✅ 12. Sınıf Fizik: Dalgalarda kırınım, girişim ve doppler Test Çöz

Bir dalga leğeninde doğrusal su dalgalarının dar bir yarıktan geçerken bükülerek dairesel dalgalara dönüşmesi olayına kırınım denir. Buna göre, dalga boyu $ \lambda $ olan dalgaların genişliği $ w $ olan bir yarıktan geçerken kırınıma uğraması için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle sağlanmalıdır?

Çift yarıkla yapılan bir girişim deneyinde ekran üzerinde oluşan ardışık iki aydınlık saçak arasındaki mesafeye saçak aralığı ($ \Delta x $) denir. Diğer tüm değişkenler sabit tutulmak şartıyla, yarıklar düzlemi ile ekran arasındaki mesafe ($ L $) artırılırsa saçak aralığı nasıl değişir?

Bir ambulans sirenini çalarak durmakta olan bir gözlemciye doğru sabit hızla yaklaşmaktadır. Gözlemcinin duyduğu sesin frekansı ($ f_{g} $) ile ambulansın yaydığı sesin gerçek frekansı ($ f_{s} $) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Tek yarıkta yapılan bir kırınım deneyinde ekran üzerinde oluşan merkezi aydınlık saçağın genişliği, diğer karanlık veya aydınlık saçakların genişliğinin kaç katıdır?

Dalga boyu $ \lambda $ olan tek renkli ışıkla yapılan çift yarıkta girişim deneyinde, ekran üzerindeki bir P noktasının yarıklara olan uzaklıkları farkı (yol farkı) $ 3\lambda $ olarak ölçülmüştür. Buna göre P noktası hangi saçak üzerindedir?

Aynı fazda çalışan özdeş iki noktasal dalga kaynağının ürettiği $ \lambda = 4 $ cm dalga boylu su dalgaları girişim deseni oluşturuyor. Kaynaklardan $ 14 $ cm ve $ 18 $ cm uzaklıktaki bir P noktası hangi çizgi üzerindedir?

Dünya'dan uzaklaşmakta olan bir galaksiden gelen ışığın spektrumunda gözlenen değişim ile ilgili;
I. Işığın frekansı azalmış olarak algılanır.
II. Işığın dalga boyu artmış olarak algılanır (Kızıla kayma).
III. Işığın hızı azalmış olarak algılanır.
yargılarından hangileri doğrudur?

Çift yarıkla yapılan bir girişim deneyinde önce mavi ışık, sonra kırmızı ışık kullanılıyor. Diğer tüm şartlar aynı kaldığına göre, kırmızı ışık kullanıldığında oluşan saçak genişliği ($ \Delta x $) ve saçak sayısı ($ N $) mavi ışığa göre nasıl değişir?

Bir dalga leğeninde sabit derinlikte ilerleyen doğrusal dalgalar bir yarıktan geçerken kırınıma uğramıyor. Kırınım olayının gerçekleşmesi için;
I. Kaynağın frekansını azaltmak.
II. Leğene su ilave etmek.
III. Yarık genişliğini artırmak.
işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir?

Tek yarıkta yapılan bir kırınım deneyinde, yarığın üst yarısının önüne ince bir cam levha konuluyor. Bu işlem sonucunda merkezi aydınlık saçağın konumu ve saçak genişliği nasıl değişir?

Aynı fazlı iki noktasal kaynağın oluşturduğu girişim deseninde 3. düğüm çizgisi üzerindeki bir noktanın kaynaklara uzaklıkları farkı $ 10 $ cm'dir. Buna göre dalgaların dalga boyu kaç cm'dir?

Hava ortamında yapılan bir Young deneyinde saçak aralığı $ \Delta x $ olarak ölçülüyor. Deney düzeneği (ışık kaynağı, yarıklar ve ekran) komple suyun içine batırılırsa yeni saçak aralığı kaç $ \Delta x $ olur? (Havanın kırıcılık indisi $ 1 $, suyun kırıcılık indisi $ \frac{4}{3} $ alınacaktır.)

Bir ses kaynağı $ v $ hızıyla sağa doğru hareket ederken, kaynağın sağındaki bir gözlemci $ v $ hızıyla sağa doğru (kaynaktan uzaklaşacak şekilde) hareket etmektedir. Kaynağın yaydığı sesin frekansı $ f $ olduğuna göre, gözlemcinin duyduğu sesin frekansı için ne söylenebilir? (Ses hızı $ v_{s} > v $)

Aralarındaki uzaklık $ d = 14 $ cm olan aynı fazlı iki noktasal kaynak $ \lambda = 4 $ cm dalga boylu dalgalar üretmektedir. Bu kaynaklar arasında oluşan toplam katar çizgisi sayısı kaçtır?