🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Edebiyat
💡 11. Sınıf Edebiyat: Yapısal bozukluklar Çözümlü Örnekler
11. Sınıf Edebiyat: Yapısal bozukluklar Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede hangi yapısal bozukluk vardır?
"Herkesin düşüncelerine saygı duyulmalı, kimse kimsenin fikrini küçümsememelidir."
"Herkesin düşüncelerine saygı duyulmalı, kimse kimsenin fikrini küçümsememelidir."
Çözüm:
- Bu cümlede anlam belirsizliği yapısal bozukluğu bulunmaktadır.
- "Kimse kimsenin fikrini küçümsememelidir" ifadesi, hem "hiç kimse başkasının fikrini küçümsememelidir" hem de "bir kişi bile başkasının fikrini küçümsememelidir" gibi farklı şekillerde yorumlanabilir.
- Cümleyi daha net hale getirmek için "Hiç kimse başkasının fikrini küçümsememelidir." şeklinde düzeltilebilir.
Örnek 2:
"Bu projede emeği geçen herkese teşekkür ederiz." cümlesindeki yapısal bozukluk nedir?
Çözüm:
- Bu cümlede gereksiz sözcük kullanımı yapısal bozukluğu vardır.
- "Emeği geçen" ifadesi zaten bir kişilerin bir işi yaptığı anlamına geldiği için "herkese" kelimesi gereksizdir.
- Daha doğru bir ifadeyle "Bu projede emeği geçenlere teşekkür ederiz." şeklinde kullanılmalıdır.
Örnek 3:
"Çok çalıştığı için sınavdan yüksek not alacağını umuyordu." cümlesinde hangi yapısal bozukluk görülmektedir?
Çözüm:
- Bu cümlede anlam kayması (zaman kayması) yapısal bozukluğu vardır.
- "Çok çalıştığı için" ifadesi geçmiş zamanı belirtirken, "alacağını umuyordu" ifadesi de geçmiş zamanı belirtir. Ancak cümlenin genel akışında bir çelişki vardır.
- Cümle, "Çok çalıştığı için sınavdan yüksek not alacağını umuyor." şeklinde şimdiki zamana uyarlanarak düzeltilebilir. Ya da "Çok çalıştığı için sınavdan yüksek not almıştı." şeklinde geçmiş zaman uyumu sağlanabilir.
Örnek 4:
"Öğrenciler, öğretmenlerinin verdiği ödevleri zamanında teslim etmeliydi." cümlesinde bir yapısal bozukluk var mıdır? Varsa nedir?
Çözüm:
- Bu cümlede anlam kayması (kişileştirme kayması) yapısal bozukluğu vardır.
- "Öğrenciler" çoğul bir özne iken, "teslim etmeliydi" ifadesi üçüncü tekil şahıs kipindedir.
- Cümle, "Öğrenciler, öğretmenlerinin verdiği ödevleri zamanında teslim etmeliydiler." şeklinde çoğul şahıs uyumu sağlanarak düzeltilmelidir.
Örnek 5:
"Onunla konuşurken, sanki başka bir dünyadaymışım gibi hissediyordum." cümlesindeki yapısal bozukluğu açıklayınız.
Çözüm:
- Bu cümlede mantık ve anlam bütünlüğü bozukluğu vardır.
- "Sanki başka bir dünyadaymışım gibi" ifadesi, zaten bir benzetme ve varsayım içerir. "Hissediyordum" fiili ile birlikte kullanıldığında bir gereksizlik ve tekrara yol açar.
- Cümle, "Onunla konuşurken sanki başka bir dünyadaymışım gibi hissediyordum." yerine "Onunla konuşurken başka bir dünyadaymışım gibi hissediyordum." veya "Onunla konuşurken kendimi başka bir dünyada gibi hissediyordum." şeklinde daha sade hale getirilebilir.
Örnek 6:
"Bu konuyu daha önce hiç duymamıştım, ancak şimdi öğrenmek için geç değil." cümlesindeki yapısal bozukluk nedir?
Çözüm:
- Bu cümlede çatı uyumsuzluğu yapısal bozukluğu bulunmaktadır.
- "Duymamıştım" ifadesi etken çatılı iken, "öğrenmek için geç değil" ifadesi edilgen bir anlam taşımaktadır.
- Cümleyi düzeltmek için "Bu konuyu daha önce hiç duymamıştım, ancak şimdi öğrenmek için geç değildir." şeklinde edilgenlik korunabilir veya "Bu konuyu daha önce hiç duymamıştım, ancak şimdi öğrenmeye başlayabilirim." gibi etken bir ifade kullanılabilir.
Örnek 7:
Bir edebiyat öğretmeni, öğrencilerine aşağıdaki cümleyi yazarak tahtaya kaldırmıştır: "Bugün okulda yapılan törene katıldık, hepimiz çok eğlendik." Öğretmen bu cümlede hangi yapısal bozukluğu düzeltmek istemiştir?
Çözüm:
- Öğretmen, bu cümlede anlam belirsizliği yapısal bozukluğunu düzeltmek istemiştir.
- "Hepimiz çok eğlendik" ifadesi, kimin eğlendiği konusunda bir belirsizlik yaratır. Cümledeki özne "biz"dir, ancak bu özne açıkça belirtilmemiştir.
- Cümle, "Bugün okulda yapılan törene katıldık ve biz çok eğlendik." veya "Bugün okulda yapılan törene katıldık, hepimiz orada çok eğlendik." şeklinde düzeltilerek anlam belirsizliği giderilebilir.
Örnek 8:
Bir alışveriş merkezinde anons yapılıyor: "Değerli müşterilerimiz, mağazamızda yapılan kampanyadan yararlanmak için hemen kasaya geliniz." Bu anonsta hangi yapısal bozukluk vardır?
Çözüm:
- Bu anonsta gereksiz sözcük kullanımı ve anlam belirsizliği yapısal bozuklukları bulunmaktadır.
- "Yapılan kampanyadan" ifadesinde "yapılan" kelimesi gereksizdir. Kampanya zaten yapılmıştır.
- "Hemen kasaya geliniz" ifadesi, hangi kasaya gelmeleri gerektiği konusunda bir belirsizlik yaratır.
- Daha doğru bir anons şöyle olabilirdi: "Değerli müşterilerimiz, mağazamızdaki kampanyadan yararlanmak için ana kasaya geliniz."
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-edebiyat-yapisal-bozukluklar/sorular