🖨️ Yazdır / PDF İndir
Aşağıdaki cümlede yer alan "de/da" bağlacının yazımı ile ilgili hatayı tespit ederek doğrusunu açıklayınız:
"Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nda bireyin iç dünyasını esas alan yazarlar da toplumcu gerçekçiler kadar ilgi görmüştür."
Bu cümlede yazım yanlışı bulunmamaktadır . ✅
Kural: Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar.Cümledeki "yazarlar da " ifadesinde "da" bağlaçtır; çünkü cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır.
"Edebiyatı'nda " sözcüğündeki "-da" ise bulunma durum ekidir ve kelimeye bitişik yazılması doğrudur.
Aşağıdaki cümlede yapılan yazım yanlışını bularak TDK kurallarına göre düzeltiniz:
"Modernist eserlerde kronolojik zamanın dışına çıkıldığını farkettik ."
Cümledeki yazım yanlışı "farkettik" kelimesindedir. ✍️
Kural: "Etmek, olmak, eylemek" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, eğer ilk kelimede herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi yoksa, fiil ayrı yazılır."Fark" kelimesinde bir ses olayı (düşme veya türeme) gerçekleşmediği için doğrusu "fark ettik" şeklinde olmalıdır.
Örnek: "Kaybolmak" (ünlü düşmesi var, bitişik), "Hissetmek" (ünsüz türemesi var, bitişik), "Terk etmek" (ses olayı yok, ayrı).
Aşağıdaki kısaltmaya getirilen ekin yazımını inceleyiniz ve hatayı düzeltiniz:
"Öğrenciler, TDK'nın güncel yazım kılavuzunu inceleyerek sınava hazırlandılar."
Cümledeki hata "TDK'nın" ifadesindedir. 🧐
Kural: Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.Türkçede "K" harfi "ka" diye değil, "ke" diye okunur.
Dolayısıyla kısaltma "Te-De-Ka" değil, "Te-De-Ke" şeklinde okunmalıdır.
Doğru yazım: TDK'nin (Türk Dil Kurumunun değil, Te-De-Ke'nin) şeklinde olmalıdır.
Aşağıdaki cümlede yer alan büyük harflerin kullanımıyla ilgili yanlışlığı bulunuz:
"Batı edebiyatı etkisinde gelişen Türk edebiyatının ilk evresi olan tanzimat dönemi , \( 1860 \) yılında başlamıştır."
Cümledeki yazım yanlışı "tanzimat dönemi" ifadesindedir. 🏛️
Kural: Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar.Bu kurala göre "Tanzimat" bir dönemi temsil ettiği için her iki kelimenin de ilk harfi büyük olmalıdır.
Doğru yazım: Tanzimat Dönemi şeklinde olmalıdır.
Ayrıca "Batı" sözcüğü bir medeniyeti/zihniyeti temsil ettiği için büyük harfle yazılması doğrudur.
Bir öğrenci, postmodern roman üzerine hazırladığı ödevde şu cümleyi kurmuştur:
"Postmodernizm de herşey zıttıyla var olur; yazar, okuru oyunun bir parçası haline getirir."
Bu cümledeki yazım yanlışını ve sebebini açıklayınız.
Cümledeki yazım yanlışı "herşey" sözcüğündedir. 💡
Kural: "Şey" sözcüğü her zaman ayrı yazılır. Kendisinden önce gelen kelime ne olursa olsun bu kural değişmez.Doğru yazım: "her şey" şeklinde olmalıdır.
Cümledeki "Postmodernizm de" kısmındaki "de" bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. "Bir parçası" ifadesi de doğru yazılmıştır.
Günlük hayatta sıkça kullandığımız sayıların yazımıyla ilgili aşağıdaki cümleyi inceleyiniz:
"Sınavda sorulan \( 2 \)'inci sorunun cevabı, İkinci Yeni şiir anlayışıyla ilgiliydi."
Bu cümledeki sayı yazımı hatasını düzeltiniz.
Cümledeki hata "\( 2 \)'inci" ifadesindedir. 🔢
Kural: Sıra sayıları rakamla yazıldığında ya nokta konur ya da kesme işaretiyle ek getirilir. Hem nokta hem ek aynı anda kullanılmaz.Eğer ek getiriliyorsa, rakamın okunuşundaki son ses dikkate alınır.
"İki" kelimesi "i" ünlüsü ile bittiği için getirilen ek "-inci" değil, "-nci" olmalıdır.
Doğru yazım: \( 2 \). veya \( 2 \)'nci şeklinde olmalıdır.
Aşağıdaki cümlede "ki" bağlacının/ekinin yazımıyla ilgili bir hata var mıdır? İnceleyiniz:
"Mademki bu kadar çalıştı, sınavda başarılı olması gerekir; oysaki o çok heyecanlıydı."
Bu cümlede yazım yanlışı yoktur . ✅
Kural: "Ki" bağlacı normalde ayrı yazılır. Ancak bazı kelimelerde kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.Bu kalıplaşmış kelimeleri "SOMBAHÇEM" formülüyle ezberleyebiliriz:
S anki, O ysaki, M ademki, B elki, A (boş), H albuki, Ç ünkü, E ğerki (istisna), M eğerki.Cümledeki "Mademki" ve "Oysaki" kelimeleri bu kurala uygun olarak bitişik yazılmıştır.
Aşağıdaki cümlede yer alan birleşik kelimelerin yazımını kontrol ediniz:
"Yazarın birçok eserinde hiç bir karakter tesadüfen seçilmemiştir; birkaç sayfa sonra bu durum netleşir."
Cümledeki yazım yanlışı "hiç bir" ifadesindedir. ✍️
Kural: Belirsizlik sıfat ve zamirleri genellikle bitişik yazılır."Birçok" ve "birkaç" kelimeleri her zaman bitişik yazılır (Doğru yazılmışlar)."Hiçbir" kelimesi de her zaman bitişik yazılmalıdır.Doğru yazım: "hiçbir" şeklinde olmalıdır.
Not: "Bir gün", "her gün" gibi ifadeler ise ayrı yazılır; bunları karıştırmamak gerekir.
12. Sınıf Edebiyat: Yazılış Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede yer alan "de/da" bağlacının yazımı ile ilgili hatayı tespit ederek doğrusunu açıklayınız:
"Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nda bireyin iç dünyasını esas alan yazarlar da toplumcu gerçekçiler kadar ilgi görmüştür."
Çözüm:
Bu cümlede yazım yanlışı bulunmamaktadır . ✅
Kural: Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar.Cümledeki "yazarlar da " ifadesinde "da" bağlaçtır; çünkü cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır.
"Edebiyatı'nda " sözcüğündeki "-da" ise bulunma durum ekidir ve kelimeye bitişik yazılması doğrudur.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlede yapılan yazım yanlışını bularak TDK kurallarına göre düzeltiniz:
"Modernist eserlerde kronolojik zamanın dışına çıkıldığını farkettik ."
Çözüm:
Cümledeki yazım yanlışı "farkettik" kelimesindedir. ✍️
Kural: "Etmek, olmak, eylemek" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, eğer ilk kelimede herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi yoksa, fiil ayrı yazılır."Fark" kelimesinde bir ses olayı (düşme veya türeme) gerçekleşmediği için doğrusu "fark ettik" şeklinde olmalıdır.
Örnek: "Kaybolmak" (ünlü düşmesi var, bitişik), "Hissetmek" (ünsüz türemesi var, bitişik), "Terk etmek" (ses olayı yok, ayrı).
Örnek 3:
Aşağıdaki kısaltmaya getirilen ekin yazımını inceleyiniz ve hatayı düzeltiniz:
"Öğrenciler, TDK'nın güncel yazım kılavuzunu inceleyerek sınava hazırlandılar."
Çözüm:
Cümledeki hata "TDK'nın" ifadesindedir. 🧐
Kural: Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.Türkçede "K" harfi "ka" diye değil, "ke" diye okunur.
Dolayısıyla kısaltma "Te-De-Ka" değil, "Te-De-Ke" şeklinde okunmalıdır.
Doğru yazım: TDK'nin (Türk Dil Kurumunun değil, Te-De-Ke'nin) şeklinde olmalıdır.
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlede yer alan büyük harflerin kullanımıyla ilgili yanlışlığı bulunuz:
"Batı edebiyatı etkisinde gelişen Türk edebiyatının ilk evresi olan tanzimat dönemi , \( 1860 \) yılında başlamıştır."
Çözüm:
Cümledeki yazım yanlışı "tanzimat dönemi" ifadesindedir. 🏛️
Kural: Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar.Bu kurala göre "Tanzimat" bir dönemi temsil ettiği için her iki kelimenin de ilk harfi büyük olmalıdır.
Doğru yazım: Tanzimat Dönemi şeklinde olmalıdır.
Ayrıca "Batı" sözcüğü bir medeniyeti/zihniyeti temsil ettiği için büyük harfle yazılması doğrudur.
Örnek 5:
Bir öğrenci, postmodern roman üzerine hazırladığı ödevde şu cümleyi kurmuştur:
"Postmodernizm de herşey zıttıyla var olur; yazar, okuru oyunun bir parçası haline getirir."
Bu cümledeki yazım yanlışını ve sebebini açıklayınız.
Çözüm:
Cümledeki yazım yanlışı "herşey" sözcüğündedir. 💡
Kural: "Şey" sözcüğü her zaman ayrı yazılır. Kendisinden önce gelen kelime ne olursa olsun bu kural değişmez.Doğru yazım: "her şey" şeklinde olmalıdır.
Cümledeki "Postmodernizm de" kısmındaki "de" bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. "Bir parçası" ifadesi de doğru yazılmıştır.
Örnek 6:
Günlük hayatta sıkça kullandığımız sayıların yazımıyla ilgili aşağıdaki cümleyi inceleyiniz:
"Sınavda sorulan \( 2 \)'inci sorunun cevabı, İkinci Yeni şiir anlayışıyla ilgiliydi."
Bu cümledeki sayı yazımı hatasını düzeltiniz.
Çözüm:
Cümledeki hata "\( 2 \)'inci" ifadesindedir. 🔢
Kural: Sıra sayıları rakamla yazıldığında ya nokta konur ya da kesme işaretiyle ek getirilir. Hem nokta hem ek aynı anda kullanılmaz.Eğer ek getiriliyorsa, rakamın okunuşundaki son ses dikkate alınır.
"İki" kelimesi "i" ünlüsü ile bittiği için getirilen ek "-inci" değil, "-nci" olmalıdır.
Doğru yazım: \( 2 \). veya \( 2 \)'nci şeklinde olmalıdır.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlede "ki" bağlacının/ekinin yazımıyla ilgili bir hata var mıdır? İnceleyiniz:
"Mademki bu kadar çalıştı, sınavda başarılı olması gerekir; oysaki o çok heyecanlıydı."
Çözüm:
Bu cümlede yazım yanlışı yoktur . ✅
Kural: "Ki" bağlacı normalde ayrı yazılır. Ancak bazı kelimelerde kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.Bu kalıplaşmış kelimeleri "SOMBAHÇEM" formülüyle ezberleyebiliriz:
S anki, O ysaki, M ademki, B elki, A (boş), H albuki, Ç ünkü, E ğerki (istisna), M eğerki.Cümledeki "Mademki" ve "Oysaki" kelimeleri bu kurala uygun olarak bitişik yazılmıştır.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlede yer alan birleşik kelimelerin yazımını kontrol ediniz:
"Yazarın birçok eserinde hiç bir karakter tesadüfen seçilmemiştir; birkaç sayfa sonra bu durum netleşir."
Çözüm:
Cümledeki yazım yanlışı "hiç bir" ifadesindedir. ✍️
Kural: Belirsizlik sıfat ve zamirleri genellikle bitişik yazılır."Birçok" ve "birkaç" kelimeleri her zaman bitişik yazılır (Doğru yazılmışlar)."Hiçbir" kelimesi de her zaman bitişik yazılmalıdır.Doğru yazım: "hiçbir" şeklinde olmalıdır.
Not: "Bir gün", "her gün" gibi ifadeler ise ayrı yazılır; bunları karıştırmamak gerekir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/12-sinif-edebiyat-yazilis/sorular
İçerik Hazırlanıyor...
Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.