🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Edebiyat
💡 11. Sınıf Edebiyat: Cumhuriyet hikaye Çözümlü Örnekler
11. Sınıf Edebiyat: Cumhuriyet hikaye Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Soru 1: Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında (1923-1940 arası) hikaye türünde öne çıkan genel anlayışlar nelerdir? Bu dönemde hangi yazarlarımız eser vermiştir?
Bu dönemin en belirgin özellikleri arasında memleket edebiyatı akımının etkisi ve gözlemci gerçekçilik yer alır.
Bu dönemin en belirgin özellikleri arasında memleket edebiyatı akımının etkisi ve gözlemci gerçekçilik yer alır.
Çözüm:
- Doğru Cevap Açıklaması: 1923-1940 yılları arasında sanatçılar gözleme dayalı gerçekçi hikayeler yazmışlardır.
- Memleket edebiyatı akımıyla birlikte İstanbul dışına, Anadolu'ya ve köylere açılma görülmüştür.
- Bu dönemin en önemli temsilcileri arasında Refik Halit Karay, Reşat Nuri Güntekin, Esendal lakaplı Memduh Şevket Esendal ve Ömer Seyfettin (Milli Edebiyat dönemi hazırlığı ile) yer alır.
- Bu dönemde olay hikayeciliği (Maupassant tarzı) yaygın olarak benimsenmiştir.
Örnek 2:
Soru 2: Durum (Sait Faik) hikayesi ile olay (Maupassant) hikayesi arasındaki temel farklar nelerdir? Cumhuriyet döneminde bu iki tarzı temsil eden en önemli iki sanatçı kimdir?
Hikaye türünün gelişiminde bu iki usta yazarın tarzı belirleyici olmuştur.
Hikaye türünün gelişiminde bu iki usta yazarın tarzı belirleyici olmuştur.
Çözüm:
- Olay Hikayesi (Maupassant Tarzı): Serim, düğüm, çözüm bölümleri bulunur. Merak unsuru ön plandadır ve sonunda çarpıcı bir son (çarpıcı bir çözüm) vardır. Temsilcisi Ömer Seyfettin'dir.
- Durum Hikayesi (Çehov Tarzı): Serim, düğüm, çözüm şartı aranmaz. Hayatın bir kesiti ele alınır, merak unsurundan ziyade duygu ve atmosfer ön plandadır. Bitmemişlik hissi bırakabilir. Temsilcisi Sait Faik Abasıyanık'tır.
- Cumhuriyet döneminde durum hikayeciliğinin diğer önemli ismi ise Memduh Şevket Esendal'dır.
Örnek 3:
Soru 3: Bir edebiyat öğretmeni dersinde öğrencilerinden Cumhuriyet dönemi hikayeciliğinin evrelerini inceleyen bir poster hazırlamalarını istemiştir. Öğrenciler posterlerinde şu akımlara ve temalara yer vermiştir:
1. 1940-1960 arası köy ve kasaba insanının sorunları.
2. Bireyin iç dünyasını esas alan psikolojik hikayeler.
3. Milli ve dini duyarlılıkları yansıtan eserler.
Buna göre, bu dönemde bireyin iç dünyasını esas alan hikayelerin öncüsü olan iki yazar kimdir?
1. 1940-1960 arası köy ve kasaba insanının sorunları.
2. Bireyin iç dünyasını esas alan psikolojik hikayeler.
3. Milli ve dini duyarlılıkları yansıtan eserler.
Buna göre, bu dönemde bireyin iç dünyasını esas alan hikayelerin öncüsü olan iki yazar kimdir?
Çözüm:
- Yeni Nesil Analiz: Soru bizden bireyin iç dünyasını esas alan Cumhuriyet dönemi yazarlarını bulmamızı istemektedir.
- Bu anlayışta olan yazarlar bilinç akışı, iç monolog gibi teknikleri kullanmış; ruhsal çözümlemelere ağırlık vermişlerdir.
- Doğru Cevap: Ahmet Hamdi Tanpınar ve Tarık Buğra bu anlayışın en önemli temsilcileridir.
Örnek 4:
Soru 4 (Günlük Hayat): Memduh Şevket Esendal'ın "Ayaşlı ve Kiracıları" veya hikayelerinde olduğu gibi, günlük sıradan hayatın akışı, mahalle ilişkileri, işe gidip gelen memurlar ve sıradan insanların yaşamları edebiyata nasıl aktarılmıştır? Günlük hayatta gözlem yapmanın hikaye yazımındaki yeri nedir?
Çözüm:
- Günlük Hayat Bağlantısı: Esendal, "durum hikayesi"nin edebiyatımızdaki en yalın örneklerini vermiştir. Olaylardan çok sıradan insanları, sokaktaki adamı anlatır.
- Tıpkı günlük hayatta otobüste yanımızda oturan birinin mırıldanmasını ya da bir kahvehanedeki sohbeti dinlemek gibidir.
- Yazar, sıradan olayları olağanüstüymüş gibi değil, hayatın doğal akışı içinde tarafsız ve samimi bir gözlemle okuyucuya sunar.
Örnek 5:
Soru 5: 1950 sonrası Cumhuriyet dönemi hikayeciliğinde modernist ve postmodernist eğilimler neyi amaçlamıştır? Bu dönemde öne çıkan temalar nelerdir?
Geleneksel kalıpların dışına çıkılan bu dönemde bireyin yalnızlığı ve yabancılaşması işlenmiştir.
Geleneksel kalıpların dışına çıkılan bu dönemde bireyin yalnızlığı ve yabancılaşması işlenmiştir.
Çözüm:
- Modernist Hikaye: Geleneksel olay örgüsü yerine bireyin bunalımları, topluma yabancılaşması, uyumsuzluğu ele alınmıştır.
- Önemli Teknikler: Bilinç akışı, iç diyalog ve geriye dönüş teknikleri yoğun olarak kullanılmıştır.
- Başlıca Yazarlar: Yusuf Atılgan, Ouz Atay (öykü ve romanlarıyla), Ferit Edgü ve Adalet Ağaoğlu bu dönemin önde gelen isimlerindendir.
Örnek 6:
Soru 6: Milli ve dini duyarlılıkları yansıtan Cumhuriyet dönemi hikayelerinde hangi konular ağırlıklı olarak işlenmiştir? Bu anlayışın en önemli temsilcilerinden biri olan yazarımız kimdir?
Anadolu'nun kültürel değerleri, tarihi ve milli kahramanlıklar bu hikayelerin ana eksenini oluşturur.
Anadolu'nun kültürel değerleri, tarihi ve milli kahramanlıklar bu hikayelerin ana eksenini oluşturur.
Çözüm:
- Tematik Analiz: Bu anlayıştaki hikayelerde milli mücadelenin kahramanlıkları, Anadolu insanının saf temiz inançları, gelenekler ve tarihi bilinç işlenmiştir.
- Sanatçı Kadrosu: Bu çizginin en önemli hikaye ve roman yazarlarından biri Hüseyin Nihal Atsak, Mustafa Kutlu (özellikle dini ve geleneksel motifleri modern hikaye ile buluşturmasıyla) ve Reha Oğuz Türkkan gibi isimlerdir.
- Özellikle Mustafa Kutlu, "uzun hikaye" tarzıyla tanınır ve halk hikayeciliği ile modern hikayeyi harmanlar.
Örnek 7:
Soru 7: Aşağıdakilerden hangisi Sait Faik Abasıyanık'ın hikayecilik anlayışını özetleyen özelliklerden biri olamaz?
A) Kent yoksullarını, balıkçıları ve avare insanları konu edinmesi
B) Olayın merkezde olduğu, şaşırtıcı sonlarla biten Maupassant tarzı benimsemesi
C) Doğa sevgisi ve insan sevgisini şiirli bir dille yansıtması
D) Durum (Çehov) hikayesinin Türk edebiyatındaki en büyük ustalarından biri olması
A) Kent yoksullarını, balıkçıları ve avare insanları konu edinmesi
B) Olayın merkezde olduğu, şaşırtıcı sonlarla biten Maupassant tarzı benimsemesi
C) Doğa sevgisi ve insan sevgisini şiirli bir dille yansıtması
D) Durum (Çehov) hikayesinin Türk edebiyatındaki en büyük ustalarından biri olması
Çözüm:
- Soru Çözüm Adımları: Sait Faik Abasıyanık, Türk edebiyatında Durum Hikayeciliği (Çehov Tarzı) ile tanınır.
- Olay hikayesinin ve şaşırtıcı sonların ustası Sait Faik değil, Ömer Seyfettin'dir.
- Sait Faik; Burgaz Ada'yı, balıkçıları, işsizleri, çocukları ve insan sevgisini merkeze almıştır.
- Doğru Cevap: B seçeneğidir.
Örnek 8:
Soru 8 (Günlük Hayat): Bir gün sokakta yürürken yaşlı bir balıkçının denize bakarak iç çekmesini veya bir mendil satıcısının tezgahındaki hüznü gözlemlediniz. Bu anı bir Cumhuriyet dönemi yazarı gibi hikayeleştirmek isteseydiniz hangi yazarın tarzını benimserdiniz ve neden?
Günlük gözlemlerin edebi metne dönüşme süreci.
Günlük gözlemlerin edebi metne dönüşme süreci.
Çözüm:
- Günlük Hayat Yorumu: Bu tür anlık gözlemler, büyük olaylar barındırmasa bile insanın iç dünyasını yansıtmak için mükemmel birer malzemedir.
- Eğer bu gözlemi bir hikayeye dönüştürürsek, Sait Faik Abasıyanık veya Memduh Şevket Esendal tarzını seçmeliyiz.
- Çünkü bu yazarlar büyük olaylar yerine sıradan insanların anlık duygularını, sevinçlerini ve hüzünlerini şiirsel ve sade bir Türkçeyle günlük hayattan süzerek aktarırlar.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-edebiyat-cumhuriyet-hikaye/sorular