✅ 12. Sınıf Biyoloji: Canlıların temel bileşenleri Test Çöz

Suyun molekülleri arasındaki hidrojen bağları sayesinde su moleküllerinin birbirini çekmesine "kohezyon", su moleküllerinin farklı bir polar yüzeye tutunmasına ise "adhezyon" denir. Bitkilerde topraktan alınan suyun metrelerce yükseğe taşınmasında bu iki kuvvet birlikte rol oynar.

Buna göre, bitkinin ksilem (odun borusu) çeperi ile su molekülleri arasındaki çekim kuvveti ve su moleküllerinin sütun şeklinde kopmadan yükselmesini sağlayan çekim kuvveti sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

İki monosakkaritin dehidrasyon tepkimesi ile birleşmesi sonucu disakkaritler oluşur. Bu tepkime sırasında glikozit bağı kurulur ve bir molekül su açığa çıkar.

Buna göre, insanda gerçekleşen disakkarit sentezleri dikkate alındığında, insan hücrelerinde gerçekleşebilen dehidrasyon tepkimesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir nötral yağ (trigliserit) molekülünün sentezi sırasında 1 molekül gliserol ile 3 molekül yağ asidi arasında ester bağları kurulur.

Buna göre, bir hücrede 5 molekül trigliseritin dehidrasyon sentezi tamamlandığında kurulan toplam ester bağı sayısı ve açığa çıkan su molekülü sayısı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Yüksek sıcaklık, aşırı pH, yüksek basınç ve radyasyon gibi etkenler proteinlerin üç boyutlu özgül yapısını bozarak işlevsiz hale gelmelerine neden olur. Bu olaya "denatürasyon" denir.

Denatüre olmuş bir protein molekülü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Enzimlerin çalışma hızını olumsuz etkileyen faktörlerden biri de inhibitör maddelerdir. Yarışmalı (kompetitif) inhibitörler, substratın kimyasal yapısına benzerlik gösterir ve enzimin aktif bölgesine bağlanarak substratın bağlanmasını engeller.

Yarışmalı bir inhibitörün eklendiği bir reaksiyon ortamında, reaksiyon hızını tekrar maksimum seviyeye (Vmax) ulaştırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Polisakkaritler canlılarda depolama ve yapısal destek sağlama amacıyla kullanılan büyük organik moleküllerdir.

Aşağıda verilen polisakkaritlerden hangisi yapısında azot ($\text{N}$) atomu bulundurma ve hücresel çeper/iskelet yapısına katılma özelliklerinin her ikisine de sahiptir?

Bileşik enzimlerin yapısına koenzim olarak katılan vitaminler, canlılık faaliyetlerinin düzenlenmesinde kritik role sahiptir.

Vitaminler ile ilgili olarak verilen;
I. Sindirime uğramadan hücre zarındaki kanallardan geçebilirler.
II. Ototrof canlılar tarafından ihtiyaç duyulan formları sentezlenebilir.
III. Hücresel solunumda doğrudan parçalanarak yüksek miktarda ATP üretilmesini sağlarlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Çift sarmallı bir DNA molekülü hidroliz edildiğinde eşit sayıda deoksiriboz şekeri ve fosfat molekülü elde edilmiştir.

Bu DNA molekülünün yapısı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Hücrelerdeki enerji dönüşümlerinde doğrudan kullanılan ATP (Adenozin Trifosfat) molekülü ile ilgili;

I. ATP'nin ADP ve inorganik fosfata ($\text{P}_i$) yıkımı ekzergonik bir tepkimedir.
II. ADP'ye fosfat eklenerek ATP sentezlenmesi (fosforilasyon) endergonik bir reaksiyondur.
III. Üretilen ATP molekülleri kan dolaşımı ile ihtiyaç duyan diğer doku hücrelerine taşınabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Hücre zarının temel yapısını oluşturan fosfolipitler, bir adet hidrofilik baş ve iki adet hidrofobik kuyruktan meydana gelir.

Fosfolipit molekülünün yapısı ve sentezi ile ilgili;
I. Baş kısmı gliserol ve fosfat grubundan oluşur ve suyu sever.
II. Kuyruk kısmı iki molekül yağ asidinden oluşur ve apolardır.
III. Bir molekül fosfolipit sentezlenirken gliserol ile yağ asitleri arasında 3 adet ester bağı kurulur.

yargılarından hangileri doğrudur?

100 amino asitten oluşan doğrusal bir polipeptit zinciri, bir hücrede enzimler yardımıyla tamamen hidroliz edilerek serbest amino asitlere dönüştürülüyor.

Bu hidroliz süreci ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eşit miktarda enzim ve substrate sahip üç ayrı deney tüpüne aşağıdaki farklı işlemler uygulanıyor:

- 1. Tüp: Sabit enzim ve sınırsız substrat bulunan ortama optimum sıcaklık uygulandığında reaksiyon hızı doymuşluğa ulaştıktan sonra sabit bir maksimum hızla devam ediyor.
- 2. Tüp: Reaksiyon devam ederken ortama yarışmasız (non-kompetitif) bir inhibitör ekleniyor.
- 3. Tüp: Enzim çözeltisi önce $100^\circ\text{C}$'ye kadar ısıtılıyor, ardından tekrar optimum sıcaklığa ($35^\circ\text{C}$) soğutularak üzerine substrat ekleniyor.

Bu deney tüplerindeki reaksiyon durumları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çift sarmallı yapıda olan bir DNA molekülünde toplam $1200$ adet deoksiriboz şekeri bulunmaktadır. Yapılan analizde bu DNA'daki guanin nükleotitlerinin sayısının, adenin nükleotitlerinin sayısının 2 katı olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, bu DNA molekülünün yapısı ve bağ sayıları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir karaciğer hücresi kültürüne karbon atomları radyoaktif olarak işaretlenmiş ($^{14}\text{C}$) glikoz molekülleri eklenmiştir. Hücrede belirli zaman aralıklarında yapılan analizlerde işaretli karbon atomuna sırasıyla şu moleküllerin yapısında rastlanmıştır:

1. Glikojen
2. Asetil-CoA
3. Palmitik asit (Yağ asidi)

Bu metabolik süreç ve veriler dikkate alındığında;
I. Hücrede glikozun bir kısmı depo polimerine çevrilmiş, devamında fazla enerji solunum ara ürünü üzerinden yağ asidine dönüştürülmüştür.
II. İşaretli karbon atomu hücresel solunum tepkimelerinde oluşan ara metabolitlerin yapısına katılmıştır.
III. Hücre bu izotop takibi sürecinde işaretli glikoz moleküllerini amino asitlere çevirerek protein sentezinde kullanmıştır.

yargılarından hangilerine kesinlikle ulaşılır?