✅ 11. Sınıf Kimya: Kimya hayattir Test Çöz

Soğutucu cihazlarda (buzdolabı, klima vb.) kullanılan gazların yüksek basınçtan düşük basınçlı ortama aniden genleşerek soğuması ve ortamı soğutması ilkesine ne ad verilir?

Kış aylarında yolların buzlanmasını önlemek amacıyla tuz dökülmesi veya uçak kanatlarının alkol karışımı ile yıkanması kimyanın hangi koligatif özelliği ile açıklanır?

Günlük hayatta deniz suyundan tatlı su elde edilmesinde ve diyaliz cihazlarında kullanılan, yüksek basınç uygulanarak yarı geçirgen zar yardımıyla gerçekleşen su arıtma yöntemi hangisidir?

İnsan kanının pH değerinin yaklaşık $7,4$ seviyesinde sabit kalmasını sağlayan ve az miktarda asit veya baz eklendiğinde pH değişimine direnç gösteren çözelti sistemlerine ne ad verilir?

Deniz dalgıçlarının derinlere daldıklarında kanlarında çözünen gaz miktarı artar. Dalgıçlar aniden yüzeye çıktıklarında basınç azalması sebebiyle kanda çözünmüş olan gazlar kabarcık oluşturur ve "vurgun" olayı meydana gelir.

Bu olay ile ilgili;
I. Gazların sıvıdaki çözünürlüğü basınç arttıkça artar.
II. Vurgun olayının nedeni gaz çözünürlüğünün basınçla değişimini açıklayan Henry Yasası'dır.
III. Dalgıç tüplerinde azot gazı yerine helyum gazı kullanılması helyumun kanda daha az çözünmesi nedeniyle vurgun riskini düşürür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Otomobil radyatörlerine kışın donmayı önlemek için eklenen etilen glikol ($C_2H_6O_2$) moleküler çözünen bir maddedir. $1000\text{ g}$ suda $2\text{ mol}$ etilen glikol çözündüğünde oluşan çözeltinin molalitesi ve donma noktası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? (Su için $K_d = 1,86\text{ }^\circ\text{C/m}$)

Otomobillerin egzoz sistemlerinde kullanılan katalitik konvertörler, egzoz gazlarındaki zehirli molekülleri zararsız gazlara dönüştürür.

Katalitik konvertörlerin çalışması ile ilgili;
I. İleri ve geri aktifleşme enerjilerini düşürerek tepkimeyi hızlandırır.
II. Tepkimenin entalpi değişimini ($\Delta H$) ve toplam ürün verimini artırır.
III. Gaz fazındaki tepkimenin katı yüzey üzerinde gerçekleşmesini sağladığı için heterojen katalizör kullanır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Pamukkale travertenlerinin ve çaydanlıklardaki kireçlenmenin oluşumu şu denge tepkimesi ile açıklanır:

$$Ca^{2+}(aq) + 2HCO_3^-(aq) \rightleftharpoons CaCO_3(s) + CO_2(g) + H_2O(l) \quad (\Delta H > 0)$$

Buna göre kireç çökelmesini artırmak için;
I. Sıcaklığı artırmak,
II. Ortamdaki $CO_2$ gazının uçarak uzaklaşmasını sağlamak,
III. Çözeltiye kuvvetli bir asit eklemek

işlemlerinden hangileri yapılmalıdır?

Mutfak tüplerinde kullanılan LPG ve doğal gaz kaynağı LNG, yüksek basınç ve düşük sıcaklıkta sıvılaştırılarak depolanır.

Bir gazın sıvılaştırılabilmesi ile ilgili;
I. Gazın sıcaklığı kritik sıcaklığının altında olmalıdır.
II. Gaz moleküllerini birbirine yaklaştıracak yeterli basınç uygulanmalıdır.
III. Gazın yüksek sıcaklık ve düşük basınçta tamamen ideal davranışa yakın olması gerekir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Isınmada kullanılan doğalgazın ana maddesi metan ($CH_4$) gazıdır. Metan gazının yanma tepkimesi aşağıda verilmiştir:

$$CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(g) + 800\text{ kJ}$$

Buna göre, $3,2\text{ g } CH_4$ gazı tamamen yakıldığında açığa çıkan ısı kaç $\text{kJ}$'dür? ($C = 12\text{ g/mol}$, $H = 1\text{ g/mol}$)

Diş minesinin çözünmesi (çürümesi) bir denge olayıdır. Ağızdaki bakterilerin ürettiği asitler ortama $H^+$ vererek hidroksit ($OH^-$) iyonlarını nötralize eder ve diş minesinin çözünmesini hızlandırır. Diş macunlarındaki florür ($F^-$) ise yapıyı korur.

Bu durumla ilgili;
I. Asitli içecekler tüketildiğinde ortamdaki $OH^-$ derişimi düşeceği için denge diş minesinin çözünmesi yönüne kayar.
II. Florür iyonları çözünürlüğü daha düşük florapatit bileşiği oluşturarak diş çürümesine karşı direnç sağlar.
III. Ağız pH'ının yükselmesi (ortamın bazikleşmesi) diş çürümesini hızlandırır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir gazoz şişesi yüksek basınç altında $CO_2$ gazı çözünerek kapatılmıştır. Gazozun kapağı açıldığında dışarıya doğru gaz kabarcıkları çıktığı ve şişe ağzında hafif bir soğuma gerçekleştiği gözlemlenir.

Bu olayla ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Tıbbi uygulamalarda hastalara verilen izotonik serum çözeltisi kütlece %0,9'luk $NaCl$ çözeltisidir ve alyuvar hücreleri ile osmotik dengededir.

Bir hastaya yanlışlıkla:
- I. Durum: Saf su verilirse (hipotonik ortam),
- II. Durum: Kütlece %5'lik $NaCl$ çözeltisi verilirse (hipertonik ortam)

alyuvar hücrelerinde gerçekleşecek durumlar aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

Gübre sanayisinde hayati öneme sahip amonyak ($NH_3$), Haber-Bosch yöntemiyle şu denklem doğrultusunda elde edilir:

$$N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g) + 92\text{ kJ}$$

Endüstriyel amonyak üretim koşulları ile ilgili;
I. Tepkime ekzotermik olduğundan düşük sıcaklık dengedeki verimi artırır; ancak hız çok düşeceği için süreci hızlandırmak adına optimum bir sıcaklık ve katalizör tercih edilir.
II. Yüksek basınç uygulanması, mol sayısı azalan ürünler lehine dengeyi kaydırarak amonyak verimini artırır.
III. Katalizör kullanımı tepkimenin nihai verimini ve dengedeki amonyak miktarını doğrudan artırır.

yargılarından hangileri doğrudur?