var. Babası ona 10 TL daha verdi. Ayşe'nin toplam kaç TL'si oldu?
\[ 15 \text{ TL} + 10 \text{ TL} = 25 \text{ TL} \]Ayşe'nin toplam 25 TL'si oldu.
Örnek 2:
Bir simit 3 TL 50 kuruş, bir ayran ise 2 TL 50 kuruş. İkisini alırsak toplam kaç TL kaç kuruş öderiz?
Önce TL'leri toplayalım:
\[ 3 \text{ TL} + 2 \text{ TL} = 5 \text{ TL} \]Sonra kuruşları toplayalım:
\[ 50 \text{ kuruş} + 50 \text{ kuruş} = 100 \text{ kuruş} \]100 kuruş, 1 TL yaptığı için, toplamda \( 5 \text{ TL} + 1 \text{ TL} = 6 \text{ TL} \) öderiz.
➖ Paralarla Çıkarma İşlemi
Paramızdan bir kısmını harcadığımızda veya birine verdiğimizde çıkarma işlemi yaparız. Kalan paramızı bulmak için çıkarma yaparız.
Örnek 1:
Kerem'in kumbarasında 40 TL vardı. 15 TL'sini kitap almak için harcadı. Kerem'in kumbarasında kaç TL kaldı?
\[ 40 \text{ TL} - 15 \text{ TL} = 25 \text{ TL} \]Kerem'in kumbarasında 25 TL kaldı.
Örnek 2:
Cüzdanımda 25 TL 75 kuruş vardı. Bir kalem için 5 TL 25 kuruş harcadım. Geriye kaç TL kaç kuruşum kaldı?
Önce TL'lerden TL'yi çıkaralım:
\[ 25 \text{ TL} - 5 \text{ TL} = 20 \text{ TL} \]Sonra kuruşlardan kuruşu çıkaralım:
\[ 75 \text{ kuruş} - 25 \text{ kuruş} = 50 \text{ kuruş} \]Geriye 20 TL 50 kuruşum kaldı.
🔄 Lira ve Kuruş Dönüşümleri
Türk Lirası ve kuruş arasındaki ilişkiyi kullanarak dönüşümler yapabiliriz. Unutmayalım ki \( 1 \text{ TL} = 100 \text{ kuruş} \).
📊 Lira ve Kuruş Karşılıkları
Aşağıdaki tabloda bazı Türk Lirası değerlerinin kuruş karşılıklarını görebilirsiniz:
| Türk Lirası (TL) | Kuruş (kr) |
|---|---|
| 1 TL | 100 kr |
| 2 TL | 200 kr |
| 5 TL | 500 kr |
| 10 TL | 1000 kr |
Örnek 1:
4 TL kaç kuruş eder?
\[ 4 \text{ TL} = 4 \times 100 \text{ kuruş} = 400 \text{ kuruş} \]4 TL, 400 kuruş eder.
Örnek 2:
600 kuruş kaç TL eder?
\[ 600 \text{ kuruş} = 600 \div 100 \text{ TL} = 6 \text{ TL} \]600 kuruş, 6 TL eder.
Örnek 3:
3 TL 20 kuruş, toplam kaç kuruş eder?
Önce 3 TL'yi kuruşa çevirelim:
\[ 3 \text{ TL} = 3 \times 100 \text{ kuruş} = 300 \text{ kuruş} \]Şimdi bunu 20 kuruş ile toplayalım:
\[ 300 \text{ kuruş} + 20 \text{ kuruş} = 320 \text{ kuruş} \]3 TL 20 kuruş, toplam 320 kuruş eder.
🛒 Para Üstü Hesaplama
Bir ürün aldığımızda, verdiğimiz para ürünün fiyatından fazlaysa, satıcı bize para üstü verir. Para üstünü bulmak için çıkarma işlemi yaparız.
Örnek:
Fiyatı 12 TL olan bir oyuncak almak için satıcıya 20 TL verdiniz. Ne kadar para üstü alırsınız?
\[ 20 \text{ TL} - 12 \text{ TL} = 8 \text{ TL} \]8 TL para üstü alırsınız.