📄 11. Sınıf Kimya: Derişim ve hız arasındaki ilişki Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Tek basamakta gerçekleşen \(2A(g) + B(g) \rightarrow C(g)\) tepkimesinin hız bağıntısı \(r = k[A]^2[B]\) şeklindedir.
2. Kimyasal tepkimelerin hız bağıntısında saf katı ve saf sıvıların derişimleri yer alır.
3. Çok basamaklı (mekanizmalı) tepkimelerde hızı belirleyen basamak, aktifleşme enerjisi en büyük olan yavaş basamaktır.
4. Hız sabitinin (\(k\)) birimi tepkimenin derecesine göre değişiklik gösterir.
5. Bir tepkimenin derecesi ile moleküleritesi her zaman birbirine eşittir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Tek basamakta gerçekleşen \(X(g) + 2Y(g) \rightarrow Z(g)\) tepkimesinde \(X\) gazının derişimi 2 katına, \(Y\) gazının derişimi 3 katına çıkarılırsa tepkime hızı kaç katına çıkar?
2. Mekanizmalı bir tepkimenin basamakları sırasıyla: I. \(A + B \rightarrow C\) (Yavaş) ve II. \(C + B \rightarrow D\) (Hızlı) şeklindedir. Bu tepkimenin hız bağıntısını yazınız.
3. Hız bağıntısı \(r = k[A]^2[B]\) olan bir tepkimenin derecesi (mertebesi) kaçtır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Tek basamakta gerçekleşen \(2A(g) + B(k) \rightarrow C(g)\) tepkimesi için sabit sıcaklıkta kabın hacmi yarıya indirilirse tepkime hızı nasıl değişir?
2. Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen bir tepkimenin deneysel verileri şöyledir: I. [X] sabit tutulup [Y] 2 katına çıkarıldığında hız 2 katına çıkıyor. II. [Y] sabit tutulup [X] 2 katına çıkarıldığında hız 4 katına çıkıyor. Bu tepkimenin hız bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?
3. Mekanizmalı bir tepkimenin basamakları şöyledir: I. \(2X(g) + Y(g) \rightarrow Z(g)\) (Yavaş) ve II. \(Z(g) + Y(g) \rightarrow T(g)\) (Hızlı). Buna göre tepkimenin derecesi ve moleküleritesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
4. Aşağıdaki işlemlerden hangisi bir kimyasal tepkimenin hız sabitinin (\(k\)) değerini değiştirmez?
5. Tek basamakta gerçekleşen \(CO(g) + Cl_2(g) \rightarrow COCl_2(g)\) tepkimesinin hız bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Tek basamakta gerçekleşen \(2NO(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO_2(g)\) tepkimesi sabit hacimli bir kapta gerçekleştirilmektedir. Sabit sıcaklıkta kaba \(NO\) gazının mol sayısı 2 katına çıkarılacak şekilde ekleme yapılırken, \(O_2\) gazının mol sayısı yarıya indiriliyor. Tepkimenin başlangıç hızına göre son hızının nasıl değişeceğini işlem basamaklarını göstererek açıklayınız.
2. Mekanizmalı bir tepkimenin basamakları ve bu basamakların aktifleşme enerjileri şöyledir: Basamak 1: \(A(g) + B(g) \rightarrow C(g) + D(g)\) (\(E_{a1} = 80\) kJ), Basamak 2: \(C(g) + B(g) \rightarrow E(g)\) (\(E_{a2} = 40\) kJ). Bu bilgilere göre: a) Tepkimenin hız bağıntısını yazınız. b) Katalizör kullanılması durumunda hangi basamağın aktifleşme enerjisi düşer? Nedenini açıklayınız.
3. Hız sabiti \(k\)'nın birimi \(L^2 \times mol^{-2} \times s^{-1}\) olan tek basamaklı bir tepkimenin reaktifleri sadece gaz fazındadır. Bu tepkimenin genel denklemi \(3X(g) \rightarrow Ürünler\) şeklinde olabileceği gibi, başka hangi reaktif kombinasyonları ile yazılabilir? Tepkime derecesini belirterek açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Derişim ve hız arasındaki ilişki Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Tek basamakta gerçekleşen \(2A(g) + B(g) \rightarrow C(g)\) tepkimesinin hız bağıntısı \(r = k[A]^2[B]\) şeklindedir. |
| ( .... ) | Kimyasal tepkimelerin hız bağıntısında saf katı ve saf sıvıların derişimleri yer alır. |
| ( .... ) | Çok basamaklı (mekanizmalı) tepkimelerde hızı belirleyen basamak, aktifleşme enerjisi en büyük olan yavaş basamaktır. |
| ( .... ) | Hız sabitinin (\(k\)) birimi tepkimenin derecesine göre değişiklik gösterir. |
| ( .... ) | Bir tepkimenin derecesi ile moleküleritesi her zaman birbirine eşittir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Mekanizmalı tepkimelerde net tepkimenin hızı, en .................... olan basamağa göre belirlenir. |
| 2) | Hız bağıntısındaki derişimlerin üsleri toplamına tepkimenin .................... denir. |
| 3) | Tek basamaklı bir tepkimede reaktiflerin katsayıları toplamına göre belirlenen, net tepkimeye giren tanecik sayısını ifade eden kavrama .................... adı verilir. |
| 4) | Sıcaklık artışı, çarpışma sayısını artırarak hız sabiti olan .................... değerini büyütür. |
| 5) | Hız bağıntısında sadece gazlar ve suda çözünmüş (sulu çözelti) .................... yer alır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Tek basamakta gerçekleşen \(X(g) + 2Y(g) \rightarrow Z(g)\) tepkimesinde \(X\) gazının derişimi 2 katına, \(Y\) gazının derişimi 3 katına çıkarılırsa tepkime hızı kaç katına çıkar? |
| 2) | Mekanizmalı bir tepkimenin basamakları sırasıyla: I. \(A + B \rightarrow C\) (Yavaş) ve II. \(C + B \rightarrow D\) (Hızlı) şeklindedir. Bu tepkimenin hız bağıntısını yazınız. |
| 3) | Hız bağıntısı \(r = k[A]^2[B]\) olan bir tepkimenin derecesi (mertebesi) kaçtır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Tek basamakta gerçekleşen \(2A(g) + B(k) \rightarrow C(g)\) tepkimesi için sabit sıcaklıkta kabın hacmi yarıya indirilirse tepkime hızı nasıl değişir?
A) 2 katına çıkar
B) 4 katına çıkar
C) 8 katına çıkar
|
| 2) |
Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen bir tepkimenin deneysel verileri şöyledir: I. [X] sabit tutulup [Y] 2 katına çıkarıldığında hız 2 katına çıkıyor. II. [Y] sabit tutulup [X] 2 katına çıkarıldığında hız 4 katına çıkıyor. Bu tepkimenin hız bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) \(r = k[X][Y]\)
B) \(r = k[X]^2[Y]\)
C) \(r = k[X][Y]^2\)
|
| 3) |
Mekanizmalı bir tepkimenin basamakları şöyledir: I. \(2X(g) + Y(g) \rightarrow Z(g)\) (Yavaş) ve II. \(Z(g) + Y(g) \rightarrow T(g)\) (Hızlı). Buna göre tepkimenin derecesi ve moleküleritesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
A) Derece: 3, Molekülerite: 4
B) Derece: 4, Molekülerite: 3
C) Derece: 3, Molekülerite: 3
|
| 4) |
Aşağıdaki işlemlerden hangisi bir kimyasal tepkimenin hız sabitinin (\(k\)) değerini değiştirmez?
A) Sıcaklığı artırmak
B) Katalizör kullanmak
C) Reaktiflerin derişimini artırmak
|
| 5) |
Tek basamakta gerçekleşen \(CO(g) + Cl_2(g) \rightarrow COCl_2(g)\) tepkimesinin hız bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) \(r = k[CO]\)
B) \(r = k[CO][Cl_2]\)
C) \(r = k[COCl_2]\)
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Tek basamakta gerçekleşen \(2NO(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO_2(g)\) tepkimesi sabit hacimli bir kapta gerçekleştirilmektedir. Sabit sıcaklıkta kaba \(NO\) gazının mol sayısı 2 katına çıkarılacak şekilde ekleme yapılırken, \(O_2\) gazının mol sayısı yarıya indiriliyor. Tepkimenin başlangıç hızına göre son hızının nasıl değişeceğini işlem basamaklarını göstererek açıklayınız. |
| 2) | Mekanizmalı bir tepkimenin basamakları ve bu basamakların aktifleşme enerjileri şöyledir: Basamak 1: \(A(g) + B(g) \rightarrow C(g) + D(g)\) (\(E_{a1} = 80\) kJ), Basamak 2: \(C(g) + B(g) \rightarrow E(g)\) (\(E_{a2} = 40\) kJ). Bu bilgilere göre: a) Tepkimenin hız bağıntısını yazınız. b) Katalizör kullanılması durumunda hangi basamağın aktifleşme enerjisi düşer? Nedenini açıklayınız. |
| 3) | Hız sabiti \(k\)'nın birimi \(L^2 \times mol^{-2} \times s^{-1}\) olan tek basamaklı bir tepkimenin reaktifleri sadece gaz fazındadır. Bu tepkimenin genel denklemi \(3X(g) \rightarrow Ürünler\) şeklinde olabileceği gibi, başka hangi reaktif kombinasyonları ile yazılabilir? Tepkime derecesini belirterek açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-kimya-derisim-ve-hiz-arasindaki-iliski/etkinlikler