Maddeyi Niteleyen Özellikler Ders Notu

Her maddenin kendine özgü özellikleri vardır. Bu özellikler sayesinde maddeleri birbirinden ayırabilir, ne işe yaradıklarını anlayabiliriz. Şimdi maddeleri niteleyen bu özelliklere yakından bakalım.

Görülebilen Özellikler 👀

Renk

• Maddelerin gözle görülebilen en belirgin özelliklerinden biridir.
• Örneğin, elma kırmızı, yaprak yeşil, süt beyazdır.
• Renkler sayesinde maddeleri kolayca tanırız.

Koku

• Maddelerin burnumuzla algıladığımız özelliğidir.
• Gülün güzel kokusu, çöpün kötü kokusu gibi.
• Bazı maddelerin ise hiç kokusu yoktur, su gibi.

Tat

• Maddelerin dilimizle algıladığımız özelliğidir.
• Şeker tatlı, limon ekşi, tuzlu lezzetlidir.
• ⚠️ UYARI: Bilmediğimiz maddeleri ASLA tatmamalıyız! Zehirli olabilirler.

Saydamlık ve Opaklık

• Saydam maddeler ışığı geçirir ve arkasını görmemizi sağlar. Örnek: Cam, şeffaf poşet.
• Opak maddeler ışığı geçirmez ve arkasını görmemizi engeller. Örnek: Ahşap kapı, duvar, kitap.

Sertlik ve Yumuşaklık

• Sert maddeler kolay kolay şekil değiştirmez, zor bükülür veya kırılır. Örnek: Taş, demir, masa.
• Yumuşak maddeler kolayca şekil değiştirebilir, bükülebilir veya ezilebilir. Örnek: Pamuk, oyun hamuru, sünger.

Pürüzlü ve Pürüzsüz Yüzey

• Maddelerin dokunduğumuzda hissettiğimiz yüzey özelliğidir.
• Pürüzlü yüzeyler girintili çıkıntılıdır, dokunduğumuzda pütürlü hissederiz. Örnek: Zımpara kağıdı, ağaç kabuğu, tuğla.
• Pürüzsüz yüzeyler düz ve kaygandır. Örnek: Cam masa, ayna, fayans.

Diğer Önemli Özellikler ✨

Suyu Çekme ve Çekmeme

• Bazı maddeler suyu emer, yani suyu çeker. Örnek: Sünger, kağıt havlu, kumaş.
• Bazı maddeler ise suyu emmez, yani suyu çekmez. Suyun üzerinde durur veya üzerinden akar. Örnek: Plastik, yağmurluk, cam.

Esneklik

• Maddelerin üzerine kuvvet uygulandığında şeklinin değişip, kuvvet kalkınca eski haline dönebilme özelliğidir.
• Örnek: Lastik bant, yay, balon.

Suda Batma ve Yüzme

Maddelerin suya bırakıldığında suyun dibine inmesine batma, suyun yüzeyinde kalmasına ise yüzme denir.

Suda Yüzen Maddeler	Suda Batan Maddeler
Tahta parçası	Taş
Plastik top	Metal anahtar
Yaprak	Demir çivi
Kuru dal	Madeni para

Mıknatıs Tarafından Çekilme

• Bazı maddeler mıknatıs tarafından çekilir. Bu maddelere mıknatıs tarafından çekilen maddeler denir.
• Örnek: Demir, çelik (çelik içinde demir vardır), nikel.
• Bazı maddeler ise mıknatıs tarafından çekilmez. Örnek: Tahta, plastik, cam, kağıt.