🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Matematik
💡 11. Sınıf Matematik: Sayma yöntemleri Çözümlü Örnekler
11. Sınıf Matematik: Sayma yöntemleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
📌 Klasik Sayma Örneği:
A şehrinden B şehrine 3 farklı yol, B şehrinden C şehrine ise 4 farklı yol gitmektedir. Buna göre, A şehrinden C şehrine B şehrine uğramak koşuluyla kaç farklı yoldan gidilebilir?
A şehrinden B şehrine 3 farklı yol, B şehrinden C şehrine ise 4 farklı yol gitmektedir. Buna göre, A şehrinden C şehrine B şehrine uğramak koşuluyla kaç farklı yoldan gidilebilir?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- A'dan B'ye gitmek için \(3\) farklı seçenek vardır.
- B'den C'ye gitmek için \(4\) farklı seçenek vardır.
- Toplama veya Çarpma Yoluyla Sayma: Ardışık gerçekleşen bu olaylar için çarpma kuralı uygulanır.
- Toplam yolların sayısı = \(3 \times 4 = 12\) olarak bulunur.
✅ Doğru Cevap: \(12\)
Örnek 2:
📌 Faktöriyel Hesaplama Örneği:
\[ \frac{7! + 6!}{5!} \] işleminin sonucu kaçtır?
\[ \frac{7! + 6!}{5!} \] işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Faktöriyel tanımına göre sayılar en küçük faktöriyel olan \(5!\) cinsinden ortak paranteze alınır.
- Pay kısmındaki \(7!\) ifadesi \(7 \times 6 \times 5!\) şeklinde yazılır.
- Pay kısmındaki \(6!\) ifadesi \(6 \times 5!\) şeklinde yazılır.
- Pay = \(5! \times (42 + 6) = 5! \times 48\) olur.
- İfadeyi düzenlersek: \(\frac{5! \times 48}{5!}\) elde edilir.
- \(5!\) değerleri sadeleştiğinde sonuç \(48\) olarak bulunur.
✅ Doğru Cevap: \(48\)
Örnek 3:
📌 Permütasyon Örneği:
\(P(n, 2) = 30\) olduğuna göre, \(n\) sayısının değeri kaçtır?
\(P(n, 2) = 30\) olduğuna göre, \(n\) sayısının değeri kaçtır?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Permütasyon formülü: \(P(n, r) = \frac{n!}{(n-r)!}\) şeklindedir.
- Formülü uygulayarak açılım yaparsak: \(n \times (n-1) = 30\) denklemi elde edilir.
- Aralarındaki fark \(1\) olan ve çarpımları \(30\) olan iki ardışık doğal sayı aranır.
- Bu sayılar \(6\) ve \(5\) tir. Yani \(n = 6\) ve \(n-1 = 5\) olur.
- Sonuç olarak \(n = 6\) bulunur.
✅ Doğru Cevap: \(6\)
Örnek 4:
📌 Kombinasyon Örneği:
5 elemanlı bir kümenin 2 elemanlı alt küme sayısı ile 3 elemanlı alt küme sayısının toplamı kaçtır?
5 elemanlı bir kümenin 2 elemanlı alt küme sayısı ile 3 elemanlı alt küme sayısının toplamı kaçtır?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Kombinasyon formülü: \(C(n, r) = \binom{n}{r} = \frac{n!}{r!(n-r)!}\) şeklindedir.
- Öncelikle 2 elemanlı alt küme sayısı hesaplanır: \(\binom{5}{2} = \frac{5 \times 4}{2 \times 1} = 10\).
- Ardından 3 elemanlı alt küme sayısı hesaplanır: \(\binom{5}{3} = \frac{5 \times 4 \times 3}{3 \times 2 \times 1} = 10\).
- Not: Kombinasyon kuralı gereği \(\binom{n}{r} = \binom{n}{n-r}\) olduğu için \(\binom{5}{2} = \binom{5}{3}\) olduğu baştan da görülebilirdi.
- Değerler toplanır: \(10 + 10 = 20\).
✅ Doğru Cevap: \(20\)
Örnek 5:
🎯 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru:
Bir teknoloji mağazasında satılan akıllı telefonlar için müşterilere özelleştirme seçenekleri sunulmaktadır. Müşteriler; 4 farklı renkten birini, 3 farklı depolama kapasitesinden birini ve 2 farklı ekran koruyucu modelinden birini seçmek zorundadır. Buna göre, bir müşteri bu telefonları kaç farklı şekilde özelleştirebilir?
Bir teknoloji mağazasında satılan akıllı telefonlar için müşterilere özelleştirme seçenekleri sunulmaktadır. Müşteriler; 4 farklı renkten birini, 3 farklı depolama kapasitesinden birini ve 2 farklı ekran koruyucu modelinden birini seçmek zorundadır. Buna göre, bir müşteri bu telefonları kaç farklı şekilde özelleştirebilir?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Bu soru temel toplama ve çarpma kurallarından biri olan Çarpma Yoluyla Sayma prensibiyle çözülür.
- Renk seçimi için alternatif sayısı = \(4\)
- Depolama kapasitesi seçimi için alternatif sayısı = \(3\)
- Ekran koruyucu seçimi için alternatif sayısı = \(2\)
- Seçeneklerin tümü bağımsız ve ardışık olarak seçileceği için değerler birbiriyle çarpılır.
- Toplam farklı özelleştirme alternatifi = \(4 \times 3 \times 2 = 24\) olarak bulunur.
✅ Doğru Cevap: \(24\)
Örnek 6:
🎯 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru:
Bir okulun satranç kulübünde 6 kız ve 4 erkek öğrenci bulunmaktadır. Kulübü temsil etmek üzere 2 kız ve 2 erkek öğrenciden oluşan 4 kişilik bir takım kurulacaktır. Buna göre, bu takım kaç farklı şekilde oluşturulabilir?
Bir okulun satranç kulübünde 6 kız ve 4 erkek öğrenci bulunmaktadır. Kulübü temsil etmek üzere 2 kız ve 2 erkek öğrenciden oluşan 4 kişilik bir takım kurulacaktır. Buna göre, bu takım kaç farklı şekilde oluşturulabilir?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Takım oluşturma sıralama gözetmediği için Kombinasyon yöntemi kullanılır.
- 6 kız öğrenci arasından 2 kız öğrenci seçimi: \(\binom{6}{2} = \frac{6 \times 5}{2 \times 1} = 15\) farklı şekilde yapılır.
- 4 erkek öğrenci arasından 2 erkek öğrenci seçimi: \(\binom{4}{2} = \frac{4 \times 3}{2 \times 1} = 6\) farklı şekilde yapılır.
- Oluşturulan gruplar bağımsız gerçekleştiği için kombinasyon sonuçları çarpılır.
- Toplam takım sayısı = \(15 \times 6 = 90\) olarak hesaplanır.
✅ Doğru Cevap: \(90\)
Örnek 7:
☕ Günlük Hayattan Örnek:
Bir kafede kahve siparişi vermek isteyen Ahmet, menüden seçim yapacaktır. Kafede; 3 çeşit kahve çekirdeği (Arabica, Robusta, Liberica), 2 çeşit süt (İnek sütü, Badem sütü) ve 4 çeşit tatlandırıcı şurup (Vanilya, Çikolata, Karamel, Fındık) bulunmaktadır. Ahmet, bir çeşit kahve çekirdeği, bir çeşit süt ve bir çeşit şurup seçerek kahvesini hazırlatacaktır. Buna göre, Ahmet kaç farklı kahve kombinasyonu oluşturabilir?
Bir kafede kahve siparişi vermek isteyen Ahmet, menüden seçim yapacaktır. Kafede; 3 çeşit kahve çekirdeği (Arabica, Robusta, Liberica), 2 çeşit süt (İnek sütü, Badem sütü) ve 4 çeşit tatlandırıcı şurup (Vanilya, Çikolata, Karamel, Fındık) bulunmaktadır. Ahmet, bir çeşit kahve çekirdeği, bir çeşit süt ve bir çeşit şurup seçerek kahvesini hazırlatacaktır. Buna göre, Ahmet kaç farklı kahve kombinasyonu oluşturabilir?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Günlük hayattaki karar verme süreçleri sayma kuralları ile birebir modellenir.
- Kahve çekirdeği seçimi için \(3\) farklı seçenek mevcuttur.
- Süt türü seçimi için \(2\) farklı seçenek mevcuttur.
- Tatlandırıcı şurup seçimi için \(4\) farklı seçenek mevcuttur.
- Her kategori kendi içinde bağımsız olduğundan, toplam kahve kombinasyonu bu sayıların çarpımı ile bulunur.
- Toplam kombinasyon = \(3 \times 2 \times 4 = 24\) farklı kahve tarifi.
✅ Doğru Cevap: \(24\)
Örnek 8:
🔑 Günlük Hayattan Örnek:
Bir apartman dairesinin dış kapısında bulunan dijital şifreli kilit sistemi, 0, 1, 2, 3, 4 rakamlarından oluşan 3 haneli bir şifre ile açılmaktadır. Şifre oluşturulurken aynı rakamlar tekrar kullanılabilmektedir. Buna göre, bu kilit için kaç farklı şifre üretilebilir?
Bir apartman dairesinin dış kapısında bulunan dijital şifreli kilit sistemi, 0, 1, 2, 3, 4 rakamlarından oluşan 3 haneli bir şifre ile açılmaktadır. Şifre oluşturulurken aynı rakamlar tekrar kullanılabilmektedir. Buna göre, bu kilit için kaç farklı şifre üretilebilir?
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Şifre oluşturma işleminde basamaklar ve rakamlar dikkate alınır. Kullanılabilecek küme elemanları: \(\{0, 1, 2, 3, 4\}\) olup toplamda \(5\) elemanlıdır.
- Şifre \(3\) hanelidir (Yüzler, Onlar, Birler basamağı).
- Soruda rakamların tekrar kullanılabileceği belirtilmiştir.
- Birinci basamak için \(5\) farklı rakam seçilebilir.
- İkinci basamak için tekrar \(5\) farklı rakam seçilebilir.
- Üçüncü basamak için yine \(5\) farklı rakam seçilebilir.
- Toplam şifre sayısı = \(5 \times 5 \times 5 = 125\) olarak hesaplanır.
✅ Doğru Cevap: \(125\)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-matematik-sayma-yontemleri/sorular