🪄 İçerik Hazırla
🎓 11. Sınıf 📚 11. Sınıf Edebiyat

📄 11. Sınıf Edebiyat: Yapıya dayalı anlatım bozuklukları Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Özne eksikliği, özellikle sıralı ve bağlı cümlelerde anlatım bozukluğuna yol açar.

2. Bir cümlede yüklem eksikliği, genellikle birden fazla yargının tek bir yükleme bağlanmaya çalışılmasıyla ortaya çıkar.

3. Tamlama yanlışları sadece isim tamlamalarında görülür.

4. Çatı uyumsuzluğu, bir cümlede hem etken hem de edilgen çatılı fiillerin uyumsuz kullanılmasıdır.

5. Dolaylı tümleç eksikliği, genellikle 'kime, neye, nerede' gibi soruların cevabının bulunmamasından kaynaklanır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Cümlede birden fazla yargı varken, ortak kullanılan yüklemin her yargıya uymaması eksikliğine neden olur.
2. Bir cümlede eylemi yapanın belli olmadığı durumlarda, edilgen çatılı fiilin kullanılması gerekirken etken çatılı fiil kullanılması uyumsuzluğudur.
3. Sıralı veya bağlı cümlelerde, ilk cümlenin öznesi ikinci cümlenin yüklemiyle uyum sağlamazsa eksikliği oluşur.
4. İsim ve sıfat tamlamalarının aynı tamlanana bağlanmaya çalışılması, yanlışlarına yol açar.
5. Cümlede 'kime, neye, nerede, kimden, neden, nereden' gibi soruların cevabı olan kelimenin eksikliği eksikliği olarak adlandırılır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Cümlede eylemi gerçekleştiren varlığın açıkça belirtilmemesi veya farklı yüklemlere uymaması.
« Birden fazla yargının bulunduğu cümlelerde, ortak yüklemin her yargıya uygun olmaması.
« Geçişli bir fiilin nesne alması gerekirken, cümlede bu nesnenin bulunmaması.
« Aynı cümlede etken ve edilgen çatılı fiillerin bir arada, uyumsuz bir şekilde kullanılması.
« İsim ve sıfat tamlamalarının ortak bir tamlanana bağlanması sonucu oluşan anlatım bozukluğu.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Yapıya dayalı anlatım bozukluklarının temel nedenlerinden üçünü yazınız.

2. Aşağıdaki cümlede hangi yapısal anlatım bozukluğu vardır ve nasıl düzeltilebilir? 'Bu konuyu hiç sevmez, hep kaçınırdı.'

3. Özne-yüklem uyumsuzluğunun iki farklı durumunu örnek cümlelerle açıklayınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'özne eksikliği'nden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'tamlama yanlışı' yapılmıştır?

3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'yüklem eksikliği' içermektedir?

4. I. Cümlede eylemi yapanın belli olmaması.
II. Aynı cümlede etken ve edilgen çatılı fiillerin uyumsuz kullanılması.
III. Geçişli fiilin nesne almaması.
Yukarıdakilerden hangileri 'yapıya dayalı anlatım bozuklukları'ndan 'çatı uyumsuzluğu' ile doğrudan ilişkilidir?

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dolaylı tümleç eksikliği' vardır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Yapıya dayalı anlatım bozukluklarından 'tümleç eksikliği'ni açıklayarak, nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümleci eksikliği için birer örnek cümle yazınız.

2. Çatı uyumsuzluğu nedir? Bir örnek cümle ile açıklayınız ve bu cümleyi doğru hale getiriniz.

3. Aşağıdaki cümlelerde görülen anlatım bozukluklarını tespit edip nedenini açıklayarak cümleleri düzeltiniz.

a) 'Bizim okulda çok başarılı öğrenciler ve öğretmenler yetiştirilir.'

b) 'Herkes onu sever ve saygı duyardı.'

c) 'Sen çalışkan, o ise tembeldi.'