✅ 11. Sınıf Tarih: Maveraünnehir olayı Test Çöz
✅ 11. Sınıf Tarih: Maveraünnehir olayı Testi
Osmanlı Devleti'nin Safevilere karşı doğuda ittifak kurduğu ve Maveraünnehir bölgesinde hüküm süren Sünni Türk devleti hangisidir?
A) Özbek HanlığıB) Babür Devleti
C) Safevi Devleti
Osmanlı Devleti'nin Maveraünnehir'deki Özbek Hanlığı ile yakınlaşmasının temel dini-siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hristiyan dünyasına karşı ortak cihat yapmakB) Şii Safevi yayılmacılığına karşı Sünni ittifakı oluşturmak
C) Akdeniz ticaret yollarını kontrol altına almak
Tarihsel süreçte "Maveraünnehir" olarak adlandırılan ve Osmanlı-Safevi-Özbek mücadelelerine sahne olan coğrafi bölge hangi iki nehir arasında yer almaktadır?
A) Fırat ve DicleB) Seyhun ve Ceyhun
C) Nil ve Fırat
Osmanlı Devleti ile Maveraünnehir'deki Özbek Hanlığı arasındaki doğrudan kara bağlantısını ve diplomatik ilişkileri engelleyen devlet aşağıdakilerden hangisidir?
A) Rus ÇarlığıB) Safevi Devleti
C) Babür İmparatorluğu
Osmanlı Devleti'nin 1569 yılında gerçekleştirdiği Don-Volga Kanal Projesi ve Ejderhan (Astrahan) Seferi'nin Maveraünnehir bölgesiyle ilişkisi açısından temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Orta Asya Türkleri ve Maveraünnehir hanlıkları ile doğrudan bağlantı kurmakB) Safevileri tamamen ortadan kaldırarak Hindistan'a ulaşmak
C) Kırım Hanlığı'nın Karadeniz'deki egemenliğini sınırlandırmak
11. sınıf tarih dersinde Osmanlı-Safevi ilişkilerini inceleyen bir öğrenci, Osmanlı Devleti'nin doğuda en geniş sınırlara ulaştığı antlaşmayı araştırmaktadır. Bu antlaşma ile Safevilerin Maveraünnehir ve Kafkasya üzerindeki baskısı da geçici olarak hafiflemiştir. Bahsedilen bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Amasya AntlaşmasıB) Ferhat Paşa Antlaşması
C) Kasr-ı Şirin Antlaşması
17. yüzyılda Maveraünnehir bölgesindeki Özbek Hanlığı'nın iç karışıklıklar nedeniyle zayıflaması, Osmanlı Devleti'nin dış siyasetinde nasıl bir etki yaratmıştır?
A) Osmanlı Devleti'nin doğu sınırlarında Safevilere karşı askeri açıdan yalnız kalmasına neden olmuştur.B) Osmanlı Devleti'nin batıdaki Avusturya savaşlarına tamamen son vermesini sağlamıştır.
C) Rusya'nın Karadeniz'e inme politikasını tamamen engellemiştir.
Safevi Devleti'nin İran coğrafyasında egemen olması, Maveraünnehir bölgesindeki Sünni Müslümanların Osmanlı denetimindeki kutsal topraklara (Hicaz) gitmesini zorlaştırmıştır. Bu durumun Osmanlı Devleti'ne yüklediği misyon aşağıdakilerden hangisidir?
A) Maveraünnehir bölgesini tamamen Osmanlı topraklarına katmakB) Hac yollarının güvenliğini sağlamak için Safeviler ve Ruslar ile mücadele etmek
C) Hint Okyanusu'ndaki Portekiz üstünlüğüne son vermek
17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin doğu siyasetinde;
I. Safevi Devleti,
II. Özbek Hanlığı (Maveraünnehir),
III. Babür İmparatorluğu
gibi devletlerle ilişkileri olmuştur. Bu devletlerden hangileriyle yürütülen ilişkilerde "mezhepsel ortaklık" ve "Safevi karşıtlığı" belirleyici bir rol oynamıştır?
B) Yalnız II
C) II ve III
1639 yılında imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Osmanlı-Safevi sınırları büyük ölçüde belirlenmiş ve uzun süreli bir barış dönemine girilmiştir. Bu durumun Maveraünnehir bölgesindeki Özbek hanlıkları üzerindeki dolaylı etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Safevilerin doğuya, yani Maveraünnehir bölgesine yönelik baskılarını artırmasına zemin hazırlamıştır.B) Özbeklerin Osmanlı Devleti ile askeri ittifak kurma ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmıştır.
C) Rusya'nın Maveraünnehir bölgesini işgal etmesini hızlandırmıştır.
Osmanlı Devleti, Maveraünnehir bölgesindeki Özbek hanlarına ateşli silahlar (tüfek ve top) ile askeri uzmanlar göndererek destek olmuştur. Osmanlı Devleti'nin bu askeri yardımlarla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Özbeklerin ateşli silah teknolojisini Avrupa'ya karşı kullanmasını sağlamakB) Safevilerin doğu sınırında güçlü bir askeri baskı altında tutulmasını sağlamak
C) Maveraünnehir bölgesinde yeni bir Osmanlı eyaleti kurmak
16. ve 17. yüzyıllarda Avrasya jeopolitiğinde yaşanan gelişmeler dikkate alındığında; Osmanlı Devleti'nin Maveraünnehir bölgesindeki Özbek Hanlığı ile kurduğu ittifak ilişkisinin, sadece Safevi Devleti'ni çevreleme stratejisiyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda kuzeyden gelen yeni bir tehdide karşı da bir set oluşturma amacı taşıdığı söylenebilir.
Bu doğrultuda, Osmanlı-Özbek ittifakının uzun vadede engellemeye çalıştığı kuzey kökenli bu küresel güç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Rus Çarlığı
C) Lehistan Krallığı
Osmanlı sadrazamlarından Sokullu Mehmet Paşa'nın "Kanal projeleriyle hem Don ve Volga nehirlerini birleştirmeyi hem de Maveraünnehir ve Türkistan hanlıklarıyla doğrudan irtibata geçmeyi" hedeflemesi, Osmanlı dış politikasındaki hangi stratejik değişimin bir göstergesidir?
A) Sadece Avrupa odaklı fetih politikasından vazgeçilerek Asya jeopolitiğinde aktif bir denge unsuru olunmaya çalışıldığınınB) Batı'daki askeri başarısızlıklar nedeniyle sınırların doğuya doğru daraltılmak istendiğinin
C) Safevi Devleti ile kalıcı bir barış kurularak Şii-Sünni ayrılığının tamamen sonlandırılmak istendiğinin
Osmanlı Devleti'nin Maveraünnehir bölgesiyle olan ilişkilerinde siyasi ve askeri faktörlerin yanı sıra ekonomik faktörler de önemli rol oynamıştır.
Buna göre, Maveraünnehir bölgesinin kontrol altında tutulması veya bu bölgedeki hanlıklarla iyi ilişkiler kurulması, aşağıdaki ekonomik değerlerden hangisinin güvenliği ve canlılığı ile doğrudan ilişkilidir?
B) Tarihi İpek Yolu'nun kuzey ve orta kollarının güvenliğinin sağlanması
C) Coğrafi Keşifler ile önem kazanan Ümit Burnu rotasının kontrol edilmesi
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-tarih-maveraunnehir-olayi/testler